T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/523 Esas
KARAR NO: 2025/477
DAVA: Alacak (Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/07/2025
KARAR TARİHİ: 28/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında, ... plakalı aracın davalı şirkete kiralanmasına yönelik olarak öncelikle 12.01.2022 tarihli on iki aylık Uzun Dönem Araç Kiralama Sözleşmesi akdedildiğini, bu sözleşmenin süresi sonunda davalı tarafın aracı yeniden kiralamak istediğini ve bu kere taraflar arasında 01.01.2023 tarihli yirmi dört aylık Uzun Dönem Araç Kiralama Sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme süreleri içerisinde müvekkili şirket tarafından araç kiralama sözleşmelerine uygun şekilde kiralama faturaları düzenlendiğini ve bu faturaların davalı şirket tarafından kabul edildiğini, kiralamaya konu aracın 06.01.2025 tarihine kadar davalı nezdinde kullanılmaya devam ettiğini, söz konusu aracın ilk olarak 12.01.2022 tarihinde davalı şirkete teslim edildiğini, 06.01.2025 tarihine kadar davalı şirket kullanımında kaldığını, kiralanan aracın davalıya teslim tarihindeki km.si 30341 km olduğunu, kiralanan aracın müvekkili şirket tarafından geri teslim alındığı km ise 198.020 km olduğunu, taraflar arasında akdedilen sözleşmelerin 10. maddesinde km aşım hükümleri yer aldığını, 01.01.2023 tarihli sözleşme ile müvekkili şirkete ait araçların aylık kullanım km sınırları 2500 km, yıllık kullanım km sınırları ise 30.000 km olarak belirlendiğini, 2022 yılı akdedilen sözleşme için yıllık km aşımı durumunda her km için ek km bedeli 0,85 TL, 2023 yılı akdedilen sözleşmede ise yıllık km aşımı durumunda her km için ek km bedeli 5,00 TL olarak belirlendiğini, bu belirlemelere göre müvekkili şirket tarafından haricen hesaplanan km aşım bedeli 08.04.2025 tarihinde davalıya fatura edildiğini ve fakat davalı tarafın haksız ve yersiz gerekçe ile faturanın iadesi yoluna gittiğini, bunun üzerine ... Arabuluculuk Bürosu ... büro dosya numaralı, ...arabuluculuk dosya numaralı arabuluculuk başvurusu yapıldığını, yapılan müzakerelerde davalı taraf ile anlaşma sağlanamadığını, bu sebeplerle; fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000,00 TL km aşım bedelinin 08.04.2025 tarihli fatura tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkili davacıya ödenmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce tüm dosya kapsamına göre; Dava, taraflar arasındaki uzun dönem araç kiralama sözleşmesinden doğan yıllık kilometre aşım bedellerinin davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
Mahkemelerin görevi kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında mahkemece resen göz önüne alınır.
Ticaret Mahkemesinin görev alanını düzenleyen 6102 Sayılı TTK'nın 4 ve 5 maddeleri şu şekildedir:
"MADDE 4- (1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;
a) Bu Kanunda,
b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,
c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,
d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,
e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,
f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde,
öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır.
MADDE 5- (1) Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir."
01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nun 4/1-a maddesine göre “Kiralanan taşınmazların, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda” Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir.
TBK.nın 269.maddesinde düzenlenen tanıma göre; kira sözleşmesi kiraya verenin bir şeyin kullanılmasını veya kullanmayla birlikte ondan yararlanılmasını kiracıya bırakmayı, kiracının da buna karşılık kararlaştırılan kira bedelini ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. Bu düzenleme çerçevesinde taraflar arasındaki araç kiralama sözleşmesinin kira sözleşmesi niteliğinde olduğunun kabulü gerekir. Uyuşmazlık özel hukuk ilişkisinden doğduğundan tarafların tacir olup olmaması mahkemenin 6100 Sayılı Kanunun 4/1-a maddesi ile düzenlenmiş bulunan görevini etkilemez.
Somut olayda, taraflar arasındaki uzun dönem araç kiralama sözleşmesinden doğan yıllık kilometre aşım bedellerinin davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
Görev itirazı yargılamanın her aşamasında ileri sürülebileceği gibi mahkemece de re'sen nazara alınarak yargılamanın her aşamasında görevsizlik kararı verilebilir. HMK 4. madde ve TTK 5. maddesi gereğince davaya bakma görevi Mahkememize ait olmayıp davacı tarafça açılan davanın İstanbul Sulh Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiğinden, mahkememizin görevsizliğine ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafça açılan DAVANIN, HMK 114/1-c maddesi gereğince mahkememizin görevsiz olması nedeniyle dava şartı yokluğundan HMK 115/2 maddesi gereğince USULDEN REDDİ ile, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-HMK 20/1 maddesi gereğince, kararın kesinleşmesinden itibaren iki hafta içinde talep halinde dosyanın görevli ve yetkili İSTANBUL SULH HUKUK MAHKEMESİNE tevzi edilmek üzere İstanbul Adliyesi Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna GÖNDERİLMESİNE, aksi halde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,
3-Harç, yargılama giderleri, vekalet ücreti ve gider avansı hususunun görevli mahkemece değerlendirilmesine,
Dair; gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize verilecek bir dilekçe ile İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere karar verildi. 28/07/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır
*Bu evrak 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.