T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2025/212 Esas
KARAR NO:2025/439
DAVA:Hakemin Reddi
DAVA TARİHİ:26/03/2025
KARAR TARİHİ:03/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Hakemin Reddi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan 26/03/2025 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... ve kardeşi ..., ...Limited Şirketi'nin ortağı olduğunu, 08.01.2021 tarihli ... Ltd. Şti. ortakları arasında bu şirketin ve bağlı ortaklıklarının ve yeniden yapılandırılmasına, geçmiş yıllar hesap mutabakatına, sulh ve ibraya dair çerçeve protokolü akdettiklerini, devlet mahkemeleri tarafından verilen kararlar doğrultusunda taraflarınca Hakem Heyetine müracaat edilerek tahkim yargılamasının derhal sona erdirilmesine yönelik usuli hüküm kurulması talep olunduğunu, talebe ve devlet mahkemeleri tarafından verilen kesin hükümlere rağmen, yalnızca Heyet Başkanı Prof. Dr. ... ve Üye... tarafından usul hükümleri tanınmaksızın toplantılar düzenlendiğini ve bu doğrultuda birtakım hukuka aykırı kararlar alındığını, hakem heyeti, devlet mahkemeleri tarafından verilen kesin hükümlere ve müvekkilinin tahkimin sona erdirilmesine dair iradesine karşın, hiçbir hukuki dayanak göstermeksizin, keyfi davranışlar göstererek tahkim yargılamasına devam ettiğini, hakemler tarafından, gösterilen bu tutum tahkim yargılamasında tarafsızlık ve bağımsızlığın hiçbir şekilde sağlanamayacağının ispatı olduğunu, Heyet Başkanı Prof. Dr. ... ve Üye... tarafından, usul hükümlerine riayet edilmeden tanzim olunan ve 12.03.2025 tarihinde tarafımızca tebellüğ edilen 11.03.2025 tarihli (6) numaralı toplantı tutanağı doğrultusunda süresi içerisinde Hakem Heyetinin reddi ile işbu davayı açtıklarını, devlet mahkemelerinin, 08.01.2021 tarihli protokolde hakem ...'ın ismen belirlendiği; hakemler ve tahkim davacısı ... tarafından da bu hususun kabul edildiği tespit olunarak ismen belirlenen hakemin reddine karar verilmesi sonucu tahkim yargılamasının sona ereceğine dair kesin hükmü karşısında hakemlerin hukuka aykırı şekilde tahkime devam etmesi tarafsız ve bağımsız olunmadığının ispatlandığını, red isteminin kabul edilmesi veya ölmesi hallerinde hakemleri ismen belirleyen tahkim sözleşmesi hükümsüz hale geldiğini, bu durumda davanın yetkili ve görevli genel mahkemelerde görülüp sonuçlandırılması gerektiğini, ismen gösterilme durumunda çekilen, reddedilen veya ölen hakemin yerine başka birisinin seçilerek yeni hakem kurulunun oluşturulmasının mümkün olmadığını, 6 numaralı toplantı tutanağında reddedilen Hakem ...'ın ismen belirlenen hakem olmadığını, protokolde taraflarca ismen belirlenerek tayin edildikleri kabul olunduğunu, hakemlerin ve davacı ...'ın, Hakem ...'ı ismen belirlenen hakem olarak kabul ettikleri kesinlik kazandığını, hatta yargılama boyunca Hakem ...'ın ismen belirlenen hakem olduğu kabulünden vazgeçildiğini, hakem...'ın tahkim davacısı ... lehine menfaat elde etmek amacıyla müvekkiliyle pazarlık içerisine girdiğini, müvekkili arayarak ... lehine görüşme gerçekleştirdiğinden tarafsız ve bağımsız olmadığını bu nedenlerden dolayı; davalarının kabulü ile, Hakem Heyetinin, eşit davranma yükümlülüğünü, hukuki dinlenilme hakkını, çelişkili davranma yasağını ihlal ettiğini, tahkimin bir tarafı gibi hareket ettiğini, müvekkiline ve vekiline yönelik açıkça hasımlık gösterdiği dikkate alınarak bu doğrultuda hakemlerin tarafsız ve bağımsız olmadığını ortaya koyan taraflarınca 12.03.2025 tarihinde tebellüğ edilen dava konusu 11.03.2025 tarihli 6 numaralı toplantı tutanağı doğrultusunda hakem kurulunun reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
CEVAP: Davalı (tahkim davacısı) ... vekili tarafından sunulan 07/05/2025 tarihli cevap dilekçesinde özetle; ... ile ... arasında, 08.01.2021 tarihinde "... Limited Şirketi Ortakları Arasında Bu Şirketin ve Bağlı Ortaklıkların Yeniden Yapılandırılmasına, Geçmiş Yıllar Hesap Mutabakatına, Sulh ve İbraya Dair Çerçeve Protokolü" imzalandığını, ilk derece mahkemesinin kararı üzerine, ... tarafından Protokol XIV ila VII numaralı maddeleri birlikte yorumlanarak ...'a; Protokol XIV numaralı maddesinde ismen zikredilen...'a tahkim yargılamasına başlanması için başvuru yapıldığını, belirlenen iki hakemin, Prof. Dr. ...'in üçüncü hakem olarak atanmasına karar verdiğini, tahkim yargılamasına geçildiğini, davacının iddia ettiği gibi, "Tahkim Yargılamasının Sona Erdirilmesini Gerektiren" bir Mahkeme Kararı Bulunmadığını, mahkemelerin gerekçesinde yer verdiği ve hüküm fıkrasıyla ilgisi olmayan açıklamalarının kesin hüküm etkisinden bahsedilemeyeceğini, davacı ... tahkim iradesini ortaya koymasına rağmen, dürüstlük kuralına ve hakkın kötüye kullanılması yasağının bir görünümü olarak çelişkili davranma yasağına aykırı hareket ettiğini, yegâne amacı temsil ettikleri ...'ın hakkına kavuşmasını geciktirmek; hukuk veya tahkim nezdinde yargılamaları sürüncemede bırakmak olan davranışlarının hukuk düzenince korunmaması gerektiğini, Davacı ...'ın, tahkim ilk itirazında bulunarak uyuşmazlığın tahkim yoluyla çözülmesi gerektiğini söylediğini, diğer bir deyişle tahkim iradesini açıkça ortaya koyduğunu; daha sonra çelişkili şekilde davranarak, tahkim yargılamasının sona ermesi gerektiğini ifade ettiğini; bu ifadelerinin de daha önceki beyanları ile çelişki taşıdığı dikkate alındığında davacı ...'ın tahkim yargılamasını sürüncemede bırakmak/sona erdirmek suretiyle ...'ın hakkına kavuşmasını engelleme gayreti içerisine girdiğini; bu gayretini ortaya koyan davranışlarının tamamının dürüstlük kuralına aykırı, çelişkili davranma yasağını ihlal eder nitelikte olduğunun kabulü gerekeceğini, Hakem Kurulu'nun sözleşme maddesi hakkındaki bir yorumundan dolayı ... ile birlikte hareket ettiğini ve tarafsız olmadığını ileri sürmek mesnetsiz bir iddiadan ibaret olduğunu, bu nedenlerden dolayı; açılan maddi ve hukuki dayanaktan yoksun hakemin reddi talepli davanın reddine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmişlerdir.
Davalı Hakemler... ve ... adına yapılan usulüne uygun tebligata rağmen davalı hakemler davaya cevap vermeyerek HMK 128. maddesi uyarınca davacı tarafın iddialarını inkar etmiş sayılmışlardır.
DELİLLER : 08.01.2021 tarihli ... Ltd. Şti. Ortakları Arasında Bu Şirketin Ve Bağlı Ortaklıklarının Ve Yeniden Yapılandırılmasına, Geçmiş Yıllar Hesap Mutabakatına, Sulh Ve İbraya Dair Çerçeve Protokol, ... tarafından Av. ...'a yöneltilen tahkim başvuru dilekçesi, ... ve Av. ... tarafından tanzim olunan 11.03.2024 tarihli tutanak, Tahkim Dosyası, Hakem Heyeti tarafından tanzim olunan 11.03.2025 tarihli (6) numaralı toplantı tutanağı, Hakem Heyeti tarafından tanzim olunan 26.02.2025 tarihli (5) numaralı ve 27.02.2025 tarihli (5 Revize) numaralı toplantı tutanağı, Hakem Heyeti tarafından tanzim olunan 07.01.2025 tarihli (4) numaralı toplantı tutanağı, Hakem Heyeti tarafından tanzim olunan 09.11.2024 tarihli (3) numaralı toplantı tutanağı, Hakemler Kurulu tarafından tanzim 30.05.2024 tarihli (2) numaralı toplantı tutanağı, Hakem Heyeti tarafından tanzim olunan 02.05.2024 tarihli (1) numaralı toplantı tutanağı, Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... sayılı dosyası, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... sayılı dosyası, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Karar sayılı dosyası, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... sayılı dosyası, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... sayılı dosyası, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/... Esas, 2025/... Karar sayılı dosyası, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/... Esas,2025/... Karar sayılı dosyası, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı.
.. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne yazılan müzekkereye cevap var ... Esas, ... Karar sayılı dosyanın uyap üzerinden gönderildiği incelenmesinde; davacı ... tarafından davalılar ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile ... aleyhine davacı ...'ın davalı ... A.Ş.'de %40 hissesinin olduğunun tespiti ve tesciline ilişkin dava sonucunda tahkim itirazı nedeniyle Davanın HMK'nın 413 maddesi uyarınca usulden reddine karar verildiği ve kararın istinaf edilmesi nedeniyle henüz kesinleşmediği anlaşılmıştır.
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne yazılan müzekkereye cevap var; ... sayılı dosyanın uyap üzerinden gönderildiği incelenmesinde; davacı ... tarafından davalılar..., ..., ... ve ... aleyhine açılan hakemlerin reddi talebine ilişkin davanın kesin yetki nedeniyle usulden reddine kesin olmak üzere 02/12/2024 tarihinde karar verildiği ve dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesi talebinde bulunulmaması nedeniyle 20/01/2025 tarihli ek karar ile davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne yazılan müzekkereye cevap var; ...Karar sayılı dosyanın uyap üzerinden gönderildiği incelenmesinde; davacılar ... ve ... A.Ş. tarafından davalılar..., ..., ... ve ... aleyhine açılan hakemlerin reddi talebine ilişkin davanın yetki nedeniyle reddine kesin olmak üzere 13/12/2024 tarihinde karar verildiği anlaşılmıştır.
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne yazılan müzekkereye cevap var; ... sayılı dosyanın uyap üzerinden gönderildiği incelenmesinde; davacılar ... ve ... Gayrimenkul A.Ş. tarafından davalılar..., ..., ... aleyhine açılan hakemlerin reddi talebine ilişkin davanın yetki nedeniyle reddine kesin olmak üzere 17/01/2025 tarihinde karar verildiği anlaşılmıştır.
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne yazılan müzekkereye cevap var; ... sayılı dosyanın uyap üzerinden gönderildiği incelenmesinde; davacılar ... A.Ş. ve ... tarafından davalılar ..., ... ve ... aleyhine hakemin reddine yönelik dava sonucunda ... ile ... arasında imzalanan 08.01.2021 tarihli " ... Malz. Ltd. Şti. Ortakları arasında bu şirketin ve bağlı ortaklıklarının yeniden yapılandırılmasına, geçmiş yıllar hesap mutabakatına, sulh ve ibraya dair çerçeve protokol" başlıklı protokolden kaynaklanan tahkim yargılamasında Hakem ... 'ın reddi talebinin kabulü ile hakemin 08.01.2021 tarihli protokolden kaynaklanan uyuşmazlıklarda görevinden el çektirilmesine, Hakem... yönünden hakemin reddi talebinin reddine, Davacı ... A.Ş. hakkındaki davanın aktif husumet yokluğundan usulden reddine dair kesin olmak üzere 30/01/2025 tarihinde karar verildiği anlaşılmıştır.
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne yazılan müzekkereye cevap var; ... sayılı dosyanın uyap üzerinden gönderildiği incelenmesinde; davacılar ... ve ... A.Ş. tarafından davalılar ..., ..., ... ve ... aleyhine hakemin reddine yönelik hakem kurulunun reddine ve tahkim yargılamasının sona erdirilmesi talebine ilişkin dava sonucunda Davacı ... A.Ş. tarafından açılan davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine, Davacı ... tarafından açılan davanın konusuz kalması nedeniyle esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair kesin olmak üzere 20/02/2025 tarihinde karar verildiği anlaşılmıştır.
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne yazılan müzekkereye cevap var; ... sayılı dosyanın uyap üzerinden gönderildiği incelenmesinde; davacı ... tarafından davalı ... aleyhine Hakem Kurulunun 11.03.2025 tarihli Toplantı Tutanağına göre, sözleşmede ismen belirlenen... tarafından üçüncü hakem olarak Doç. Dr. ... atanıp atanamayacağı ile mahkeme kararı ile görevine son verilen ...'ın Protokolde ismen belirlenen hakem olup olmadığının tespiti talebine yönelik davanın .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne yazılan müzekkereye cevap var; ... sayılı dosyanın uyap üzerinden gönderildiği incelenmesinde; davacı ... tarafından Davalılar..., ... ve ... aleyhine 12/03/2025 tarihinde açılan hakemin reddine yönelik davanın derdest olduğu, mahkemenin 18/03/2025 tarihli ara karar ile HMK md 389 uyarınca tahkim yargılamasının ihtiyati tedbir yolu ile durdurulmasına karar verildiği ve yargılama sonucunda birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı davasının hukuki yarar yokluğundan reddine, asıl davada davalı... yönünden açılan davanın reddine, Davalı ... yönünden açılan davanın pasif husumet dava şartı yokluğundan reddine, Davalı ... yönünden açılan davada hakemin reddi talebinin kabulüne ve görevden el çektirilmesine, davacı tarafın tahkimin sona erdiği ve adli yargıda davanın devam etmesi gerektiğinin tespiti taleplerinin reddine dair 29/05/2025 tarihinde kesin olmak üzere karar verildiği anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda taraf beyanları ve toplanan delillere göre; dava, davacı tarafça davalılar aleyhine açılan HMK 418. maddesi uyarınca tahkim heyetini oluşturan hakemlerin reddi istemine ilişkindir.
Davacı taraf davalı ... ile aralarındaki 08.01.2021 tarihli ... Ltd. Şti. Ortakları Arasında Bu Şirketin Ve Bağlı Ortaklıklarının Ve Yeniden Yapılandırılmasına, Geçmiş Yıllar Hesap Mutabakatına, Sulh ve İbraya Dair Çerçeve Protokol kapsamında Tahkim Yargılamasında görev alan davalı hakemler ... ve...'ın Mahkemelerce diğer hakem ...'ın reddi talebinin kabulüne ve bu hakemin ismen belirlenen hakem olması nedeniyle tahkim yargılamasının sona ermesine rağmen davalı hakemlerin tahkim yargılamasına devam ederek kararlar almalarının tarafsız ve bağımsız hareket etmediklerini gösterdiğini, davalı hakem...'ın davacıyı arayarak tahkim davacısı olan davalı ... lehine hareket ederek tarafsız ve bağımsız olmadığını gösterdiğinden davalı hakem kurulunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı (Tahkim Davacısı) ... mahkemelerce tahkim yargılamasının sona erdiğinin tespitine yönelik verilmiş bir karar bulunmadığını, hakem kurulunun tarafsız ve bağımsız hareket ettiğini gösteren bir durum olmadığını, davacı tarafın iddialarının mesnetsiz olduğunu bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Hakemler... ve ... adına yapılan usulüne uygun tebligata rağmen davalı hakemler davaya cevap vermeyerek HMK 128. maddesi uyarınca davacı tarafın iddialarını inkar etmiş sayılmışlardır.
Dava konusu ihtilaf taraflar arasındaki 08.01.2021 tarihli protokol kapsamında başlatılan Tahkim Yargılaması sırasında Hakem Kurulunu oluşturan davalı hakemlerin reddi koşullarının oluşup oluşmadığından kaynaklıdır.
Uyuşmazlık konusuna ilişkin 6100 sayılı HMK'da yer alan yasal düzenlemeleri bakılacak olursa;
Tahkimde görevli ve yetkili mahkeme
Madde 410- (1) (Değişik: 28/2/2018-7101/57 md.) Tahkim yargılamasında, mahkeme tarafından yapılacağı belirtilen işlerde görevli ve yetkili mahkeme, konusuna göre tahkim yeri asliye hukuk veya asliye ticaret mahkemesidir. Tahkim yeri belirlenmemiş ise görevli mahkeme, konusuna göre asliye hukuk veya asliye ticaret mahkemesi, yetkili mahkeme ise davalının Türkiye’deki yerleşim yeri, oturduğu yer veya işyeri mahkemesidir.
Tahkim yeri
Madde 425- (1) Tahkim yeri, taraflarca veya onların seçtiği bir tahkim kurumunca serbestçe kararlaştırılır. Bu konuda bir anlaşma yoksa tahkim yeri, hakem veya hakem kurulunca olayın özelliklerine göre belirlenir.
(2) Hakem veya hakem kurulu, tahkim yargılamasının gerektirdiği durumlarda önceden taraflara bildirmek kaydıyla bir başka yerde de toplanabilir; duruşma, keşif gibi benzeri işlemleri de yapabilir.
Ret sebepleri
Madde 417- (1) Kendisine hakemlik önerilen kimse, bu görevi kabul etmeden önce tarafsızlık ve bağımsızlığından şüphe edilmeyi haklı gösteren durum ve koşulları açıklamak zorundadır. Taraflar önceden bilgilendirilmemiş oldukları takdirde hakem, daha sonra ortaya çıkan durumları da gecikmeksizin taraflara bildirir.
(2) Hakem, taraflarca kararlaştırılan niteliklere sahip olmadığı, taraflarca kararlaştırılan tahkim usulünde öngörülen bir ret sebebi mevcut bulunduğu veya tarafsızlığından şüphe edilmeyi haklı gösteren durum ve koşullar gerçekleştiği takdirde reddedilebilir. Taraflardan birisinin kendisinin atadığı veya atanmasına katıldığı hakemi reddetmesi, yalnızca hakemin atanma tarihinden sonra öğrenilen ret sebeplerine dayanılarak yapılabilir.
Hakemin reddi usulü
Madde 418- (1) Taraflar, hakemin reddi usulünü serbestçe kararlaştırabilirler.
(2) Hakemi reddetmek isteyen taraf, hakemin veya hakem kurulunun seçiminden ya da hakemin reddi talebinde bulunabileceği bir durumun ortaya çıktığını öğrendiği tarihten itibaren iki hafta içinde ret talebinde bulunabilir ve bu talebini karşı tarafa yazılı olarak bildirir. Reddedilen hakem kendiliğinden çekilmez veya diğer taraf reddi kabul etmez ise ret hakkında, hakem kurulunca karar verilir.
(3) Hakem kurulundan bir veya birden çok hakemin reddini isteyen taraf, ret talebini ve gerekçesini hakem kuruluna bildirir. Ret talebinin kabul edilmediğini öğrenen taraf, bu tarihten itibaren karara karşı bir ay içinde mahkemeye başvurarak bu kararın kaldırılmasını ve hakem veya hakemlerin reddine ilişkin talep hakkında karar verilmesini isteyebilir.
(4) Seçilen hakemin veya hakem kurulunun tümünün ya da karar çoğunluğunu ortadan kaldıracak sayıda hakemin reddi için ancak mahkemeye başvurulabilir. Mahkemenin bu fıkra uyarınca vereceği kararlara karşı kanun yoluna başvurulamaz.
(5) Seçilen hakemin veya hakem kurulunun tümünün ya da karar çoğunluğunu ortadan kaldıracak sayıda hakemin ret talebini mahkemenin kabul etmesi hâlinde tahkim sona erer. Ancak tahkim sözleşmesinde hakem veya hakemlerin isimleri belirlenmemişse yeniden hakem seçimi yoluna gidilir.
Yeni hakem seçilmesi
Madde 421- (1) Hakemlerden birinin görevi herhangi bir sebeple sona ererse, onun yerine seçimindeki usul uygulanarak yeni bir hakem seçilir.
(2) Bir veya birden çok hakemin değiştirilmesi için geçen süre tahkim süresinden sayılmaz.
(3) Tahkim sözleşmesinde hakemin veya hakem kurulunu oluşturan hakemlerin ad ve soyadları belirtilmiş ise hakemin, hakem kurulunun ya da kurulun karar çoğunluğunu ortadan kaldıracak sayıda hakemin görevinin herhangi bir sebeple sona ermesi hâlinde, tahkim de sona erer.
Yetki Yönünden
HMK md. 410/1 de tahkim yargılamasında, mahkeme tarafından yapılacağı belirtilen işlerde yetkili mahkemenin konusuna göre tahkim yeri asliye hukuk veya asliye ticaret mahkemesi olduğu, tahkim yeri belirlenmemiş ise yetkili mahkeme davalının Türkiye’deki yerleşim yeri, oturduğu yer veya işyeri mahkemesi olduğu düzenlenmiştir. ... ile ... arasında imzalanan 08.01.2021 tarihli protokolde tahkim yeri belirlenmemiştir. HMK md. 425 de tahkim yeri, taraflarca veya onların seçtiği bir tahkim kurumunca serbestçe kararlaştırılacağı, bu konuda bir anlaşma yoksa tahkim yerinin, hakem veya hakem kurulunca olayın özelliklerine göre belirleneceği düzenlenmiştir. Taraflar arasında tahkim yeri belirlenmediğinden hakem kurulu 02.05.2024 tarihli oturumda (Toplantı no: 1) II/5 maddesinde tahkim yerinin İstanbul olarak belirlenmesine karar vermiştir.
HMK md. 410/1.1. cümlede tahkim yeri mahkemesinin yetkili olduğunun emredici olarak düzenlenmesi ve tahkim yerinin HMK md. 425 uyarınca hakem kurulu tarafından İstanbul olarak belirlenmesinden dolayı uyuşmazlığın çözümünde İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğu bu kapsamda eldeki davaya bakmaya Mahkememiz yetkili olduğundan yargılamaya devam olunmuştur.
Mahkememizce davanın türü ve niteliği gereği davanın hakemin reddi talebine ilişkin olması nedeniyle dosya üzerinden inceleme yapılmasına karar verilmiş olup, dava şartları yönünden incelemede, eldeki davanın konusunun hakem kurulunun 11.03.2025 tarihli 6 numaralı toplantı tutanağı doğrultusunda aldıkları karar ve diğer mahkemelerde açılan davalardan sonraki hakemlerin eylemlerine yönelik olması nedeniyle daha önce diğer mahkemelerde görülen yukarıda incelemesi yapılan davaların derdest dava bulunmama, kesin hükme bağlanmama, taraf ehliyeti (davalı ... haricinde) dava şartı yönünden bir eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından yargılamaya devam olunarak esas yönünden incelemeye geçilmiştir.
Davalı (Tahkim Davacısı) ... yönünden;
Davacı tarafça hakemin reddine yönelik davada aynı zamanda tahkim davacısı olan davalı ...'a husumet yöneltilmiş ise de eldeki davanın tahkim yargılamasında görevli Hakem Kurulunu oluşturan hakemler ... ve...'ın reddi istemine ilişkin olduğu, hakemin reddi talebine ilişkin davada husumetin reddi talep edilen hakemlere karşı yöneltilmesi gerekli ve yeterli olup, tahkimin davacısı/tarafı olan ...'ın pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı bu nedenle davalı ... yönünden pasif husumet dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiştir.
Davalı Hakem ...'in reddi talebi yönünden;
Davacı tarafça taraflar arasındaki 08.01.2021 tarihli protokol kapsamında tahkim yargılamasında görev alan davalı hakem ... yönünden diğer mahkemelerce verilen kararlarda tahkim yargılamasının sona erdiği belirtilmesine rağmen davalı hakem ...'in diğer hakemle birlikte tahkim yargılamasına devam ederek kararlar almasının tarafsız ve bağımsız hareket etmediğini gösterdiğinden davalı hakem ...'in reddine karar verilmesi talep edilmiş ise de; davacı tarafça Hakem Heyeti tarafından tanzim olunan 27/02/2025 tarihli (5 Revize) numaralı toplantı tutanağı ile alınan karardan dolayı kararı alan hakem kurulu ... ve...'ın reddi talebine yönelik açılan .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucunda davalı hakem ...'in reddi talebinin kabulüne ve görevden el çektirilmesine kesin olarak karar verildiği anlaşıldığından bu haliyle eldeki davada da reddi talep edilen davalı hakem ...'in tahkim kurulundaki hakemlik görevi yukarıda anılan kesinleşmiş mahkeme kararı ile son bulduğundan eldeki davada davalı hakem ...'in reddi talebinin konusuz kalması nedeniyle bu talep yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Davalı Hakem...'ın reddi talebi yönünden;
Davacı tarafça taraflar arasındaki 08.01.2021 tarihli protokol kapsamında tahkim yargılamasında görev alan davalı hakem... yönünden diğer mahkemelerce verilen kararlarda tahkim yargılamasının sona erdiği belirtilmesine rağmen davalı hakem...'ın diğer hakemle birlikte tahkim yargılamasına devam ederek kararlar almasının ve davacıyı arayarak tahkim davacısı olan davalı ... lehine hareket etmesinin tarafsız ve bağımsız hareket etmediğini gösterdiğini bu nedenle davalı hakem...'ın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.
Davalı Hakem... adına yapılan usulüne uygun tebligata rağmen davalı hakem davaya cevap vermeyerek HMK 128. maddesi uyarınca davacı tarafın iddialarını inkar etmiş sayılmıştır.
Taraflar arasındaki tahkim yargılamasına esas düzenlemelere bakıldığında;
Davacı ... ile davalı (tahkim davacısı) ... arasında imzalanan 08.01.2021 tarihli " ... Malz. Ltd. Şti. Ortakları arasında bu şirketin ve bağlı ortaklıklarının yeniden yapılandırılmasına, geçmiş yıllar hesap mutabakatına, sulh ve ibraya dair çerçeve protokol" başlıklı protokolün incelenmesinde;
Madde XIV - Yorum Farkları ve değişiklikler
1- Taraflar işbu protokolün tatbik ve tefsirinden doğan her tülü ihtilafı öncelikle aralarında konuşarak çözümlemek için gayret sarf edecekler, bir uzlaşmaya varamamaları halinde ise madde VI’de zikredilen geçiş dönemi danışma kurulu ve...’ın katılımıyla oluşacak heyetin hakemliğine başvuracaklardır.
Madde VI - Aile Anayasası
1- Taraflar; paydaşı oldukları Ana Şirket ve bağlı ortaklıklarının iktisadi bütünlüğü ile yatırımlarının ilelebet korunması ve yaşatılması için kurumsal yapının güçlendirilmesi, ortakların gerek kendi aralarındaki, gerekse şirketler ve çalışanlarla ilişkilerinin çerçevesinin belirlenmesi, karşılıklı görev, yetki ve sorumlulukların ortaya konulması, Ana Şirket ve Şirketlerin birbirleri ile yönetsel bağlarının netleştirilmesi, kurum içinde yapıcı tartışma ve istişare ortamının oluşturulması, gelecekteki olası uyuşmazlıkların çözümünde kurumsal ve kademeli bir şirket/aile içi ihtilaf çözüm mekanizmasının tesis edilmesi gibi konuları düzenleyen bir aile anayasasının hazırlanarak imza altına alınması hususunda tam bir mutabakata varmışlardır.
Madde VII – Geçiş Dönemi Danışma Kurulu ve Yapılandırma Planı
1- Yeniden yapılandırma ve geçiş süreci, işbu çerçeve protokol ile Avukat ... tarafından teşekkül ettirilecek bir uzmanlar kurulunun hazırlayacağı aile anayasası, yapılandırma planı ve tavsiyeler çerçevesinde yürütülecektir.
2- "Aile Anayasası" ve "Yapılandırma Planı" işbu sözleşmenin imza tarihinden itibaren bi ay içinde hazırlanacak ve aynı süre içinde taraflarca imzalanacaktır.
şeklinde düzenlemelere yer verildiği görülmüştür.
Taraflar arasındaki tahkim yargılaması sürecine baktığımızda; davalı (tahkim davacısı) ...'ın 13.02.2024 tarihli üçüncü hakemin seçilmesi ve tahkim yargılamasının başlatılması başvurusu üzerine Hakemler... ile ... tarafından imza altına alının 11.03.2024 tarihli tutanak başlıklı belge ile üçüncü Hakem olarak Prof. Dr. ...'in seçildiği ve tahkim süresinin hakem kurulunca yapılacak ilk toplantı ile belirlenmesine karar verildiği ve Hakemler ..., ... ve...'tan oluşan Hakem kurulu tarafından tanzim olunan 02.05.2024 tarihli (1) numaralı toplantı tutanağı kapsamında tahkim yeri İstanbul olarak belirlenerek tahkim yargılamasına başlanıldığı anlaşılmıştır.
Tahkim yargılaması sırasında davacı tarafça davalı hakemler ... ve...'ın reddi talebine ilişkin açılan .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucunda hakem ...'ın reddi talebinin kabulü ile görevden el çektirilmesine ve hakem...'ın reddi talebinin reddine kesin olarak karar verildiği, bunun üzerine Hakem Kurulu tarafından 26.02.2025 tarihli (5) numaralı ve 27.02.2025 tarihli (5 Revize) numaralı toplantı tutanağı ile reddi talep edilen ve görevden el çektirilen hakem ...'in üçüncü hakem olarak belirlendiği anlaşılmıştır. Davacı tarafça daha önce yargılama yapan mahkemelerce tahkimin sona erdiği tespit edilmesine rağmen Hakem kurulu tarafından alınan 26.02.2025 ve 27.02.2025 tarihli kararlar alınmak suretiyle tahkim yargılamasının devam ettirilmesinin hakemlerin tarafsız ve bağımsız olmadığını gösterdiğinden bahisle kararı alan hakemler ... ve...'ın reddi talebine ilişkin davada .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucunda Mahkemece taraflar arasında imzalanan 08.01.2021 tarihli protokolde ismen belirlenen tek hakemin... olduğu, ...'ın ismen belirlenen hakem olmadığı, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucunda hakem ...'ın hakemliği en baştan geçerli olacak şekilde ortadan kaldırıldığından bu hakemin katılımıyla seçilen ...'in hakemliğinin yok hükmünde olduğu gerekçesiyle hakem ...'in reddi talebinin kabulüne kesin olarak karar verilmiştir.
Taraflar arasında görülen tüm bu tahkim yargılaması süreci sonucunda taraflar arasında imzalanan 08.01.2021 tarihli protokol kapsamında başlatılan tahkim yargılamasında yukarıda zikredilen kesinleşmiş .... Asliye Ticaret Mahkemesi ve .... Asliye Ticaret Mahkemesi kararları sonrası hakemler ... ve ...'in reddi taleplerinin kabulüne ve görevden el çektirilmelerine karar verilmesi üzerine hakem kurulunda görevli tek hakem olarak taraflar arasındaki 08.01.2021 tarihli protokol kapsamında ismen belirlenen tek hakem olan... hakem olarak kalmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda toplanan deliller ve yukarıda izah edilen tahkim yargılaması süreci birlikte değerlendirildiğinde; eldeki davada davalı hakem...'ın reddi talebi yönünden yapılan değerlendirme sonucunda, davacı tarafça önceki mahkeme kararlarında tahkim yargılamasının sona erdiği tespit edilmesine rağmen davalı hakem...'ın tahkim yargılamasına devam ederek dava konusu 11.03.2025 tarihli hakem kurulu kararı almasının tarafsız ve bağımsız hareket etmediğini gösterdiği ve davalı hakem...'ın davacıyı arayarak tahkim davacısı olan davalı ... lehine hareket ederek tarafsız ve bağımsız olmadığını gösterdiği iddiasıyla davalı hakem...'ın reddine karar verilmesi talep edilmiş olup, eldeki davada ret sebebi olarak ileri sürülen davalı hakem...'ın katılımıyla alınan 11.03.2025 tarihli hakem kurulu kararına bakıldığında söz konusu hakem kurulu kararının taraflar arasında görülen tahkim yargılaması sırasında reddi talep edilen hakemler hakkında verilen kararlar ile davacı tarafça yapılan başvurular sonucunda bu husustaki ihtilafın giderilerek tahkim yargılamasının sürdürülebilmesi için tahkim davacısı olan davalı ...'a tespit davası açmak üzere süre verilmesine ve dava açılmadığı takdirde tahkim yargılamasının sonlandırılmasına ilişkin olduğu bu kapsamda tahkim davacısı olan davalı ... tarafından .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... sayılı tespit talepli davanın açıldığı ancak bu davanın .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği ve .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nce birleşen davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verildiği anlaşılmakla, eldeki davada hakemin reddi sebebi olarak ileri sürülen 11.03.2025 tarihli hakem kurulu kararında davalı hakem...'ın tarafsız ve bağımsızlığını gösteren bir durum veya emare bulunmadığı, davalı hakem...'ın katımıyla alınan 11.03.2025 tarihli hakem kurulu kararının tarafların arasındaki tahkim yargılaması sırasında ortaya çıkan hakemlerin tarafsızlığına dayalı hakemin reddi talepleri sonucu mahkemelerce verilen kararlar sonrası tahkim yargılamasının sona erip ermediği hususunundaki ihtilafları gidererek iyi niyetli olarak tahkim yargılamasını sürdürmeye yönelik bir karardan ibaret olduğu, alınan bu kararın tahkimin taraflarının lehine veya menfaatine hareket edildiğini göstermeyeceği bu haliyle davalı hakemin davacı aleyhine veya tahkim davacısı olan lehine hareket ederek karar aldığını gösteren bir neden bulunmadığı anlaşıldığından bu yönden davalı hakem...'ın tahkimin tarafları açısından tarafsız veya bağımsız hareket etmediğini gösteren bir hal olmadığından davalı hakem...'ın reddini gerektiren koşulların oluşmadığı, davacının diğer ret sebebi yaptığı davalı hakem...'ın davacıyı arayarak tahkim davacısı olan davalı ... lehine hareket ederek tarafsız ve bağımsız olmadığını gösterdiği iddiasıyla reddi talep edilmiş ise de; dosyaya sunulan deliller arasında yer alan whatsapp kayıtlarında davacı ile davalı hakem... arasında 15 Mart Cumartesi tarihli whatsapp yazışması ve sesli görüşme kaydı olduğu anlaşılmış ise de davacının dava dilekçesine derç ettiği sesli görüşme içeriklerinin davalı hakem...'ın rızası dahilinde alınmış ses kaydı içeriği olmadığı, bu nedenle whatsapp görüşme içeriklerine delil olarak dayanılamayacağı, ayrıca tahkim taraflarınca imzalanan 08.01.2021 tarihli protokol kapsamında taraflar arasındaki ihtilafı çözmek üzere ismen belirlenen tek hakemin davalı hakem... olduğu, davalı hakem...'ın tahkimin tarafları olan hem davacının hem davalının öz dayısı olması sebebiyle davacı ve davalı ile her zaman gerek yüz yüze gerekse sesli olarak görüşme gerçekleştirmesinin mümkün ve hayatın olağan akışına uygun olduğu, kaldı ki Mahkememizce delil olarak ileri sürülemeyeceğine kanaat edilen dava dilekçesine derç edilen görüşme içeriklerine bakıldığında da davalı hakem...'ın davacının aleyhine veya davalı olan tahkim davacısı ... lehine ve menfaatine hareket ettiğini gösterir net ve somut bir durum bulunmadığı sabit olduğundan davacı tarafın davalı hakem...'ın kendisini araması hususu yukarıda açıklanan nedenler birlikte göz önüne alındığında davalı hakem...'ın tarafsız ve bağımsız hareket ettiğini göstermeyeceğinden davalı hakem... yönünden hakemin reddi koşulları oluşmadığından davacı tarafça açılan davalı hakem...'ın reddi talebinin reddine karar verilmiştir.
Tahkim yargılamasının sona erdiğinin tespiti talebi yönünden;
Davacı tarafça eldeki dava tahkim yargılamasında görev alan tahkim kurulunu oluşturan davalı hakemler ... ve...'ın reddi talebine ilişkin olup, davacı tarafça dosyaya sunulan 27/05/2025 tarihli beyan dilekçesi ile tahkim yargılamasının sona erdiğinin tespiti talebinde bulunulmuş ise de davacı tarafça eldeki davada dava dilekçesi ile hakem kurulunun reddine karar verilmesi talep edilmiş olduğundan dava konusu hakemin reddi hususu olup, HMK 141 maddesi uyarınca dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra iddia ve savunmanın genişletilemeyeceği veya değiştirilemeyeceğine dair yasal düzenleme göz önüne alındığında davacı tarafça basit yargılamaya tabi eldeki davada dava dilekçesi ve davalı tarafça sunulan cevap dilekçesinden sonra sunulan 27/05/2025 tarihli beyan dilekçesi ile iddiasını genişleterek ayrıca tahkimin sona erdiğinin tespitini talep etmesi yasa gereği mümkün olmadığından ayrıca HMK 418 ve 421 maddelerinde reddedilen hakemin yerine yeni hakemin seçilmesi ve tahkimin hangi hallerde sona ereceği açıkça belirtilmiş olup, daha önce .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucunda reddi talebi kabul edilen ve görevden el çektirilen hakem ... ile .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucunda reddi talebi kabul edilen ve görevden el çektirilen hakem ...'in taraflar arasında düzenlenen 08.01.2021 tarihli protokol kapsamındaki tahkim sözleşmesinde ismen belirlenen hakem olmamaları nedeniyle ve tarafların aralarındaki ihtilafı tahkim yoluyla çözme hususundaki iradeleri de göz önüne alındığında hakemin reddi talebi kabul edilen ve görevden el çektirilen hakemler yerine tahkim protokolünün taraflarınca yeni hakem seçmek suretiyle tahkim yargılamasını devam ettirmeleri mümkün olduğundan davacı tarafın tahkimin sona erdiğinin tespiti talebinin reddine karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-. Davacı tarafça davalı (tahkim davacısı) ... aleyhine açılan DAVANIN pasif husumet dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,
2- Davacı tarafça davalı hakem ...'in reddi talebi yönünden açılan DAVANIN konusuz kalması nedeniyle KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
3- Davacı tarafça davalı hakem...'ın reddi talebinin REDDİNE,
4- Davacı tarafın tahkim yargılamasının sona erdiğinin tespiti talebinin REDDİNE,
5- Davacı tarafça yatırılan harç yeterli olduğundan başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
6- Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
7- Davalı ... yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca maktu 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'a verilmesine,
8- Davacı tarafça yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar tebliğ işlemleri tamamlandıktan sonra arta kalan kısmının davacı tarafa iadesine,
Dair, tarafların yokluğunda dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde HMK 418/4 maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 03/07/2025
Başkan ...
e-imza*
Üye ...
e-imza*
Üye ...
e-imza*
Katip ...
e-imza*