T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/1185 Esas
KARAR NO: 2022/480
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 28/10/2019
KARAR TARİHİ: 23/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 24/10/2019 tarihli dilekçesi ile,... Sigorta A.Ş. tarafından düzenlenen ... no'lu trafik sigorta poliçesi ile sigortalısı olan "... Anonim Şirketi” ne ait "..." marka, "...1" plakalı aracın sürücüsü ..., 10.08.2018 tarihinde, Arnavutköy/istanbul mevkünde giderken, aynı istikamette ve aynı şeritte seyir halinde olan, müvekkili ...'nın velayeti altındaki ... ... ...'ya ait “... " model, ' ..." plakalı araca arkadan çarpılarak ve tam kusurlu olarak müvekkilinin ait aracının hasara uğramasına neden olduğunu, söz konusu 10.08.2018 tarihli yanlarca birlikte imzalanan "maddi hasarlı trafik kazası tutanağının" düzenlendiğini ve incelendiğinde davalı sürücü ... , müvekkiline ait araca, her iki araç da aynı istikamette seyir halindeyken arkadan çarptığını ve hasara neden olduğunu, müvekkili yurt dışında "işçi” olarak çalıştığını ve yurt dışında yaşadığından; izinli olarak geldiği Türkiye'deki kısıtlı süre içerisinde aracını tamir ettirme olanağı bulunmadığını, hasarlı aracını halen de yaşadığı Avusturya'da tamir ettirmek zorunda kaldığını, bu tamir nedeniyle müvekkil toplamda "2.608,15 Euro" hasar bedeli ödediğini, sigorta şirketinin müvekkiline yalnızca 344,04 Euro ödediğini, sahsi geçen trafik kazasında; aracı sigortalayan ... Sigorta A.Ş., aracın sürücüsü ... ve aracın sahibi ... Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, netice ve talep olarak alacağın tahsili ile ...1 plakalı araç hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmesi, yapılacak yargılama sonucunda sabit olacağı üzere, müvekkiline bakiye hasar bedeli olan 2.264,11 Euro tazminat alacağının, olay tarihi olan 10.08.2018 gününden itibaren, milli bankaların 1 yıl vadeli Euro hesaplarına uyguladığı en yüksek faiz oranı üzerinden işleyecek faizi ile birlikte, ödeme günündeki euro karşılığı olan TL olarak, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, masraf ve ücreti vekaletin davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... A.Ş. vekili 13/01/2020 tarihli cevap dilekçesi ile, müvekkili şirket tarafından Zorunlu Karayolu Mali Sorumluluk Sigortası (KZMSS) ile sigortalanan ... plakalı aracın 10.08.2018 tarihinde işletilmesi sırasında oluşan kazada davacıya ait ‘’...’’ yabancı plakalı araçta hasar meydana geldiğini, davacıya ait araç müvekkili şirket tarafından incelenemediğinden ha...n boyutu ve hasar gören parçaların kaza ile illiyet bağı belli olmadığına, müvekkili şirket tarafından yapılan incelemede davacıya ait araçtaki ha...n 2.520,87 TL olduğu tespit edildiğini ve bu bedelin 08.05.2019 tarihinde davacıya ödendiğini, davacının kazadan çok sonra yurtdışında yaptırdığı ekspertiz incelemesine dayanarak huzurdaki davayı açtığını, ancak ekspertiz raporu incelendiğinde ekspertizin fahiş miktarlar belirterek araçtaki ha... şişirdiği ve rapor hazırlaması sebebiyle 2.608,15 Euro gibi inanılmaz bir fiyat belirleyerek ha... kat ve kat arttırdığını, ekspertiz raporuyla aracın fotoları çekilmiştir ancak fotolarda görülen ha...n kaza nedeniyle meydana gelip gelmediği ve ekspertiz raporunda da aracın eski ha... olup olmadığının bilinmediği yazılmadığını davacının talebine konu ha...n ne şekilde oluştuğu belli olmadığını, dava dilekçesinde tazminata kaza tarihinden itibaren faiz işlemesi talep edildiğini, müvekkili şirketin temerrüdünün başlangıcı KTK'nın 98. ve 99. maddesine göre belirleneceğinden davacının bu talebi hukuka aykırı olduğunu ve faize ilişkin olarak müvekkili şirketin temerrüdü için davacılar tarafından müvekkili şirkete gerekli belgelerle birlikte başvuruda bulunulması gerektiğini ve bu başvurudan sonraki 8 gün içinde müvekkili şirket tarafından ödeme yapılmaması gerektiğini, bu hususun ispatının davacı yanda olduğunu, davacı bunu ispat edemezse davacıya tazminat ödenmesine karar verilmesi halinde, ödenecek tazminata dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiğini beyanda davanın reddine karar verilerek tüm yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... San. Ve Tic. A.Ş. Vekili 08/02/2020 tarihli cevap dilekçesi ile, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 72.maddesi gereğince davacının tüm taleplerinin zamanaşımına uğradığını, müvekkili şirketin maliki olduğu ... plakalı aracın 01/04/2017-30/09/2018 tarihli arasında davadışı ... 'ne uzun süreli olarak kiraya verildiğini ve taraflarına husumet yöneltilmesi mümkün olmadığını, aracın müvekkil şirketin maliki olduğu ... plakalı aracın kaza tarihinde geçerli ZMMS ve genişletilmiş kasko poliçeleri mevcut olup, davacının bir talebi varsa da bu taleplerini öncelikle sigorta şirketlerine yöneltmesi gerektiğini, ayrıca şu hususu da önemle belirtmek gerektiğini, ... plakalı aracın daha önce geçirmiş olduğu kazalar sonucu uğramış olduğu hasarlar da onarım görmüş ise, bu hususunda değerlendirilmesi ve bu doğrultuda tespit yapılması gerektiğini beyanla; husumet yokluğundan reddini aksi takdirde ise esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...'e usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davaya cevap vermemiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.
Davalı sigorta ve ... Sanayi Ve Ticaret A.Ş. zamanaşımı definde bulunmuş ise de kazanını 2018 yılında gerçekleşmesi ve 2019 yılında huzurdaki davanın açıldığı anlaşılması karşısında 2 yıllık zamanaşımı süresi dolmadığından isteminin reddine karar verilmişitr.
Davalı sigorta şirketine müzekkere ile dava konusu hasar dosyası celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.
... ne müzekkere yazılarak ... plakalı aracın trafik tescil kayıtları kayıtları getirilmiştir.
Türkiye Motorlu Taşıtları Bürosu'na müzekkere yazılarak ... plakalı aracın tüm maliklerini gösterir kayıtlar celp edilmiştir.
İstanbul Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'ne ve ...'ne müzekkere yazılarak Davalı ...'in kaza tarihinde ilgili kurumda çalışıp çalışmadığı hususları sorulmuş kurum, yazı cevapları dosyamıza kazandırılmıştır.
... Başkanlığı' na müzekkere ile davalı ... Sanayi Ve Ticaret A.Ş ile ... arasında akdedilen araç kiralama sözleşmesinin bir sureti dosyamız arasına alınmış, yine yzı cevabında ...' in ... Müdüryüğü' nde 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu' na tabi personel olarak görev yaptığı bildirilmiştir.
Davacı yanca dava dilekçesi ekinde sunulan yabancı dildeki servis kayıtları ve faturanın tercüme edilmiş bir sureti dosyamıza sunulmuştur.
Davacı, ...' nin davaya dahil edilmesi talebi 6100 Sayılı HMK' da dahili dava şeklinde bir düzenleme bulunmadığından yerine getirilmemiş, bu defa davacı tarafa ...' yi hasım göstermek sureti ile dava açması için süre verilmiş, davacı davayı açmayacağını ancak davanın ...' ye ihbarını talep etmiş ve talep doğrultusunda davanın ...' ye ihbarı sağlanmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın halli bakımından dosya bilirkişiye tevdii edilmiş olup, 01/08/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "... plaka numaralı otomobilin sürücüsü ...'nın, dava konusu trafik kazasının meydana gelmesinde, tamamen Kusursuz olduğu, dolayısıyla davacı ... ... ...'nın Sorumluluğunun bulunmadığı, ... plaka numaralı otomobilin sürücüsü ...'in, dava konusu trafik kazasının meydana gelmesinde asli ve tam kusurlu olduğu, ... plakalı otomobilin sahibi / davalı ... Şirketinin 2918 Sayılı K.T.K.'nın 85. Maddesi içeriğine göre, dava konusu trafik kazasının meydana gelmesinde ve davacı ... ... ... adına kayıtlı ... plakalı otomobilde meydana gelen hasarlar nedeniyle davacı ... ... ...'nın uğramış olduğu maddi zararlardan asli ve tam kusur oranında olmak üzere müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin, Sigortalısı / davalı ... Şirketinin, dava konusu trafik kazasındaki Asli ve Tam Sorumluluğu oranında ve poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere, davacı ... ... ...'nın uğramış olduğu maddi zararlardan Müştereken ve Müteselsilen Sorumlu olacağı, davacı tarafa ait ... plakalı aracın hasar gören aksamlarının, mevcut durumda, tramer sorgulamalarında ve ekspertiz raporlarında hilafına bir tespitin olmaması sebebiyle orijinal olduğunun kabul edilmesi gerektiği, davacı tarafa ait ... plakalı aracın hasar gören aksamlarının, tutanakta belirtildiği üzere gerçekleştiği, hadisenin genelinde teknik olarak bir uyumsuzluk bulunmadığı, davacı tarafa ait ... plakalı araçta vaki kazadan sonra ortaya çıkan toplam hasar bedelinin parça ve işçilik dahil, KDV Hariç, 2.137,30 Euro, KDV dahil 2.564,76 Euro, TL cinsinden 18.132,85 TL olduğu, davalı şirketçe ödendiği anlaşılan 344,04 Euro nun tenzili akabinde ödenmesi gereken bakiye zarar tutarının; 2.220,72 Euro, TL cinsinden 15.700,49 TL olarak emsal piyasa rayiç değerlerine uygun olduğu, davacı ... ... ...'nın maliki olduğu ... plakalı araçta vaki kazadan sonra ortaya çıkan toplam hasar bedeli olarak hesaplanan Yedek parça ve Onarım işçilik dahil, KDV Hariç, 2.137.30 Euro, KDV Dahil 2.564.76 Euro / TL Cinsinde 18.132,85 TL'DEN, davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından ödendiği anlaşılan 344,04 EURO tenzil edildikten sonra bakiye kalan 2.220,72 Euro, TL cinsinden 15.700,49 TL tazminatın, davalılar tarafından davacı ... ... ...'ya müştereken ve müteselsilen ödenmesi gerektiği.." şeklinde görüş bildirmiştir.
Davalı ... Turizm ile davalı ... bilirkişi raporuna itiraz etmiş, davacı ise dilekçede sehven taraflarına ödeme yapıldığını beyan ettiklerini, aslında ödeme yapılmadığını, müvekkil hesabına geçen tutarın davalı sigortaya iade edildiğini, bilirkişi raporundaki tespiti bu yönden kabul etmediklerini beyan etmiştir.
Davacı, davayı ıslah etmiş, ıslah dilekçesi davalılara tebliğ edilmiş, davalılar ıslah ile artırılan tutara ilişkin zamanaşımı itirazında bulunmuşlardır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacıya ati araç ile davalılardan ... A.Ş. Adına kayıtlı, davalı sigortanın ZMMS sigortacısı ve diğer davalının sevk idaresindeki aracın 10.08.2018 tarihinde çift taraflı trafik kazasına karıştığı hususunda ihtilaf bulunmamaktadır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, meydana gelen kazada tarafların kusur durumları, davacı aracında meydana gelen ha...n gerçek zarar ilkesi ile uyumlu talep edilip edilmediği, zarardan davalıların sorumlu olup olmadığı hususlarındadır.
Öncelikle davalı ... Turizmin husumet itirazının incelenmesinde; 2918 sayılı Karayolları Trafik Yasası’nın 3. maddesine göre; başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiğini ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğunu ispat edemediği takdirde kayda göre araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişi, işletendir. Aynı Yasa’nın 85. maddesine göre bir motorlu aracın işletilmesinden doğan zarardan o aracın işleteni sorumlu olur. O halde, trafikte adına araç kayıtlı bulunan kişi, mutlaka o aracın işleteni sayılamaz. Yerleşik Yargıtay uygulaması da bu yöndedir.
Dosya kapsamına alınan davalı ... Turizm ile ihbar olunan ... arasındaki kiralama sözleşmesine bakıldığında kazaya karışan ve davalı adına kayıtlı aracın, 29/12/2017 tarihlerinde bağıtlanan sözleşme ile 01/01/2018-31/12/2018 tarihlerini kapsar şekilde ...' yi kiralandığı, bu hususun ...' nin de kabulünde olduğu, kazanın da kiralama dönemi içinde, ...' nin 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu' na tabi çalışanı tarafından gerçekleştirildiği, buna göre davalı ... Turizm' in işleten sıfatı ile sorumlu tutulamayacağı anlaşılmakla bu davalı yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeni ile reddi cihetine gidilmiştir.
Diğer davalılar yönünden uyuşmazlığın çözümü için bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş, alınan raporda davacının kusursuz davalı sürücü ... ...' in asli ve tam kusurlu olduğu belirtilmiştir. Kazanın oluşu, özellikle de davalının davacıya ait araca arkadan çarpması hususları birlikte değerlendirilerek raporda taspit edilen kusur oranlarına mahkememizce de iştirak edilmiştir.
Kabule göre davalı ... aracı sevk ve idare eden, davalı sigorta ise aracın ZMMS sigortacısı olması hasebi ile sigorta şirketi poliçe limiti olan 36.000,00 TL ile sınırlı olmak kaydıyla davacı aracında meydana gelen hasardan sorumludurlar.
Hasara yönelik olarak bilirkişi raporunda davacının davalılardan 2.564,76 Euro dan, yapılan ödemenin tenzilinden sonra hesaplanan 2.220,72 Euro alacaklı olduğu belirtilmiştir. Bilirkişi raporunda sunulan iki ekspertiz raporunun da ayrıntılı irdelenmiş ve yerleşik Yargıtay içtihatlarına uygun hesaplama tekniği ile hesap yapılmıştır. Davacı bu ödemenin yapılmadığı, paranın davalıya iade edildiği ve bu alacağın da bulunduğu gerekçesi ile davasını ıslah etmiştir.
Maddi hasarla sonuçlenen trafik kazalarında zamanaşımı zararın ve zararın sorumlusunun öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıldır. Uzamış ceza zamanaşımının yaralanma yahut ölüm olayı vuku bulmadıkça uygulanmasına yasa cevaz vermemektedir. Somut olaya dönüldüğünde dosyadaki ödeme belgesinde de anlaşılacağı üzere davacı kısmi ödeme tarihi olan 08/05/2019 tarihinde zararı ve sorumlusunu bilmektedir. Bu ödemenin davacı yanca iade edilip edilmediği sonuca, yani zararın ve sorumlusunun bu tarihte bilindiğine etki etmemektedir. Davacı tarafça ise bu tarihin üzerinden hesaplanan 2 yıllık süre olan 08/05/2021 tarihinden sonra 17/11/2021 tarihinde ıslah yapılmış, davalılar ise süresi içinde ıslaha karşı zamanaşımı definde bulunmuşlardır.
Davalının muadil parçalar ile hesaplama yapılması isteği bunun ancak kendi sigortalıları ile yapacağı poliçelerde uygulama alanı bulabilecek olması, 3. Kişiye verilen zarlarda 3. Kişinin buna mecbur bırakılamayacağı, iskonto ve KDV itirazları yönünden ise parça bedeli hesaplanırken iskonto yapılamayacağı( Yargıtay 17. Hukuk Dairesi' nin 26/11/2015 tarih 2015/5479 Esas, 2015/12776 Karar sayılı kararı), ve yine 3095 Sayılı KDV Kanunu uyarınca KDV ile birlikte hesap yapılması gerektiği( Yargıtay 4. Hukuk Dairesi' nin 31/01/2022 tarih 2021/15933 Esas, 2022/1085 Karar sıyılı kararı) birlikte değerlendirilerek yerinde görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle davanın kısmen kabulü ile 2.264,11 Euro nun davalı ... yönünden kaza, sigorta yönünden ise sigorta başvuru tarihinden sonra 8 iş günü sonraya tekübül eden 09/07/2019 temerrüt tarihinden itibaren, alacağın yabancı para üzerinden talep edilmesi nedeni ile 3095 Sayılı Yasanın 4/a maddesi uyarınca uygulanacak faizi ile birlikte davalılardan alınmasına, ıslah ile artırılan 300,65 Euro yönünden ise davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının davalı ... Turz. Taş... Tic. A.Ş. Yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle Reddine,
2-Davanın ... ve ... yönünden kısmen kabul kısmen reddi ile; 2.264,11-Euro maddi tazminatın tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile, davalı ... ... için kaza tarihi olan 10/08/2018; davalı sigorta için ise temerrüt tarihi olan 09/07/2019 tarihinden itibaren poliçe limiti 36.000,00-TL ile sınırlı olmakla üzere 3095 sayılı yasanın 4a maddesi uyarınca devlet bankalarında Euro cinsinden açılmış 1 yıllık mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Davanın ıslah ile artırılan 300,00-Euroya ilişkin istemin ise zamanaşımı nedeniyle reddine,
4-Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 990,35-TL TL harçtan peşin alınan 49,52 TL'nin mahsubu ile bakiye 940,83-TL harcın davalılar ... A.Ş. ve ...'den alınarak Hazineye ödenmesine,
5-Davacı tarafça peşin olarak yatırılan 49,52 TL peşin harç ile 44,40 TL başvurma harcının davalılar ... A.Ş. ve ...'den alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından tebligat, müzekkere, bilirkişi ücreti sair giderler için sarfedilen toplam 2.347,90 TL yargılama giderinin kabul/red oranına göre 2.073,77-TL'nin davalılar ... A.Ş. ve ...'den alınarak davacı tarafa verilmesine, bakiye kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Zorunlu Arabuluculuk başvurusu nedeniyle harcanan 1.320,00 TL'nin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 154,12-TL'sinin davacıdan; 1.165,88-TL'sinin ise davalılar ... A.Ş. Ve ...'den alınarak Hazineye irat kaydına,
8-Kabul edilen dava değeri ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap ve takdir edilen 5.100,00-TL vekalet ücretinin davalılar ... A.Ş. Ve ...'den alınarak davacıya verilmesine,
9-Reddedilen dava değeri ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap ve takdir edilen 1.916,46-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar ... A.Ş. Ve ...'e verilmesine,
10-Davalı ... Tic. A.Ş. Yönünden dava husumet nedeni ile reddedildiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 7. Maddesi uyarınca hesap ve takdir edilen 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya verilmesine,
11-Dosyada artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi, verilen karar usulen okundu anlatıldı.23/06/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır