T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/1266 Esas
KARAR NO: 2022/264
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (İtrazın İptali)
DAVA TARİHİ: 28/11/2019
KARAR TARİHİ: 05/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (İtrazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
A. Tarafların Talepleri
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; icra dosyası borçlusu davadışı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. İle müvekkili banka arasında imzalanan ve davalı borçlu ...' in de müşterek borçlu müteselsilen kefil sıfatıyla imzalandığını, genel kredi sözleşmesine istinaden borçluya çek karnesi teslim edildiğini, dava dışı boçlunun söz konusu çek karnesi içerisinden keşide etmiş olduğu çeklerin karşılıklarını hesabında bulundurmaması nedeniyle çeklerinin yazıldığını, ve çek kanunu uyarınca müvekkili bankanın sorumlu olmduğunu, kanuni karşılık bedelleri ödendiğini, bunun üzerine tahakkuk eden nakdi alacağın tahsili ve gari nakdi riski teşkil eden teslim edilmeyen çekleirn kanuni karşılıkların da depo edlimesi için borçlulur hakkında ... İcra Müdürlüğünden 2019/... esas sayılı dosyasıyla ilamsız takip başlatıldığını, davalının itiraz ettiğini icra takibini durdurulduğunu, arabuluculuğa başvurulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını, bu nedenlerle itirazın iptalini ve icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili davalının davacı bankadan kredi kullanann ... San. Ve Tic. Ltd Şti.' ne kefil olduğunu, kefil olduğu şirketlerin kefalet tarihinde mali durumları ve ortaklık yapıları gibi hususlarda yanlış bilgilendirildiğini fark ettiklerini, kefalet tarihinde önce kefil olduğu şirketlerin maddi durumlarının bozulduğunu öğrendiğini, bu durumda müvekkili davacı bankaya ihtar çekerek kefalet ve şahsi garanti mahiyetindeki sorumluluklarından döndüğünü, böylelikle müvekkili lehine kefil olduğu şirketlerin her hangi bir borcunun doğamadan TBK 599 maddesinin kendisinin kendisine tanıdığı imkandan faydalanak kefaletten döndüğünü, davacı bankaya bildirdiğini, müvekkilinin kefaletten dolayı bir sorumluluğunun olmadığını, bu nedenlerle kötü niyetli haksız davanın reddini ve davacının kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
B.Uyuşmazlık, Deliller, Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe;
Dava itirazın iptali davasıdır. Uyuşmazlık davacı banka ile davalı arasında akdedilen genel kredi sözleşmesi kapsamında icra takip tarihi itibariyle davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, itirazın haksız olup olmadığı, temerrüt, faiz, icra inkar tazminatı şartlarının oluşup oluşmadığı hususlarında toplanmaktadır.
Davanın itirazın iptali davası olması sebebi ile öncelikle itirazın yapıldığı icra dosyası mahkememiz dosyası arasına alınmış, yapılan incelemede .... İcra müdürlüğünün 2019/... esas sayılı dosyası ile mahkememiz dosyasının taraflarının aynı olduğu, icra dosyasında borçlu olarak yer alanın dosyamızda davalı konumunda olduğu, dosyamız davacısının alacaklı, olduğu, davalı tarafından süresinde ve geçerli bir şekilde borca dair itiraz dilekçesi sunulduğu görülmüştür.
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiştir. Dava şartlarına ilişkin eksik ve incelenmesi gereken ilk itiraz bulunmadığı anlaşıldıktan sonra tarafların sulh olma imkanı bulunmadığından uyuşmazlık noktaları belirlenip tahkikat aşamasına geçilmiş, banka kayıtları, taraflar arasındaki sözleşmeler, davalı tarafça davacıya gönderilen ihtarname ve bu ihtarnameye davacı tarafça verilen cevap, hesap özeti ve icra dosyasından oluşan deliller toplanıp bilirkişi raporu alınmak suretiyle sonuca gidilmiştir.
Mahkememizce resen görevlendirilen bankacı bilirkişi ... hazırladığı 25/06/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "davacının dava dışı şirkete kullandırdığı çeklerden bir adet çekin tazmin bedelinden kaynaklanan alacak tutarı 02/07/219 icra takip tarihi itibariyle toplam 1.753,44 TL olarak hesaplandığını, davacınn işlemiş faizide talep ettiğni, anapara, işlemiş faiz vs. Taleplerinin yerinde bulunmadığını, kefil sıfatıyla davalı ...' den tespit edilen 1.600 TL asıl alacak, 146,13 TL işlemiş faiz depo edilmesi gereken tutarın toplam 6.001,13 TL alacaklı olduğunu, " mütalaa etmiştir.
İtirazlar doğrultusunda yeni rapor alınmasına karar verilmiş ve ... bilirkişi marifetiyle hazırlanan 13/01/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "takip tarihinden itibaren ticari nakdi kredi hesaplamalarından doğan alacağın 2.215 TL ye taraflar arasında akdedilen Genel Kredi Sözleşmesinde serbestçe belirlendiği şeklide aylık %2,6650 yıllık %31,98 oranında gecikme cezası işletilebileceğini, 28/11/2019 dava tarihi, müteakiben 03/01/2022 inceleme tarihi itibariyle deposuyla talep edilen 22.869 TL bedelli teminat mektubunun mer' i olduğunu, teminat mektubu ve çek kredisinden doğan garinakdi kredi riskinin devam ettiğini, " mütalaa etmiştir.
Yapılan yargılama, toplanan deliller, davacının dilekçe ve beyanları ile duruşma esnasındaki sözlü açıklamaları, mahkememize sunulan bilirkişi raporu hep birlikte değerlendirildiğinde, davacı ile dava dışı ... San tic Ltd Şti isimli şirket arasında 1.000.000,00 TL limitli genel kredi sözleşmesi imzalandığı, davadışı şirkete bu sözleşme kapsamında nakdi ve gayrınakdi krediler kullandırıldığı açıktır. Davalı bu kredi sözleşmesine 1.000.000,00TL limiti ile müşterek ve müteselsil kefil olmuştur.
Anılan borçların ödenmemesi nedeniyle davacı tarafça davalıya ve dava dışı şirkete 29/04/2019 tarihli ihtarnamenin gönderildiği, İhtarnamenin davalıya 14/05/2019 tarihinde taşınma nedeniyle tebliğ edilemediği, ihtarnamede davalıya 1 hafta süre verildiği, tebliğ yapılamadığından davalının 01/07/2019 takip tarihinde temerrüde düştüğü görülmektedir. Bilirkişi tarafından yapılan hesapta davacı bankanın davalıdan takip tarihi itibariyle;
2.215,00 TL asıl alacak 4193,30 TL işlemiş gecikme cezası 26.499,00 TL depo edilmesi gereken gayrınakdi alacak yönünden alacaklı olduğu anlaşılmıştır.
Bu noktada davalının kefaletten döndüğüne, davacı tarafça harcın eksik yatırıldığına dair savunmasına ve mahkememizce yapılan icra inkar tazminatı hesabına değinmek gerekmektedir.
A. Kefaletten Dönme
Davalı tarafça, muhatap davacıya keşide edilen ... Noterliği'nin ... numaralı ve 10 Mayıs 2017 tarihli ihtarnamesinde davalı kefalet tarihinde asıl bıorçlu tarafından yanlış bilgilendirildiğini bu nedenle TBK m 599 hükmü gereğince kefaletten dönme hakkını kullandığını, bu tarihten sonra doğacak borçlardan sorumlu olmadığını ihtar etmiştir. İhtarname davacıya 12/05/2017 tarihinde tebliğ edilmiştir. Buna mukabil davacı tarafça, muhatap davlcıya keşide edilen ... Noterliği'nin ... numaralı ve 15 Mayıs 2017 tarihli ihtarnamesinde kefalet sözleşmesinin iki taraflaı bir akit olduğunu, tek taraflı beyan ile bu kefaletten dönemeyeceğini, taraflar arasındaki sözleşmenin bağlayıcı olmaya devam ettiğini taahhütlerin ihlali halinde yasal yollara başvurulacağını ihtar etmiştir. İhtarname davalıya 17/05/2017 tarihinde tebliğ edilmiştir.
6098 sayılı TBK.'nın "II. Kefaletten dönme" başlıklı 599. maddesinde; "Gelecekte doğacak bir borca kefalette, borçlunun borcun doğumundan önceki mali durumu, kefalet sözleşmesinin yapılmasından sonra önemli ölçüde bozulmuşsa veya mali durumunun, kefalet sırasında kefilin iyiniyetle varsaydığından çok daha kötü olduğu ortaya çıkmışsa, kefil alacaklıya yazılı bir bildirimde bulunarak, borç doğmadığı sürece her zaman kefalet sözleşmesinden dönebilir.
Kefil, alacaklının kefalete güvenmesi sebebiyle uğradığı zararı gidermekle yükümlüdür." hükmü yer almaktadır.
TBK'nın 599 maddesine göre, kefilin gelecekte doğacak bir borca kefaletten ancak borçlunun borcun doğumundan önceki mali durumunun kefalet sözleşmesinin yapılmasından sonra önemli ölçüde bozulması veya mali durumunun, kefalet sırasında kefilin iyiniyetle varsaydığından çok daha kötü olduğunun ortaya çıkması şartlarına bağlamıştır. Bu durumda bu şartlar mevcut değil ise, bu şartların dışında başka haklı bir sebebi de olsa, alacaklının muvafakatı olmadan, aksine bir süre öngörülmemişse 10 yıl süre ile kefaletten cayma imkanı bulunmamaktadır.
Davacı ile davalı arasındaki ilişkinin cari hesap ilişkisi şeklinde gerçekleşmesi karşısında davacı ile davalı arasındaki ilişkinin sona erdiğini söylemeye imkan bulunmamaktadır. Benzer bir olayda Adana Bam 9. Hukuk Dairesi "Bu nedenle, banka tarafından DBS sistemi ile ödenen borcun, kefaletten cayılmasından daha önceki tarihlerde doğduğu kabul edilmiştir. Her ne kadar kefaletten dönme tarihinde cari hesap ilişkisinden kaynaklanan borç bakiyesi sıfır olarak görünse de, borcun sıfırlanmasından sonra borçluya tekrar kredi kullandırımı yeni bir borç ilişkisi değildir. Davalı banka ile asıl borçlu arasındaki kredi sözleşmesi süresiz olarak düzenlendiğinden ve aralarında cari hesap şeklinde yürüyen borç ilişkisi sona ermediğinden, kefalet sözleşmesinden doğan sorumluluk da devam etmektedir. Kefiller geçerli bir kefalet sözleşmesinin kurulmasından sonra tek taraflı olarak kefaletlerini geri alamazlar. Bu şekildeki bildirim, sözleşmenin diğer tarafınca açıkça kabul edilmedikçe hukuki sonuç doğurmayacaktır." şeklinde içtihatta bulunmuştur. Adana Bam 9. HD 2019/2063 - 20121/1202
B. Eksik Harç Alındığı İddiası
Davalı tarafça davacının eksik harç ikmal ettiği savunulmuştur. Yapılan incelemede davacının nakdi kredi yönünden harç ikmal ettiği depo edilmesi gereken gayrınakdi kredi yönünden maktu harcın alınmış olduğu anlaşılmaktadır. Davacı tarafça gayrınakdi kredi yönünden maktu harç yatırılmış olması usule uygun olup davalının bu konudaki savunmasında isabet bulunmamaktadır.
"Öte yandan gayri nakdi kredinin deposu yönünden maktu harç ve maktu vekalet ücreti hükmedilmesi gerekir." Y19. HD 2017/4575- 2018/1823 .
C. İcra İnkar Tazminatı
Yargıtay'ın yerleşik uygulaması olduğu üzere nakdi alacağa dönüşmeyen gayrınakdi krediler yönünden itirazın iptali davası kapsamında icra inkar tazminatına hükmedilmesi mümkün değildir.
"takipten sonra teminat mektubu nakde çevrilmiş olsa bile talebin depo istemine ilişkin olması nedeniyle icra inkar tazminatına hükmedilmemesi gerekirken icra inkar tazminatına hükmedilmesine yönelik ilk derece mahkemesi kararı yerinde görülmediğinden" Ank. BAM 21 HD 2017/1070-2018/883
Son tahlilde davacının davasının kabulüne, nisbi alacak yönünden nisbi harç ve vekalet ücretine, gayrınakdi kredi yönünden maktu harç ve vekalet ücretine, yalnızca nakdi alacak yönünden icra inkar tazminatına dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının KABULÜ ile, davalının .... İcra müdürlüğünün 2019/... esas sayılı takip dosyasına yönelik itirazının iptaline, takibin takip talebindeki şartarla devamına,
2-Davalının itirazında haksız ve alacağın likit olması nedeniyle nakdi kredi yönünden takdiren %20 üzerinden hesaplanan 481,80 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
3-Alınması gereken 164,55-TL harçtan peşin alınan 44,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 120,15-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafça yapılan 44,40-TL başvuru harcı, 44,40-TL peşin harç, 1.600-TL bilirkişi ücreti, tebligat ve posta masrafından oluşan 169,00-TL olmak üzere toplam 1.857,80-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5- Nakdi alacak yönünden Yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre 2.409,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6- Gayrınakdi alacak yönünden Yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre5.100,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesi halinde ödeyen tarafa iadesine,
8-Dava açılmadan evvel sonradan haksız çıkan taraftan alınmak üzere suç üstü ödeneğinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına dair,
Dair; gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı 05/04/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır