T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/1166 Esas
KARAR NO: 2022/349
DAVA: İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ: 25/10/2019
KARAR TARİHİ: 10/05/2022
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
A. Tarafların Talepleri
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... numaralı sözleşmeler ile mülkiyeti müvekkiline şirkete ait ekipmanlar finansal kiralama yoluyla davalı tarafından kiralandığını, davalının müvekkili şirket ile arasında akdedilen mezkur finansal kiralama sözleşmelerinden kaynaklanan borçlarını ve temerrüt faizini ödemeyerek temerrüde düştüğünü, müvekkili şirektçe davalıya ... Noterliğiden 09/07/2019 tarih ... yevmiye numaralı fesih ihtarnameleri keşide edildiğini, sözleşmelerden doğan borçların 60 gün içinde ödenmesi ve ödenmediği taktirde sözleşmenin feshedileceğinin ihtar edildiğini, ihtarnalere rağmen belirtilen borç ödenmediğinden sözleşmenin feshedildiğini, bu nedenlerle malların aynen teslim edilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya dava dilekçesi tebliğ edilmiş ancak herhangi bir cevap dilekçesi sunulmamıştır.
B.Uyuşmazlık, Deliller, Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe;
Huzurdaki dava finansal kiralama konusu malın iadesi davasıdır. Uyuşmazlık davacı finansal kiralama şirketi ile davalı şirket arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmesinin edimlerinin davalı tarafından ifa edilip edilmediği, davalının bu edimleri yerine getirirken temerrüde düşüp düşmediği, sözleşmenin davacı tarafça fesih şartlarının oluşup oluşmadığı, malın iadesine karar verilip verilemeyeceği noktalarında toplanmaktadır.
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizce ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar değerlendirilmiş, dava şartına dair eksiklik bulunmaması ve davalı tarafça haklı bir sebebe dayalı olan herhangi bir ilk itiraz ileri sürülmemesi nedeniyle ön inceleme tamamlanmış, tarafların sulh olma imkanı bulunmadığından uyuşmazlık noktaları belirlenip tahkikat aşamasına geçilmiştir.
Takip eden celse davalı şirketin iflas ettiği belirlenmiş mahkememizce iflas dosyası istenmiştir. Gelen bilgi ve belgelerden davalının ... Asliye hukuk Mahkemesi'nin 2016/... Esas sayılı dosyasından04/12/2019 tarihi itibariyle iflas ettiği iflas işlemlerinin ...'nin 2019/1 İflas dosyasından yürütüldüğü ve iflas ve tasfiye işlemlerinin İflas dairesince yürütüldüğü anlaşılmıştır.
Taraf teşkili böylece sağlandıktan sonra dosyamızın delillerini oluşturan, finansal kiralama sözleşmesi, tedbir dosyası, davalı tarafın davacı nezdindeki hesap dökümleri, ihtarnameler ve ticaret sicil kayıtlarından oluşan dosyamız delilleri üzerinden bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle sonuca gidilmiştir.
Mahkememizce resen görevlendirilen bankacı bilirkişi ... hazırladığı 21/04/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "davalının davacıya ... numaralı finansal kiralama sözleşmesinde doğan borcun toplam 34.496,89 TL olduğunu, borç için ödeme yapılmadığını, ... numaralı sözlemeden doğan toplam 113.656,49 TL borcunun bulunduğunu, herhangi bir ödeme yapılmadığını, ... numaralı sözleşmeden doğan toplam 134.496,77 TL borcunun olduğunu, herhangi bir ödeme yapılmadığını, ... numaralı sözleşmeden doğan toplam 639.947,04 TL borcunun olduğunu, davacı finansal kiralama şirketinin defterinde kayıtlı bulunan 693.000 TL nin tahsil edilmiş olduğunu, finansal kiralama sözleşmelerine konu malların iadesi ve alacak davasında tarafları arasında akdededilen sözlemelerin davacı finansal kiralama şirketi tarafından keşide edilerek davalı yana gönderilen ve tebliğ edilen ihtarnameler sonucunda davalı şirketi temerrüdğü düştüğünü, davalı borçlunun tüm sözleşmeler yönüyle edimlerine yerine getirmediğii, finansal kilamaya konu malları teslim alındığı şekilde kiralayan iade ve teslim edilmesi borcu ile sözleşme fesih şartlarının gerçekleştiğini, malların iadesi ayenn teslimi ve iadesi mümkün değilse mal bedelinin tahsilinin gerçekleştirilmesi gerektiğini, " mütalaa etmiştir.
Davalının adil yargılanma hakkının ihlal edilmemesi adına dava dilekçesi ile bilirkişi raporu ... İcra Mürüdlüğü'ne tebliğ edilmiştir.Davacının talebi 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu 18. vd. maddelerine dayalı olup, finansal kiralama konusu malın davalı kiracıdan alınarak davacı kiralayana verilmesi istemine ilişkindir.
Taraflar arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu çercevesinde 22/12/2014 tarih, ... nolu finansal kiralama sözleşmesi akdedilmiştir. Sözleşmede yazılı mallar davacı tarafından sunulan belgelere göre, kiralayan davacı tarafından davalı - kiracıya teslim edilmiştir.
Davacı tarafça davalıya ... Noterliğinin 09/07/2019 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi gönderilmiş, 60 günlük mehil verilerek kira borcunun ödenmesi aksi halde sözleşmenin fesholunacağı bildirilmiştir.
... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2019/... D.İş sayılı dosyasında verilen kararın incelenmesinde, dava konusu edilen mallar ile ilgili davacı tarafa teslimine dair ihtiyati tedbir kararı verildiği görülmüştür.
Finansal kiralama konusu mal 6361 sayılı Kanun 18 ve 23. maddeleri gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. 6361 sayılı Kanun 24/1.maddesi hükmü gereğince de kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6361 sayılı Kanun 30.maddesi sözleşmenin sona ermesi, 31.maddesi sözleşmenin ihlali (finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşme), 33.maddesinde de sözleşmenin feshinin sonuçları düzenlenmiş ve 23.maddesi hükmüne göre de sözleşmenin ihlali hallerinde aynı yasanın 24 ve 25.mad. gereğince ve 6361 sayılı Kanunun 33/1.maddesinde de sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde (ve yine 30/2.maddede öngörülen “kiracının tasfiye sürecine girmesi gibi” hallere ilişkin olarak sözleşmenin kiracı tarafından feshi halinde de), kiracının finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana geri vermek/ teslim etmekle yükümlü olduğu belirtilmiştir.
Bu açıklamalar ışığında dosya incelendiğinde, davalının süresinde ödemeleri yapmadığı ve sözleşmenin feshine sebep olduğu anlaşılmaktadır. Dosyaya sunulan rapor değerlendirildiğinde, davalı kiracının finansal kiralama sözleşmesinde belirtilen ödeme tablosu dahilinde kira bedelini ödemediği saptanmıştır. Buna göre fesih tarihi itibariyle davalının davacıya ... numaralı finansal kiralama sözleşmesinde doğan borcun toplam 34.496,89 TL olduğu, ... numaralı sözlemeden doğan toplam 113.656,49 TL borcunun bulunduğu, ... numaralı sözleşmeden doğan toplam 134.496,77 TL borcunun olduğu, ... numaralı sözleşmeden doğan toplam 639.947,04 TL borcunun olduğu bu borçlar için herhangi bir ödeme yapılmadığı görülmektedir., 6361 sayılı Kanun 23/1.maddesi uyarınca finansal kiralama konusu malın mülkiyeti kiralayana aittir. Yine 6361 sayılı Kanun’un 33/1maddesi hükmüne nazaran da sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde kiracı malı iade ile yükümlüdür. Her ne kadar davacı tarafça birden fazla emtia için dava ikame edilmiş ise de dava devam ederken malların biri dışında tamamının iade edilmiş olması karşısında davacının iade edilen malları yönünden davasının konusuz kaldığı anlaşılmıştır. Davacıya teslim edilmeyen makina yönünden ise davalının süresinde ödeme yaptığını ispatlayamadığı değerlendirilerek davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kısmen KABULÜ ile, Davacı Finansal Kiralama şirketi ile davalı arasında imzalanan Finansal Kiralama Sözleşmesine konu;
1 ADET 2014 MODEL İTALYAN MENŞELİ, ... BETON MİKSERİ, SERİ NO: ... , MİKSER HACMİ 4500 LT, SIKIŞMIŞ BETON KAPASİTE:3000 LT, ELEKTRİK MOTOR GÜCÜ:2*55 kW, HİDROLİK MOTOR GÜCÜ:1,5 kW, KARIŞTIRICI KOL SAYISI:16+2+2 ADET, AŞINMA PLAKALARI: ... Özel döküm, KARIŞTIRICI KOL VE PALETLER:NI-Hard Özel Döküm makinanın tüm teçhizat ve aksesuarıyla davalıdan teslim alınarak davacı şirkete AYNEN İADESİNE,
2-Diğer makinalara ilişkin dava konusuz kaldığından esas hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
3-Alınması gereken 16.394,40-TL harçtan peşin alınan 512,33-TL harcın, 3.586,27 TL tamamlama hacının mahsubu ile bakiye 12.295,80-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafça yapılan 44,40-TL başvuru harcı, 512,33-TL peşin harç, 3.586,27 TL tamamlama harcı, 700-TL bilirkişi ücreti, tebligat ve posta masrafından oluşan 146,50-TL olmak üzere toplam 4.989,50-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre 25.250,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesi halinde ödeyen tarafa iadesine,
Dair, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı10/05/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır