T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/120 Esas
KARAR NO: 2023/287
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan), İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan), İtirazın İptali (Taşınmaz Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/09/2019
KARAR TARİHİ: 18/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan), İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan), İtirazın İptali (Taşınmaz Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesini özetle; Davacı taraf ite davalı ile ticari ilişkinin olduğunu, davalı firma yolcularının internet üzerinden aldığı bilet bedelleri otomatik olarak davalı tarafın hesabına intikal ettiğini, davalı tarafça 2 adet ödenmeyen fatura için davalı aleyhine ilamsız takip başlattığını, davalı tarafından haksız olarak itiraz edildiğini, bunun üzerine iptal davası açılmadan önce Arabuluculuğa başvurulduğunu ancak 11.07.2019 tarihinde karşı taraf ile anlaşma olmadığını dava konusu faturaların davalı tarafın BA BS formlarına bakıldığında açığa çıkacağını, tüm bu açıklamalar neticesinde itirazın iptaline, takibin devamına, borçlu aleyhine alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere inkar tazminatına, alacağın ticari reeskont faizi ile davalı taraftan tahsiline hükmedilmesine yargılama ve vekaleti ücreti davalı tarafa yüklenilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesini özetle:Davacı tarafın iddialarını kabul etmediklerini, davalı yanın davacı yana ait borcunun bulunmadığını, davacı tarafın alacağının aksine davalı tarafın davacı taraftan alacağının olduğunu, davalı tarafından alacağı için icra takibi başlatıldığını, Davalı taraf ... otobüs Kiralama A.Ş'nin vergi numarası ile dava dışı ...A.Ş vergi numarasının farklı olduğunu, söz konusu iki şirket tüzel kişilik olarak birbirinden farklı ve bağımsız iki şirket olup vergi numaralı merkezi adresleri ve ortakları birbirinden farklı şirket olduğunu, davacı taraf ile davalı taraf arasında 11.08.2017 tarihinde imzalanan acentelik sözleşmesinin kaynağı ... markasının kullanım hakkına haiz olan ... ve Tic A.Ş ile davacı yan arasında Eyüp ... Noterliğinde 19.09.2017 tarihinde ...yevmiye numarasıyla İmzalanan acentecilik sözleşmesinin imzalandığını, ancak yine aynı sözleşmenin Eyüp ... Noterliği araçlığı ile çekilen 10.10.2018 tarihli ...yevmiye numarası ile ihtarname çekilerek sözleşmenin Feshedildiğini, davacı tarafın Acentecilik sözleşmesinden dolayı alacaklı olduğunu iddia ettiğini ispata muhtaç olduğunu, davacı taraf ile davalı yan arasında 03.10.2017 tarihinde ...plakalı aracın kiralanması amacıyla Taşıt Kira sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin bitiminden sonra aracın davalı yana teslim edilmediğini, iddia ve savunmalar neticesinde tarafların ticari defterlerinin incelenmesinde davalı tarafın borcunun olmadığını aksine alacaklı olduğunun tüm bu açıklamalar neticesinde takibin reddini borçlu aleyhine alacağın 420 sinden aşağı olmamak üzere inkar tazminatına, alacağın ticari reeskont faizi ile davalı taraftan tahsiline hükmedilmesine yargılama ve vekaleti ücreti davacı tarafa yüklenilmesini talep ve beyan etmiştir.
Dosyamız ile birleşen İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında birleşen davacı vekilinin vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin yolcularının internet üzerinden ve davacı tarafından verilen pos cihazından elden edilen bilet ücretlerinin davalı şirketin hesabına otomatik olarak aktarıldığını, daha sonra bu fatura bedellerinin müvekkili şirkete ödenmemesi üzerine alacağın tahsili amacıyla İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası üzerinden takibe geçildiğini, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğunu, davalının haksız itirazının iptali ile takibin devamını, % 20 oranında icra inkar tazminatı ile yargılama giderleri ile vekalet ücretininde davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Dosyamız ile birleşen İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin... esas sayılı dosyasında birleşen davalı vekilinin vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle;Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında 11/08/2017 tarihinde acentecilik sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeninde Eyüp ... Noterliğinin 10/10/2018 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarname ile feshedildiğini, davacı tarafa fatura alacağından bahsetmiş ise de takip ve dava konusu faturanın varlığını davacının ispat etmesi gerektiğini, huzurdaki dava dışında İstanbul ...ATM.'nin... esas sayılı dosyası ile İstanbul... ATM.'nin ...esas sayılı dosyaları üzerinden de itirazın iptali davasının açılmış olduğunu huzurdaki davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu savunarak davanın reddi ile yargılama giderleri ile vekalet ücretininde davacı tarafa yükletilmesini istemiştir.
Dosyamız ile birleşen İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında birleşen davacı vekilinin vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; 31/07/2018 tarihli ...seri nolu 207.554,07 TL'lik, 30/09/2018 tarihli ...seri numaralı 125.000,00 TL'lik ve 31/10/2018 tarihli ...seri numaralı 115.587,72 TL'lik 3 adet fatura bedelinin ödenmemiş olması sebebiyle icra konusu olduğunu, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün...esas sayılı dosyayla ilamsız takiplerde ödeme emri ile icra işlemlerine başladığını, ancak borçlu şirket vekili tarafından ödeme emrine 24/06/2020 tarihli dilekçe ile itiraz talebinde bulunduğunu ancak icra müdürlüğünün takibin durdurulmasına karar verdiğini, bunun üzerine iptal davası açılmadan önce arabuluculuğa başvurulduğunu, davalı şirketin yolcuların internet üstü alınan ve post cihazı ile alınan bilet bedellerinin otomatik olarak davalı şirketin banka hesabına intikal ettiğini, davalı şirketin talebi üzerine en az ayda bir kez davalı şirketin banka hesabında biriken paraların meblağının faturası kesilip davalı firmaya gönderildiğini, kesilen faturaların karşılığının davalı şirket tarafından ödenmediğini, her iki tarafın ticari defterleri, faturalar, banka hesapları, maliye/vergi dairesinin BA BS formlarının ve kayıtlarının temin edilerek bilirkişi incelemesi sonucunda gerçeğin ortaya çıkacağını, yasal mevzuata uygun olarak kesilen faturalara dayanılarak yapılmış olan icra takibi, davalı firmanın kötü niyetle haksız itirazları nedeniyle icra takibinin durduğunu, bu nedenle müvekkili şirketin zarara uğramış olduğundan dolayı alacak miktarının %20'den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesini, hukuki dayanaktan yoksun İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas nolu icra takibinin durdurulması kararının iptaline ve takibin devamına karar verilmesini, icra takip tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dosyamız ile birleşen İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında birleşen davalı vekilinin vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; dosyada belirtilen faturaların içeriğini ve varlığını kabul etmemekle birlikte müvekkil şirket ile davacı şirket arasında bulunan acentelik ilişkisinin kaynağı, davacı yan ile dava dışı ...özleşmesi olup dosyada taraf teşkilinin sağlanması gerektiğini, davacı yan ile müvekkil şirket arasında 11.08.2017 tarihinde imzalanan acentelik sözleşmesinin kaynağı, ...markasının kullanım hakkına haiz olan ... A.Ş. İle davacı yan arasında Eyüp ... Noterliğinde 19.09.2017 tarihinde...yevmiye numarasıyla imzalanan acentelik sözleşmesi olduğunu, işbu sebeple davacı yanın herhangi bir alacağı mevcut olsa bile sözleşme taraflarının teşkil edilmesi gerektiğini, ayrıca belirtilmesi gerekir ki söz konusu acentelik sözleşmesinin, Eyüp ... Noterliği aracılıyla çekilen 10.10.2018 tarihinde ... yevmiye numaralı İHBARNAME ile feshedildiğini, davaya konu taleplerin zamanaşımına uğramış olduğunu, davacı yanın acentelik sözleşmesine bağlı olarak alacağı olduğunu iddia etse de ancak bunu ispata yarar hiçbir delil dosyaya ibraz etmediğini, bu sebeple faturaların konu edildiği icra takibine yapılan itirazın haklı olup müvekkil şirketten herhangi bir alacağı bulunmadığından işbu davanın reddi gerektiğini, müvekkil şirketin tüm yurt çapında yolcu bileti satışını internet üzerinden ve acenteler üzerinden nakit para karşılığında yaptığını, acentenin müvekkil şirket adında tahsil ettiği bilet bedelleri üzerinden sadece komisyon aldığını, acentenin nakit bilet bedeli tahsil ettiğinde belli bir kısmının komisyon olarak kendisinde kaldığını, belli bir kısmının da taşımacılık faaliyet yürüten otobüs sahibine( yakıt, personel, otogar çıkış masrafları için) verildiğini, acentenin otobüs sahibine yaptığı ödemeye karşılık otobüs sahibinden fatura almakta ve ay sonunda kendi hak edişi ile birleştirerek müvekkil şirkete fatura kestiğini, oysaki davacı tarafından icra takibine konu edilen fatura satılan biletin otobüs sahibinin payına düşen kısmının faturası olup müvekkil şirketin davacıya olan bir borcu olmadığını, zira kazancı bölge işletmecisi olan bir acentenin icra takibine konu ettiği miktar dava dilekçesinde 189.087,14 TL alacağı olması mümkün olamayacağını, söz konusu davacının derdest dava dışında aynı sebeplere dayalı olarak müvekkil şirket nezdinde; İstanbul... Asliye Ticaret Mahkemesi...E – 119.404,45 TL bedelli ( İstanbul ...İcra Müdürlüğü ... E ), İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesi ...E – 533.002,82 TL bedelli ( İstanbul ...İcra Müdürlüğü ... ), İstanbul... Asliye Ticaret Mahkemesi... E - 189.087,14 TL ( İstanbul ... İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı takibi ile 415.703,60 TL bedelli alacak ), halihazırda davaya konu İstanbul .... İcra Müdürlüğü ...8.141,79 TL bedelli alacak talepleriyle icra takipleri açıldığını ve davaların ikame edildiğini, müvekkil şirket ile davacı yan arasında 03.10.2017 tarihinde 34 YK 0343 plakalı aracın kiralanması amacıyla taşıt kira sözleşmesi imzalandığını, ancak sözleşmenin bitiş süresi olan 02.10.2018 tarihinde söz konusu araç müvekkil şirkete teslim edilemediğini, bu sebeple davacı yana ihtarname çekildiğini ancak hiçbir dönüşün alınamadığını, konuya ilişkin yürütülen CBS soruşturma dosyası olduğunu, aynı zamanda alacağa istinaden de davacı yan şirket ve şirket yetkilileri nezdinde icra takibi başlatıldığını, iddialarımızın ve savunmalarımızın doğruluğu, tarafların ticari defterlerinin incelenmesi akabinde görüleceğini, derdest dava dosyasında tarafların ticari defterlerinin incelenmesi gerektiğini, iddialarının doğruluğuna yönelik olarak başlatılmış olan icra takibi sebebiyle %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, davacı tarafından haksız ve hukuksal dayanaktan yoksun olarak açılan davanın reddine, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yüklenmesine şeklinde karar verilmesini talep etmiştir.
Dosyamız ile birleşen İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyasında birleşen davacı vekilinin vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili firmanın post makine cihazıyla, kredi kartlarıyla, internet üstü vs. Kartlarla kesilen otobüs biletlerinin bedelinin otomatik olarak davalının banka hesabına intikal ettiğini, davalının talebi üzerine en az ayda bir kez davalı şirketin banka hesabında biriken paraların müvekkili Acente/Firmaya bildirilerek Acente/Firma faturasını kesip ... Otobüs Kiralama Anonim Şirketine gönderilmiş olduğunu, kesilen faturaların karşılığı müvekkili firmaya ödeme yapılmadığını, bunun üzerine İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında icra takibi başlattıklarını, davalının itiraz ederek haksız olarak takibi durduğunu belirterek, itirazın iptali takibin devamına %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini ve bu davanın mahiyeti ve fiili irtibatı bulunan İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini talep ve dava etmiştir.
B.Uyuşmazlık, Deliller, Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe
DAVA; itirazın iptali davasıdır. Uyuşmazlık davacı şirket ile davalı şirket arasındaki ticari ilişki kapsamında davacının davalı şirket nezdinde alacağının bulunup bulunmadığı, tarafların temerrüde düşüp düşmediği, icra takibine yapılan itirazın haklı olup olmadığı, davalı şirketin bilet bedellerinden sorumlu olup olmadığı, icra inkar ve kötüniyet tazminatının şartlarının oluşup oluşmadığı, hususlarına ilişkindir.
Davanın itirazın iptali davası olması sebebi ile öncelikle itirazın yapıldığı icra dosyası mahkememiz dosyası arasına alınmış, yapılan incelemede İstanbul ... İcra Dairesinin ... E., İstanbul ... İcra Dairesinin ... E. , İstanbul ... İcra Dairesinin ...E. Ve İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün...Esas sayılı dosyası ile mahkememiz dosyasının taraflarının aynı olduğu, icra dosyasında borçlu olarak yer alanın dosyamızda davalı konumunda olduğu, dosyamız davacısının alacaklı, olduğu, davalı tarafından süresinde ve geçerli bir şekilde borca dair itiraz dilekçesi sunulduğu görülmüştür.
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiştir. Dava şartlarına ilişkin eksik ve incelenmesi gereken ilk itiraz bulunmadığı anlaşıldıktan sonra tarafların sulh olma imkanı bulunmadığından uyuşmazlık noktaları belirlenip tahkikat aşamasına geçilmiş ve tüm dosya kapsamında oluşan deliller toplanıp bilirkişi raporu alınmak suretiyle sonuca gidilmiştir.
Mahkememizce resen görevlendirilen Mali Müşavir...'ın hazırladığı 20/01/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle; " Davacı ve davalı tarafın 2018 yılı hesap dönemine ilişkin tutulması zorunlu ticari defterlerinin, kanuna uygun, eksiksiz olarak tutulduğunu, açılış ve kapanış onaylarının yetkili makamlarca zamanında yapıldığını, davacı icra takibinde iki adet faturaya dayanmakta olduğunu, da vanın temelini oluşturan icra takibine konu edilen 2 adet faturanın davalının defterinde kayıtlı olmadığı dosya içeriğinde anlaşıldığını, davalı defterinde kayıtlı olmayan ve dava konusu edilen 2 adet fatura kapsamındaki malların davalıya teslim edildiğinin davacı tarafça ispat ile kanıtlanması gerekmekte olduğunu, Davacı tarafından davalı yana kesilen faturaların davacı tarafın Mahkemeye sunduğu 2018 yılı ticari defterlerinde davacı tarafından kesilen faturaların davacı tarafın 2018 yılı ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı görülmüştür. (Raporumuzun ekinde 30.03.2018-30.04.2018 tarihleri arasındaki yevmiye defterlerinin fotokopisi ekte sunulmuştur.) Mahkememiz tarafından davacı tarafın BA BS formlarının Müzekkere yazısı ile Gelir Vergisi daire başkanlığından talep edilen ve Adıyaman Vergi Dairesinden gelen BA BS formlarının da incelendiğinde; 2018 yılında ... Kiralama A.Ş tarafa toplamda 25 adet 78.506,00TL'lik fatura satışı yaptığı görülmüştür ancak bu faturalarda dava konusu faturaların olup olmadığı tarafımızca tespit edilmediğini, Davacı tarafından düzenlenen BS formlarının Mart ve Nisan Dönemine ait bildirgeleri ve cari hesabının detaylı incelenmesi sonucunda bu faturaların hangi ayda hangi faturaya ait olduğu tespitinin yapılması gerektiği, Davalı tarafın cevap dilekçesinde ...A:Ş ile...A.Ş taraflarının birbirinden farklı olduğunu beyan etmiş ise de taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 4. Md tarafların birbirleri ile ACENTA-ALT ACENTA ilişkisinin olduğu görüldüğünü, davalı tarafın BA BS formlarının Müzekkere yazısı ile Gelir Vergisi daire başkanlığından...Vergi Dairesinden gelen BA BS formlarının da incelendiğinde ise davacı tarafından davalı yana kesilen faturaların BA formlarında da kayıtlı olmadığını, Detaylıca verilen davalı taraf 2018 yılı yasal defter ticari münasebet kayıtlarına göre davalı taraf davacı tarafa yukarıda seri numaraları ve tarihleri belirtilen faturalarla toplam 1.161.407,75TL tutarın hizmeti verdiğini, davalı tarafından 1.224.959 85TL ödeme yaptığını, Davalının davalıdan kaydi olarak 63.552,10TL tutarında alacaklı olduğu" şeklinde mütalaa etmiştir.
İtirazlar doğrultusunda ek rapor alınmasına karar verilmiş ve Mali Müşavir ...'ın hazırladığı 13/08/2020 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; " Davacın tarafından 17.01.2019 tarihinde Mahkeme Kalemine Ticari Defter Ve Belgelerini Sunduğu ve Davacı tarafından Sunulan Ticari Defter ve Belgeler Üzerinde Yapılan incelemede Davacı tarafın davalı ... A.Ş Firmasına kesilen 2 adet dava konusu faturaların davaçcı tarafın ticari defter ve belgelerinde kayıtlı olduğunu, tarih /no 30. 03 2018/005427 tutar 39.952,46 TL yevmiye no 34 - tarih/no 30.04.2018/00512, tutar 79.451,96 TL, yevmiye no : 41 raporun 4.10. Maddesinde davalının davalıdan alacaklı olduğu kısmındaki maddi hatanın düzeltilmesini talep ve beyana göre; 20.01.2020 Tarihli kök raporda yapılan yazım hatası olduğu, ve ek raporda yapılan düzetmede; Davalı taraf (...Org) ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemede; Dayacı tarafın davalı (...Ord) taraftan 63.,552.1074 tutarlı alacaklı olduğunu, ...Kiralama A.Ş ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemede; davacı tarafın davalı (... Kiralama A.Ş.) taraftan 438,89 TL tutarlı alacaklı olduğu" şeklinde mütalaa etmiştir.
Mahkememizce resen görevlendirilen bilirkişi heyeti S.M. Mali Müşavir ..., Borçlar Mevzuatı Nitelikli Hesaplama Uzmanı Prof. Dr... ve Taşıma ve Lojistik Uzmanı... tarafından hazırladığı 21/08/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"1. Esas davada, İstanbul ... İcra Müdürlüğü ...E. sayılı takip dayanağı 1-30.03.2018 tarihli 79.451,96 TL bedelli fatura ve 2-30.04.2018 tarihli 39.952,49 TL bedelli fatura nın her iki tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, süresinde itiraz edilmediği gözetilerek; Takip tarihi (14.06.2019) itibariyle davacı şirketin davalı şirketten 119.404,45 TL alacaklı olduğunu, 2. Birleşen, İstanbul 5. ATM 2020 / 334 E. dosyada, İstanbul ... İcra Müdürlüğü’ nün ... E. sayılı takip dayanağı, 1-31.01.2018 tarihli 037295 seri nolu 91.787,70 TL bedelli fatura, 2-28.02.2018 tarihli 005426 seri nolu 74.784,86 TL bedelli fatura, 3-31.05.2018 tarihli 005428 seri nolu 60.043,90 TL bedelli fatura, 4-30.06.2018 tarihli 005513 seri nolu 189.087,14 TL bedelli fatura İki tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, süresinde faturalara itiraz edilmediği gözetilerek; Takip tarihi (27.11.2019) itibariyle davacı şirketin davalı şirketten 415.703,60 TL alacaklı olduğunu, 3. Birleşen, İstanbul ...ATM ... E. dosyada, İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı takip dayanağı 1-31.07.2018 tarihli ...seri nolu 207.554,07 TL bedelli fatura, 2-30.09.2018 tarihli 05515 seri nolu 125.000,00 TL bedelli fatura, 3-31.10.2018 tarihli 05516 seri nolu 115.587,72 TL bedelli fatura İki tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, süresinde faturalara itiraz edilmediği gözetilerek; Takip tarihi (16.06.2020) itibariyle davacı şirketin davalı şirketten 448.141,79 TL alacaklı olduğunu, 4. Yukarıdaki 3 dosya ile ilgili olarak, davalı tarafın, takip konusu fatura bedellerinin davacı acentenin nakit sattığı ve uhdesinde kalan bilet bedelleri ve kiralanan otobüsün kira bedelleri, tamir/bakım ve ceza giderleri ile mahsup edilerek ödendiği iddialarını yazılı belge ve delillerle ispatı için dosya kapsamında açık, anlaşılır, düzenli ve yeterli bilgi ve belge bulunmadığını, 5. Birleşen İstanbul ...ATM 2020/618 E. dosyada, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...E. sayılı takip dayanağını, 1-28.02.2017 tarihli, 031163 seri nolu 3.611,00 TL bedelli fatura, 2-25.12.2017 tarihli, 037051 seri nolu 3.049,00 TL bedelli fatura, 3-02.12.2017 tarihli, 036679 seri nolu 1.228,00 TL bedelli fatura, 4-02.12.2017 tarihli, 036680 seri nolu 299,00 TL bedelli fatura, 5-16.09.2017 tarihli, ... seri nolu 7.023,00 TL bedelli fatura 6-16.09.2017 tarihli, 031154 seri nolu 108.275.91 TL bedelli fatura Davalı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olmadığından ve tarafların incelemeye sunmuş oldukları Muavin Defter ve Muhasebe Hareket Raporunun mukayese edilmesi sonucunda tarafların, ticari ilişkinin başından itibaren hiçbir dönemde mutabık olmadıklarını, fatura bedellerinin nasıl tahakkuk ettiği ve davacı şirketin bunlara nasıl hak kazandığının ticari defterler dışında geçerli delillerle ispatı gerektiği, takip dayanağı faturaların hangi tarihli bilet satışlarından doğan acentelik komisyonlarına ilişkin olduğunu tespit için yeterli bilgi ve belge bulunmadığı, bu haliyle takdir Mahkeme’ye ait olmak üzere bu dosyada takip konusu alacak iddialarının davacı tarafından ispat edilemediğinı, 6. Tarafların bilirkişi raporuna muhtemel itirazları ve Mahkeme’nin daha öte bir inceleme/araştırma gerektiğini değerlendirmesi halinde, 6.1- Davacı şirketin 2017 yılı Bs ve Ba Formlarının, davalı şirketin 2017 yılı Ba Formunun bağlı bulundukları Vergi Dairelerinden istenmesi gerektiğini, 6.2-Birleşen İstanbul ...M...E. dosyada, davacı şirketin takip konusu yaptığı; İstanbul ... İcra Müdürlüğü... E. sayılı dosyaya ait, 28.02.2017 tarihli, 031163 seri nolu 3.611,00 TL bedelli fatura, 25.12.2017 tarihli, 037051 seri nolu 3.049,00 TL bedelli fatura, 02.12.2017 tarihli, ...seri nolu 1.228,00 TL bedelli fatura, 02.12.2017 tarihli, 036680 seri nolu 299,00 TL bedelli fatura, 16.09.2017 tarihli, 031152 seri nolu 7.023,00 TL bedelli fatura,16.09.2017 tarihli, 031154 seri nolu 108.275.91 TL bedelli faturaların hangi günlere ve hangi biletlere ait olduğunu yazılı belgelerle dava dosyasına sunması gerektiğini,6.3-) Davalı şirketten, taraflar arasındaki acentelik sözleşmesi gereğince, aylar itibariyle belirlenen bilet Satışı Komisyon Dağılımı Listesinin istenmesi gerektiğini, 6.4- Davalı şirketten, taraflar arasında imzalanan Taşıt Kira Sözleşmesine ilişkin davalı taraf 2017 ve 2018 yılı ticari defter kayıtlarında ve Muhasebe Hareket Raporu’nda kiralanan araca ait tamir masrafları, trafik cezaları ve araç kira bedellerine dair fatura, makbuz gibi dayanak belgelerin istenmesi gerektiği, (İlgili kayıtlar davacı hesabına borç kaydedildiği, buna karşılık bilet bedelleri bu hesabın alacağına kaydedildiği halde, davacı taraf 2017 ve 2018 yılı ticari defter kayıtlarında yer almamaktadır) 6.5- Davacı ve davalı şirketlerden 2017-2018 yıllarında davacının acentelik bölgesi Adıyaman’daki aylar itibariyle nakit bilet satış tutarlarının istenmesi gerektiği" şeklinde sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce resen görevlendirilen bilirkişi heyeti S.M. Mali Müşavir ..., Borçlar Mevzuatı Nitelikli Hesaplama Uzmanı Prof. Dr...ve Taşıma ve Lojistik Uzmanı ...tarafından hazırladığı 23/05/2022 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "Tarafların kök bilirkişi raporuna yönelik beyan ve itirazları incelenmiş olup, davacı tarafın acentelik bölgesinde 2018 yılındaki bilet satış bedelleri üzerinden davacı şirketin ne kadar komisyona hak kazandığı ve davacı şirkete kiralanan otobüsün kira, masraf ve ceza bedellerini hesaplamaya yarar bilgi ve belge yoktur. Davalı tarafça sunulan bilet satış listeleri ve bilet grupları itibariyle bölge komisyonları diğer eksik bilgi ve belgeler olmadan tek başına sağlıklı bir hesaplama yapmaya elverişli olmadığını, Çünkü, callcenter, kendinden binişli, internet, karşı bölge binişli bilet satışları ve farklı bölge komisyonları belli olsa da davacı şirket tarafından nakit olarak satılıp uhdesinde kalan bilet bedelleri ayrıştırılmadığını, davalı tarafın, davacının nakit sattığı bilet bedellerini müşterilerden tahsil ettiği halde davalı şirkete göndermediğini, aradaki çalışma sistemine aykırı olmakla birlikte, bilet satış bedelinden yalnızca hak kazanacağı komisyonu mahsup ederek bakiye tutarları dahi göndermediğini, davalı şirketin borçlu olmadığı gibi davacıdan alacaklı olduğuna yönelik itirazları esas ve birleşen dosyalarda dava/takip konusu faturaların iki tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olması, faturalara süresinde itiraz edilmemiş olması ile oluşan hukuki duruma ters olduğunu, zira, kök raporun Sonuç kısmında 1,2,3 nolu başlıklar altında listelenen faturalar davalı tarafça ticari defterlerine kaydedilmiş olduğu gibi, bu faturalar 2018 yılında yaklaşık 10 aylık süreyi kapsadığı halde, acente tarafından sözleşmeye ve aradaki çalışma sistemine aykırı olarak davalı şirkete gönderilmeyen bilet tutarlarına ilişkin yazılı bir talep, ihtar, faturaya itiraz, iade faturası kesilmesi gibi bir çekince de ileri sürülmediğini, kök raporun sonuç kısmında 5 nolu başlık altında listelenen faturalar, davalı tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olmadığından, fatura bedellerine hak kazanıldığını ispat yükü davacı tarafta olduğunu, Açıklanan sebeplerle, kök bilirkişi raporunun sonuç kısmındaki 1,2,3 nolu dosyalar yönünden ispat yükünün davalı tarafta olduğuna ve ispat yükünün yerine getirilemediğini, kök bilirkişi raporunun sonuç kısmındaki 5 nolu dosyalar yönünden ispat yükünün davacı tarafta olduğu ve ispat yükünün yerine getirilemediğine dair tespit, değerlendirme ve sonuçlarda bir değişiklik olmadığını, Davalı tarafın, dava/takip konusu fatura bedellerinin, davacının uhdesinde kalan bilet bedelleri, kiralanan otobüsün kira bedelleri, tamir/bakım ve ceza giderleri ile mahsup edilerek ödendiğin ispati için, sistemin teknik olması sebebiyle keşif ve yerinde inceleme yapılmasına, taraflar arasındaki yazılım sisteminin nasıl çalıştığının uygulamalı olarak gösterilmesine ve davalı tanıklarının tekrar dinlenmesine veya davalı şirketin muhasebe müdürünün beyanının alınmasına dair taleplerinin takdiri Mahkemeye ait olduğunu, ancak, mevcut bilirkişi heyetinin uzmanlık alanları böyle bir teknik inceleme için uygun olmadığı gibi, sektör bilirkişisi ve teknik bilirkişinin iştirakiyle söz konusu teknik inceleme yapılarak sistemin nasıl çalıştığı izah edilse dahi kök raporda ve yukarıda izah edilen hesaplama ve ayrıştırmalar taraflarca yapılarak dayanak belgeleriyle birlikte dosyaya sunulmadıkça, yalnızca sistemin nasıl çalıştığının anlatılmasının/anlaşılmasının dosyaya katkı sağlamayacağı" şeklinde mütalaa etmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları, tarafların ticari defterleri, taraflarca sunulan delil ve belgeler, mahkememizce celp edilen evraklar ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde, davacı yanın davalı ile aralarındaki acentelik ilişkisi sebebiyle alacaklı olduğunu iddia ettiği, davalının ise acentelik ilişkisinin tarafı olmadığını bu nedenle de borçlu bulunmadığını, ayrıca araç kiralama sebebiyle kendisinin alacaklı bulunduğunu savunduğu anlaşılmıştır.
Dosyaya davalı yanın cevap dilekçesinin ekinde sunulan "Acentelik Sözleşmesi" başlıklı ve 11/08/2017 tarihli sözleşme incelenmekle taraflar arasında acentelik ilişkisi kurulduğu, bunun yanı sıra "Taşıt Kira Sözleşmesi" başlıklı ve 03/10/2017 tarihli sözleşmenin de taraflar arasında akdedildiği anlaşılmış, davalının husumet itirazları yerinde görülmemiştir. Taraflar arasındakiacentelik sözleşmesinin Eyüp ... Noterliği'nin 10/10/2018 tarihli ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile feshi için davalı yanca beyanda bulunulduğu anlaşılmış, davaya konu takiplerin dayandığı faturaların bu tarihten önceki tarihe ait olduğu anlaşılmıştır.
Tarafların ticari defterleri üzerinde alanında uzman bilirkişi heyetlerince inceleme yapılmış; davacının İstanbul ... İcra Dairesinin ... E. Sayılı dosyasında yürütülmekte olan takip sebebiyle davalıdan alacaklı olduğu, davacının İstanbul 27. İcra Dairesinin ...E. Sayılı dosyasında yürütülmekte olan takip sebebiyle dava konusu edilen 189.087,14TL yönünden davalıdan alacaklı olduğu ve davacının İstanbul .... İcra Dairesinin ...dosyasında yürütülmekte olan takipte davalıdan takip tutarı kadar alacaklı olduğu tespit edilmiştir. İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında yürütülmekte olan takip sebebi ile ise davacının davalıdan alacaklı bulunmadığı tespit olunmuştur. İtirazlar doğrultusunda ek rapor alınmış, yeni bir heyetten rapor alınmış, bilirkişi incelemelerinin neticesi değişmemiş; davacının esas dava ve birleşen İstanbul ...Asiye Ticaret Mahkemesi ... E. Sayılı dosyası ve İstanbul ... Asiye Ticaret Mahkemesi...E. Sayılı dosyası bakımından davalıdan alacaklı olduğu, Birleşen İstanbul ...Asiye Ticaret Mahkemesi... E. Sayılı dosyasında dava konusu edilen takip sebebiyle ise alacaklı bulunmadığı tespit olunmuştur.
Dosya kapsamında alınan raporların yargı denetimine açık, ayrıntılı ve tarafların itirazlarını karşılar mahiyette olduğu, iddia ve savunma kapsamında mahkememizce bilirkişi tarafından cevaplanması istenilen hususları ihtiva ettiği değerlendirilerek hükme esas alınmasına karar verilmiştir. Bu nedenle mahkememiz esas dosyasında, birleşen İstanbul ...Asiye Ticaret Mahkemesi ...E. Sayılı dosyasında ve İstanbul ... Asiye Ticaret Mahkemesi ... E. Sayılı dosyasında davanın kabulüne karar verilmiş, alacak miktarı likit olduğundan takibe yapılan itiraz sebebiyle alacağına geç kavuşan davacının icra inkar tazminat talebi yerinde görülmüş, takibe konu asıl alacak miktarlarının %20 si oranında icra inkar tazminatına hükmolunmuştur. Birleşen İstanbul ... Asiye Ticaret Mahkemesi ... E. Sayılı dosyası bakımından ise ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiş, davalı yan kötü niyet tazminatı talep etmişse de davacının takibe geçmekte kötü niyetli olduğu ispatlanamadığından talebin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
Davanın kısmen kabulü ile;
A-Mahkememiz esas dosyası bakımından;
1- Davanın KABULÜNE, İstanbul ... İcra Dairesinin ... E. Sayılı dosyasında yürütülmekte olan takibe itirazın iptali ile takibin devamına,
2-Davacı yanın icra inkar tazminatı talebinin kabulü ile takibe konu asıl alacak miktarı olan 119.404,45TL'nin %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine;
3-Alınması gereken 8.156,51 TL harçtan peşin alınan 2.039,13TL harcın mahsubu ile bakiye 6.117,38TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafça yapılan 44,44 TL başvuru harcı, 2.039,13TL peşin harç, 7.000,00TL bilirkişi ücreti, tebligat ve posta masrafından oluşan 377,80TL olmak üzere toplam 9.461,33TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre 18.910,67 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesi halinde ödeyen tarafa iadesine,
7-Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00TL nin davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
B-Birleşen İstanbul ... Asiye Ticaret Mahkemesi ...E. Sayılı dosyası bakımından;
1- Davanın KABULÜNE, İstanbul ... İcra Dairesinin... E. Sayılı dosyasında yürütülmekte olan takibe itirazın dava konusu edilen 189.087,14TL yönünden iptali ile takibin 189.087,14TL üzerinden devamına,
2-Davacı yanın icra inkar tazminatı talebinin kabulü ile takibe konu asıl alacak miktarı olan 189.087,14TL'nin %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine;
3-Birleşen dava yönünden, alınması gereken 12.916,54TL harçtan peşin alınan 1.150,62TL harcın mahsubu ile bakiye 11.765,92TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Birleşen dava yönünden, yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre 29.363,07TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesi halinde ödeyen tarafa iadesine,
6-Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00TL nin davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
C-Birleşen İstanbul ... Asiye Ticaret Mahkemesi... E. Sayılı dosyası bakımından;
1- Davanın KABULÜNE, İstanbul ... İcra Dairesinin... E. Sayılı dosyasında yürütülmekte olan takibe itirazın iptali ile takibin devamına,
2-Davacı yanın icra inkar tazminatı talebinin kabulü ile takibe konu asıl alacak miktarı olan 448.141,79TL'nin %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine;
3-Birleşen dava yönünden, alınması gereken 30.612,56 TL harçtan peşin alınan 5.412,43TL harcın mahsubu ile bakiye 25.200,13TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Birleşen dava yönünden, yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre 65.739,85TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesi halinde ödeyen tarafa iadesine,
6-Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00TL nin davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
D-Birleşen İstanbul ... Asiye Ticaret Mahkemesi ... E. Sayılı dosyası bakımından;
1- Davanın REDDİNE,
2-Davalı yanın kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
3-Alınması gerekli harç179,90TL olup, peşin alınan 1.491,41TL'den mahsubu ile artan 1.311,51 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4-HMK madde 333 uyarınca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan bakiyesinin karar kesinleştiğinde talep halinde taraflara iadesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına
6-Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL nin davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
7-Karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereği hesap ve takdir olunan 19.522,89TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi.18/04/2023
Katip
e-imzalıdır
Hakim
e-imzalıdır