T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/1257 Esas
KARAR NO: 2022/854
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan),
Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan),
İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan),
Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/11/2019
KARAR TARİHİ: 14/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan), Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan), İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan), Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı birleşen davalı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile ... ... Petrol A.Ş. Arasında akaryakıt madeni ürünleri alımına ilişkin sözleşme kapsamında cari hesap kurulduğunu, cari hesap kapsamında 21 adet toplam 8.850.000,00 TL değerinde banka teminat mektubu ve 3 adet taşınmaz üzerinde toplam 1.875.000,00 TL değerin de ipotek verildiğini, ipoteklerine ... ili ... ilçesi yeni mahalle, 65 ada, 41 parsel, ... İli ... İlçesi ... Mahallesi 638 Parsel ve ... ili ... ilçesi ... ada, 42 parsel sayılı taşınmazlar üzerine konulduğunu, davacının ... ile 2.965.765,93 TL cari hesap borcu bulunduğunu, buna rağmen ...in teminat mektuplarının tamamını nakde çevirdiği ve ipotekleri davalı ... A.Ş. Ye temlik ederek .... İcra Müdürlüğünün 2019/... esas sayılı dosyasında takibe geçildiğini, yine davacıya ait imza bulunmayan 1 ocak 2009 da tedavülden kalkan ve 2008 yılında kapanan ... ' a ait 5 adet toplam 2.300.000,00 TL bedelli çeklerin ... şirketine ciro edilerek .... İcra Müdürlüğünün 2019/... esas sayılı dosyasında kambiyo takibi yapıldığını, ... ile ...' in aynı adreste faaliyet gösterdiğini ve yöneticilerinin aynı olduğunu, grup şirketleri olduklarını ...' in iyi niyetli hamil olmadığını bu nedenle takiplerin haksız olduğunu, temliklerin kötü niyetli yapıldığını, teminat mektuplarının nakde çevrilmesi nedeni ile artan kısmın istirdadı, icra dosyaları yönünden de borçlu olmadığının tespitini talep ettiklerini yapılan arabuluculuk başvurusundan da sonuç alınamadığını beyanla çeklerin iptaline ve borçlu olmadığnın tespitine ipoteklerinin kaldırılmasına, davalının %20 den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, takiplerin durdurulmasına aksi halde paranın alacaklıya ödenmemesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesi ile; talebin haksız olduğunu, 11/09/2019 tarihli protokole göre ...in 2.965.765,00 TL alacağı olduğunu, ...in ise 12.748.755,00 TL alacağı bulunduğunu, davacının 19/10/2019 tarihi itibari ile bayilik faaliyetini tamamen durdurduğunun ve sözleşmelerinin sonlandırıldığını, davalı ...in davacıdan olan alacağının 4.692.167,00 TL sini ...e 08/10/2019 tarihinde temlik ettiğini ve lukolilin alacağının 8.850.000,00 TL olduğunu, bu miktarda alacaklı olduğunu, çeklerdeki imzanın davacıya ait olduğunu, teminat mektuplarının 8.550.000,00 TL sinin nakde çevrildiğini, kalan 300.000,00 TL nin henüz çevrilmediğini daha fazla alacaklarının olduğunu, beyanla davanın reddini talep etmiştir.
Birleşen dosyada Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ipotek borçlularından ... San. ve Tic. A.Ş.nin müvekkili ...e olan 7.559.908,93 TL tutarındaki faturadan kaynaklı cari hesap borcunu ödememesi üzerine, 3(üç) adet taşınmaz üzerindeki toplam 1.875.000,00 TL bedelli ipoteğin .... İcra Müdürlüğü 2019/... E. Sayılı dosyası ile paraya çevrilmesi talep edilmiş olduğunu, paraya çevrilmesi talep edilen ipotek bilgilerinin ... İli, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... Mevkii, ... Ada, 42 Parselde bulunan taşınmaz üzerine 1. Dereceden 800.000,00 TL bedelli, 25436 yevmiyeli, ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Mevkii, 301 Ada, 10 Parsel (eski 638 parsel)de bulunan taşınmaz üzerine 1. Dereceden 425.000,00 TL bedelli, ... yevmiyeli, ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, 24 Pafta, 65 Ada, 41 Parselde bulunan 650.000,00 TL bedelli, 6296 yevmiyeli taşınmazlar olduğunu, davalıların borca ve yetkiye itiraz ederek davaya konu icra takibini durdurmuş olduğunu, davaya konu ipoteklerin bayilik sözleşmesi ve çerçeve protokolden doğan bütün hakların ...'den ...'e devrine ilişkin imzalanan 18.06.2018 tarihli devir mutabakatı ile bizzat davalı "..." tarafından müvekkili ...'e devredilmiş olduğunu, davalı ..., müvekkili şirketten bayilik faaliyeti doğrultusunda satın aldığı akaryakıt ve madeni yağ ürün bedelleri ödememiş olduğunu, davalı "..."un, müvekkiline yüklü miktarda borçlu olduğunu, davalıların borca, faize, ferilerine ve yetkiye yaptığı itirazların iptalini, .... İcra Müdürlüğünün 2019/... E. sayılı dosyasına konu takibin devamını, haksız itiraz eden borçlular aleyhine alacağın %40ından aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Birleşen dosyada Davalı vekilinin cevap dilekçesinde; dava konusu ipoteklerin teminat olduğu alacak nedeniyle müvekkilin hiçbir borcu bulunmamakta olduğunu, toplam da 1.875.000,00 TL değerinde ipoteğin, dava dışı ... ... A.Ş'ye teminat olarak verilmiş olduğunu, davacı tarafından sunulan 18.06.2018 tarihli protokolün, alacağın devrine değil sadece bayilik sözleşmesinin devrine ilişkin olduğunu, dava konusu ipoteklerin teminat olduğunu, alacak nedeniyle müvekkilin borcunun bulunmadığını, taşınmazlar üzerindeki ipoteklerin kaldırılması ve dava dışı "..." tarafından teminat mektuplarından haksız olarak tahsil edilen miktarın iadesi amacıyla .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/... Esas sayılı dosyasında ikame edilen davanın derdest olduğunu, davanın yetkisizlik nedeniyle usulden reddini, aksi halde davanın reddini, davacının kötü niyetli olması sebebiyle her bir davalı için ayrı ayrı alacağın %40'ından aşağı olmamak kaydıyla tazminata hükmedilmesini savunmuştur.
Birleşen davanın açıldığı ... Asliye ticaret mahkemesinin 2020/... esas sayılı dosyası, dosyamız ile birleşmiş ve dosyamız arasına alınmıştır.
Tarafların sunduğu bilgi ve belgeler icra dosyaları, dosyamız arasına alınmış ve incelenmiştir.
İpotekli taşınmaz kayıtları dosyamız arasına alınmış ve incelenmesinde toplan 1.850.000,00 TL ipotek olduğu görülmüştür.
Çeklere ilişkin ... İcra Hukuk Mahkemesinin 2019/... esas sayılı dosyasında davamıza konu çekler yönünden inceleme yapılarak imzanın davacıya ait olup olmadığının teptisine karar verilerek takibin durdurulduğu ve kararın ... Mahkemesinin 2021/... esas sayılı dosyası ile istinaf başvurusunun reddi sonrası temyiz edildiği yargıtay ... hukuk Dairesinin 2022/... esas sayılı ilamı ile onadığı ve imzanın davacı yetkililerine ait olmadığı böylece kesinleştiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce asıl ve birleşen davalar yönünden bilirkişi raporu alınmış itiraz üzerin ek rapor alınmış alınan raporlarda, cari hesaba göre 31/08/2019 tarihi itibari ile davacı ...'un ...'e borcunun 2.965.765,93 TL olduğu, davacının ... şirketine ise 12.748.755,68 TL borcunun olduğu böylece toplam borç miktarının 15.714.521,61 TL olduğu, teminat mektuplarının 8.850.000,00 TL olarak nakde çevrildiği, ... tarafından ...e temlik edilen 4.692.167,00 TL sonrası 08/10/2019 tarihi olan temlik tarihi itibari ile ...in alacağının 7.657.932,93 TL olduğu, teminat mektuplarının ... tarafından nakde çevrildiği taraflar arasındaki sözleşmeye göre vade farkı alacağı işletildiği ve hesap mutabakatından sonra temlik alınan miktar ile birlikte ...in bakiyesinin sıfırlandığı, ...in ise temlik sonrası dava tarihi itibariyle 7.555.107,55 TL alacağı olduğu, çeklerin bu miktardan mahsup edilmesi halinde bakiye alacağın kalacağının bildirildiği anlaşılmıştır.
Birleşen davaya konu .... İcra Müdürlüğünün dosyasının incelenmesinde, alacaklının ... borçlunun ... ve diğer davalılar olduğu, 1.875.000,00 TL üzerinden yıllık %24 faiz ile ipoteğin paraya çevrilmesinin talep edildiği, birleşen davalıların itirazı üzerine takibin durduğu ve bunun üzerine birleşen davanın açıldığı görülmüştür.
İlk bilirkişi raporuna yönelik itirazlar üzerine mahkememizce yeni bir bilirkişiden rapor alınmış ve sunulan son raporda benzer tespitlere yer verilerek son tebliği geçerli kabul edilmemesi halinde davacı ... un alacaklı olacağı aksi halde bir alacağın olmayacağı bildirilmiştir.
Davacı vekili ıslah dilekçesi sunarak istirdat talebini 4.769.192,36 TL ye yükseltmiş ve bu miktarın 11/10/2019 tarihinden itibaren en yüksek mevduat faizi ile birlikte ... şirketinden, birleşme nedeni ile ... yerine geçen ... şirketinden tahsilini, 2.300.000,00 TL lik çekler nedeni ile borçlu olmadığının tespiti ve çeklerin iptalini, ipoteklerin kaldırılmasını, davalı tarafın %20 den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini ve birleşen davanın reddini talep etmiştir.
Davalı birleşen davacı vekili ıslah dilekçesi sunarak zaman aşımı nedeni ile asıl davanın reddine karar verilmesini birleşen davanın ise kabulünü talep etmiştir.
Yargılama aşamasında davalı ... şirketinin diğer davalı ... ile birleşmesi sonrası kapandığı ve aktif pasifi ile birlikte ... e devredildiği, ... şirketinin asıl davacı yönünden alacaklı ve borçlu sıfatlarının birleşmiş olduğu görülmüştür.
DELLİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Asıl davanın, bayilik sözleşmesi nedeni ile fazladan tahsil edilen teminat mektubu bedellerinin iadesi ve takibe konu edilen çekler nedeni ile menfi tespit ve takibin iptali, ipoteklerin fekki ve menfi tespit istemine ilişkindir.
Birleşen dava ise ipoteğin paraya çevrilmesine ilişkin takibe yönelik itirazın iptaline yöneliktir.
Mahkememizce alınan bilirkişi raporlarından, tarafların beyanlarından ve dosyadaki belgelerden, ... ile ... şirketlerinin grup şirketi olduğu, davacının bayilik işini sonlandırması nedeni ile taraflar arasında protokol yapıldığı ve 31/08/2019 tarihii itibari ile davacının davalı tarafa toplam 15.714.521,61 TL borçlu bulunduğu, ... ve ... arasında çek ve ipoteklerden kaynaklı alacaklar nedeni ile temlik yapılıdığı, ...in 08/10/2019 tarihi itibari ile likolile yaptığı temlik sonrası ... tarafından yapılan tahsilalatlar sonrası ...in bakiye alacağının sıfırlandığı, böylece teminat mektuplarının borca mahsup edildiği, temliğin geçerliliğine etki eden bir husus bulunmadığı, temliğin geçerli olduğu, ...in davacıya borçlu, ...in ise davalıdan alacaklı olması nedeni ile ... tarafından ...in borcu kadar ...e temlik yapıldığı ve böylece ...in davacı ile olan cari hesabının sıfırlandığı, anlaşılmış bu nedenle davacı tarafın teminat mektupları bedellerinden 4.769.192,36 TL nin istirdadı talebinin yersiz olduğu anlaşılmış mahkememizce bu talebin reddine karar verilmiştir.
Davaya konu çeklerdeki imzanın davacıya ait olmadığı kesinleşen .... İcra hukuk mahkemesi kararı ile sabit görülmüş bu nedenle çekler yönünden davacının davalı ... e borçlu olmadığı subuta ermiş ve bu talep yönünden davanın kabulüne, davalının kötü niyeti sabit olmadığından kötü niyet tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Birleşen davaya konu ipoteğin paraya çevrilmesine ilişkin talep yönünden bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere itirazın haksız olduğu, ipotek miktarından daha fazla borç bulunduğu, bu nedenle asıl davanın bu kısma ilişkin talep yönünden reddine, birleşen davanın ise kabulüne ve davacı birleşen davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, karar vermek gerektiği vicdani karar hasıl olmuş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
A-Asıl dava yönünden;
1-Davacının davasının teminat mektupları ve ipotekler yönünden sübuta ermediğinden REDDİNE,
2-Davacının davasının .... İcra Müdürlüğünün 2019/... esas sayılı dosyasına konu beş adet çek yönünden kabulü ile bu çekler yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine ve çeklerin iptaline,
3-Davalı tarafın kötüniyeti sabit olmadığından tazminata hükmedilmesine yer olmadığına,
4-Alınması gerekli harç 157.113,00 TL olup peşin ve ıslah harcı olarak alınan 152.744,46 TL nin mahsubu ile bakiye 4.368,54 TL nin davalı ...' ten alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafça yapılan yargılama gideri 8.317,40 TL kabul ve red oranı dikkate alınarak 1.468,71 TL nin ve peşin yatırılan 152.744,46 TL harcın davalı ...' ten alınarak davacıya verilmesine,
6-AAÜT gereği hesaplanan 214.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ...' ten alınarak davacıya verilmesine,
7-AAÜT gereği hesaplanan 345.250,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'e verilmesine,
8-Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL nin kabul red oranı dikkate alınarak takdiren 233,09 TL nin davacıdan, geri kalan kısmın davalı ...' ten alınarak hazineye gelir kaydına,
B-Birleşen dava yönünden;
1-Birleşen davanın kabulüne, davalıların ... İcra Müdürlüğünün 2019/... esas sayılı takip dosyasına yönelik itirazın iptaline, takibin aynen devamına,
2-Miktar likit ve itiraz haksız olduğundan, takip miktarının %20'si üzerinden hesaplanan 375.000,00TL icra inkar tazminatının birleşen davalılardan müteselsilen alınarak birleşen davacıya verilmesine,
3-Alınması gerekli harç 128.081,25 TL olup peşin olarak alınan 22.507,82 TL nin mahsubu ile bakiye 105.573,43 TL nin davalılardan müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafça yapılan yargılama gideri 112,20 TL ve peşin yatırılan 22.507,82 TL harcın davalılar müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-AAÜT gereği hesaplanan 192.750,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Dosyada yatırılan gider avansının artan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
7-Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL'nin davalılardan müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
İlişkin, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine verilecek bir dilekçe ile ... Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 14/12/2022
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır