T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2019/549 Esas
KARAR NO:2023/525
DAVA:Menfi Tespit
DAVA TARİHİ:25/09/2019
BİRLEŞEN .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN ... ESAS SAYILI DOSYASI
DAVA:Menfi Tespit
DAVA TARİHİ:07/11/2022
KARAR TARİHİ:10/07/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin 25/09/2019 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davalı tarafından müvekkili aleyhine; .... İcra Müdürlüğü ... Esas, İstanbul
11. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı icra takipleri ile .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Değişik iş sayılı dosyasında alınan ihtiyati haciz kararı ile .... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı icra takibi başlatıldığı, ihtiyati haciz kararına itirazları ile mahkemece değişik iş dosyasında duruşma günü verildiği, kesinleşmediği, iş bu icra takipleri, müvekkilinin, alt iş gören olarak çalıştırdığı davalı şirkete, iş bitirme şartıyla verdiği çeklere dayanarak açıldığı, açılan icra takiplerinde, sadece ... ..., gerçek kişi olarak alacaklı gösterilmiş olup bu gerçeğe aykırı olduğu, Davalı ... Vergi dairesinden verilme vergi numarası üzerinden alüminyum doğrama işleriyle uğraşmakta olup, müvekkilinin aldığı projelerin nerdeyse tamamında, müvekkilinin alt iş göreni olarak yer aldığı, davalı tarafından müvekkili aleyhine dört ayrı icra takibi başlatılmışsa da müvekkilinin davalılara borcu bulunmadığı, müvekkili ve davalının uzun yıllardır birlikte iş yapmakta olduğu, bu işbirliği kapsamında, borç alacak ilişkisi süreğen bir şekilde mevcut olup, her ne kadar çek düzenleme yoluna gidilse de çoğu zaman çekten bağımsız, vadesinden önce yahut sonra ödemeler yapılmakta olduğu, asıl olarak ödemenin yegane kriterinin, davalının işini teslim etmesi olduğu, teslim belirlenen vadeden önce gerçekleştiğinde ödeme de önce gerçekleştiği, davalının takiplere dayanak olarak sunduğu çeklerin, ... Güzel Sanatlar Üniversitesi ... Kampüsü İnşaatı ve yine üniversitenin Sinema TV Müdürlüğü’nde kantin ve yemekhane yapımı projesinde alüminyum, cam ve kompozit işlerinin bütününün tamamlanması karşılığı verilmiş, davalı tarafından 2018 yılı içinde bitirileceği öne sürüldüğünden, 2018 Ekim, Kasım ve Aralık tarihli çekler keşide edildiği, müvekkilinin davalıya bu işle ilgili, çeklere istinaden sürekli olarak kimi zaman
elden kimi zaman da banka havalesi yoluyla ödemeler yaptığını, ancak davalı, müvekkili ile anlaşmalarını yerine getiremeyerek, üstlendiği işi gerektiği gibi ifa etmediği gibi, ayıplı hizmet sunduğu taraflar arasında imzalanmış .... Dış Cephe İşleri Yapım Sözleşmesi) Dolayısı ile kimse kendi edimini yerine getirmeden (çek bedelinin ödenmesinden ibaret) edimini yerine getirmesini talep edemeyecek olduğundan, çekin ödenmesi gerektiğine dayanan ödeme emirleri ve ihtiyati haciz kararının hukuki dayanağı kalmayacağı, davacı çekin karşılığı yapmayı taahhüt ettiği işi gerektiği gibi teslim etmediğinden ve bu husustaki borcunu ifa etmediğinden, müvekkili de eksik olan işi üniversiteye teslim edemediğinden, üniversiteden hakedişini alamadığı, işin bitmemesi yani davalının edimini ifa edememesi nedeniyle, müvekkilinin de ödemezlik def’inde bulunduğu, her iki tarafın tacir olması nedeniyle, sözleşmeye ya da faturaya dayanmayan bir tahsilat yapabilmesi mümkün olmadığı, davaya konu icra takibi yapılmış çeklerin karşılığında,
herhangi bir hizmet yerine getirilmediği, işin eksiksiz teslim edilmediği ve işin tamamlanmasına ilişkin fatura düzenlenmediği için çekin verilme amacı ödenmesi mecburiyeti ortadan kalktığı, bu nedenle her ne kadar çekin borçtan ari olduğu kabul edilse bile, tacirlerin faturaya dayanmayan belgeleri kullanması mümkün olmadığından ve çekin karşılığı hizmet tamamlanmadığı ve fatura da düzenlenmemiş olduğundan çekin ödenmesi talebinde
bulunulamayacağı, bu nedenle çekin elinde bulunduran sıfatıyla, öncelikle kendi edimini eksiksiz ifa etmemiş olan alacaklının salt çeke dayanarak alacaklı olduğu iddiası yeterli olmadığı, tarafların ticari defter ve kayıtlarında ve ayrıca ilgili şantiyede yapılacak keşif ve bilirkişi incelemesi ile davalının takip konusu çeklerle ilgili müvekkilinden herhangi bir alacağının olmadığı ayrıca tespit edileceğini belirterek, iş bu icra dosyalarına dayanak teşkil eden çeklerden dolayı, davalının edimini ifa edemediği dikkate alınarak, diğer dosyalarıyla ilgili dava açma hakkı saklı kalmak üzere şimdilik yalnızca .... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı ve icra takibine konu çek ve alacaklarla ilgili müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ve takibin iptaline, kötü niyetle hareket ederek müvekkillerinin ticari hayatlarına onarılmaz zararlar veren davalıların %20 den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dosyamız ile birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında birleşen davacı vekilinin vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin ... Sanatlar Üniversitesi ... Kampüsü İnşaatı ve yine üniversitenini Sinema TV Müdürlüğünden bulunan yemekhane ve kantin yapımı projelerinden alüminyum, cam, kompozit işlerinin bütünün tamamlanması için davalı ile anlaşılmış ve davya konu çekler keşide edildiğini, davalı tarafından üzerine düşen yükümlülükler yerine getirilmemesine rağmen, alacağı olduğu iddia edilerek müvekkil şirket ve müvekkil aleyhine icra takipleri yapıldığını, davanın kabulüne, tüm icra takiplerinde alacaklı ve borçlunun aynı olması, takibe konu olduğu iddia edilen alacakların aynı nedene dayanması sebebiyle, huzurdaki dava dosyasının İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi 2019/549 esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini, .... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası, .... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası, .... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası ve .... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyalarına konu alacak ve çekler ile ilgili olarak müvekkilin borçlu olmadığının tespiti ve takiplerin iptalini, telafisi imkansız şekilde zarara uğramaması için doğacak her türlü zararın önüne geçilebilmek adına, ihtiyati tedbir kararı verilmesini, kötü niyetle hareket ederek müvekkillerin ticari hayatlarına onarılmaz zararlar veren davalıların %20 'den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini, talep ve dava etmiştir.
Asıl dava ve birleşen dava nedeniyle, davalıya dava dilekçesi ve tensip zaptı tebliğ edilmiş, ancak davalının cevap dilekçesi vermediği ve duruşmalara katılmadığı anlaşılmıştır.
DELİLLER:
-Mali Müşavir ..., İnşaat Mühendisi ... ve Nitelikli Hesap Uzmanı ... tarafından hazırlanan bilirkişi kök ve ek raporları,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
A) Mahkememizin 2019/549 Esas sayılı dosyası yönünden;
Yapılan yargılama, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava, Davacıların .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibine konu edilen kambiyo senedi sebebiyle davalıya borçlu olup olmadığına ilişkindir.
Davacı ... ile davalı arasında 01/06/2017 tarihinde "... ... Kampüs İnşaatıYapım İşi Dış Cephe İşleri Yapım Sözleşmesi" imzalandığı, 02/05/2019 tarihinde işin kesin kabul tutanağının onaylandığı, bu tutanakta "26/09/2018 tarihinde düzenlenen tutanakta tespit edilen eksik imalatların yüklenicinin üniversite alacaklarından kesilmesi" belirtilmiş olduğu, dava konusu iş tutarının 1.141.596,00TL +KDV olduğu, davacı tarafından davalıya 2.399.481,03TL ödeme yaptığı, dava konusu .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibine dayanak 75.000,00TL çekin de içinde olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce resen görevlendirilen Mali Müşavir ..., İnşaat Mühendisi ... ve Nitelikli Hesap Uzmanı ... tarafından hazırlanan 23/03/2022 tarihli bilirkişi raporunda; "...Davacı ... İnş. Tas. Dan. Sani Dıs Tic. LTD.STİ.’nin 2019 yılı hariç diğer yıllara ait yasal defterlerinin açılış ve kapanış onaylarının yapıldığı, dolayısıyla yasal defterlerin lehine delil olarak kullanılabileceği, Davacı taraf yasal defterlerine göre davalı tarafından davacı adına düzenlenen faturaların tamamının dış cephe işlemleri olarak tek bir hesapta toplandığı, davaya konu olan işin ayrıca bir hesapta takip edilmemesi nedeniyle, ... işine ait olan faturaların ve bu iş için yapılan ödemelerin tam olarak ayırt edilemediği, Davalı ... tarafından davacı ... gruba 2.031.851,38 TL tutarında fatura düzenlendiği, davacı ... tarafından davalı ...’a 2.399.481,03TL ödeme yapıldığı, 2016 yılından 2017 yılına 15.493,80 TL devrettiği, davacı ... Grubun 15.12.2018 tarihi itibariyle davalı ...’tan 352.135,85 TL alacaklı olduğu, davacı tarafından davalıya yapılan ödemelerin içinde davaya konu olan 75.000,00 TL tutarlı çekin de olduğu, Davacı müteahhit ... ile taşeron dış cephe firması ... hakediş hesapları ile ilgili talep edilmesine rağmen tarafımıza sunulmayan bilgi ve belgeler nedeniyle teknik değerlendirmenin yapılamadığı, dosya kapsamı ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre 1.114.960,97 TL + KDV tutarında işin yapıldığı’na..." yönünde kanaat bildirilmiş, işbu bilirkişi raporu dosya içeriğine toplanan delillere uygun ve karar vermeye elverişli bulunduğundan, mahkememizce verilen kararda dikkate alınmış ve davacının davalıya .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyasında ve buna dayanak 09/02/2019 keşide tarihli 75.000,00TL bedelli, 10110503 nolu çek nedeni ile borçlu olmadığına kanaat getirilmiş, ancak bir davada kötü niyet tazminatına hükmedilebilmesi için haklı olmakla birlikte karşı tarafın kötü niyetinin somut bir şekilde ispatı gerektiğinden davalının kötü niyeti açıkça ortaya konulmadığından ve İİK 72 şartları oluşmadığından davacının kötü niyet tazminatının reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
B) Birleşen ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dava yönünden;
Yapılan yargılama, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava, Davacıların .... İcra Müdürlüğü ... Esas Sayılı Dosyası , .... İcra Müdürlüğü ... Esas Sayılı Dosyası, .... İcra Müdürlüğü ... Esas Sayılı Dosyası Ve .... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyaları yönünden icra takiplerine konu alacak ve çekler ile ilgili olarak davalıya borçlu olup olmadığına ilişkindir.
Birleşen davanın da 01/06/2017 tarihli "... ... Kampüs İnşaatıYapım İşi Dış Cephe İşleri Yapım Sözleşmesi" nedeniyle verilen ... Bankası 10110501 seri nolu, 07.11.2018 keşide tarihli, 75.000 TL tutarlı çek, ... seri nolu, 31.10.2018 keşide tarihli, 50.000 TL tutarlı çek, 10110502 seri nolu, 22.12.2018 keşide tarihli, 75.000 TL tutarlı çek, ... seri nolu, 09.03.2019 keşide tarihli, 75.000 TL tutarlı çeklerle ilgili olduğu anlaşılmaktadır.
Mahkememizce resen görevlendirilen Mali Müşavir ..., İnşaat Mühendisi ... ve Nitelikli Hesap Uzmanı ... tarafından hazırlanan 28/03/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...Yapılan mali incelemede, gerek asıl dava konusu 09.02.2019 keşide tarihli, 75.000,00 TL bedelli ... seri nolu çek, gerekse birleşen davaya konu 07.11.2018 keşide tarihli, 75.000TL tutarlı çek, ... seri nolu, 31.10.2018 keşide tarihli, 50.000 TL tutarlı çek, ... seri nolu, 22.12.2018 keşide tarihli, 75.000 TL tutarlı çek, 10110504 seri nolu, 09.03.2019 keşide tarihli, 75.000 TL tutarlı çeklerin de ileri vadeli olarak düzenlenerek 06.09.2018 tarihinde davalıya verilen çeklerden olduğu değerlendirildiği, Davalı ... tarafından dava konusu iş dahil yaptığı tüm işlere karşılık davacı ... Gruba 2.031.851,38 TL tutarında fatura düzenlendiği, davacı ... tarafından davalı ...’a 2.399.481,03 TL ödeme yapıldığı, 2016 yılından 2017 yılına 15.493,80TL devrettiği, davacı ... Grubun 15.12.2018 tarihi itibariyle davalı ...’tan 352.135,85 TL alacaklı olduğu, davacı tarafından davalıya yapılan ödemelerin içinde davaya konu olan 50.000,00 TL, 75.000,00 TL, 75.000,00 TL tutarlı çeklerin de dahil olduğunun değerlendirildiği, Davacının kayıtlarına göre dava konusu icra takibiyle işleme konulan çek bedelleri dahil davacının 352.135,85 TL alacaklı olması nedeniyle asıl dava konusu olan .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı Dosyasına konu 09.02.2019 keşide tarihli, 75.000,00TL bedelli çek, birleşen davada .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyasında ve buna dayanak 09/03/2019 keşide tarihli 75.000,00TL bedelli, ... nolu çek, .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyasında ve buna dayanak 22/12/2018 keşide tarihli 75.000,00TL bedelli, ... nolu çek, .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyasında ve buna dayanak 31/10/2018 keşide tarihli 50.000,00TL bedelli, ... nolu çek, .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyasında ve buna dayanak 07/11/2018 keşide tarihli 75.000,00TL bedelli, ... nolu çek nedeniyle davalıya borcunun bulunmadığı’na..."yönünde kanaat bildirilmiş, işbu bilirkişi raporu dosya içeriğine toplanan delillere uygun ve karar vermeye elverişli bulunduğundan, mahkememizce verilen kararda dikkate alınmış ve davacının davasının kabulüne karar verilmiş, ancak bir davada kötü niyet tazminatına hükmedilebilmesi için haklı olmakla birlikte karşı tarafın kötü niyetinin somut bir şekilde ispatı gerektiğinden davalının kötü niyeti açıkça ortaya konulmadığından, davalının somut borcunun bilirkişi raporu ile ortaya çıkması nedeniyle İİK 72 şartları oluşmadığından davacının kötü niyet tazminatının reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığıüzere;
A) Mahkememizin 2019/549 Esas sayılı dosyası yönünden;
1-) Davanın KABULÜ ile;
Davacıların .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyasında ve buna dayanak 09/02/2019 keşide tarihli 75.000,00TL bedelli, 10110503 nolu çek nedeni ile davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, davacılar adına başlatılan takibin iptaline,
2-)Koşulları oluşmadığından kötü niyet tazminat talebinin reddine,
3-)Alınması gereken 5.518,81TL harçtan peşin alınan 1.379,71TL harcın mahsubu ile bakiye 4.139,10TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-)Davacı tarafça yapılan 44,40TL başvuru harcı, 1.379,71TL peşin harç, 8.400,00TL bilirkişi ücreti, tebligat ve posta masrafından oluşan 562,10TL olmak üzere toplam 10.386,21TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-)Davacılar yargılamada kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT'ne göre tespit olunan 12.926,52TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
6-)Kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesi halinde ödeyen tarafa iadesine,
B)Birleşen ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası yönünden;
1-) Davanın KABULÜ ile;
Davacıların .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyasında ve buna dayanak 09/03/2019 keşide tarihli 75.000,00TL bedelli, ... nolu çek, ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyasında ve buna dayanak 22/12/2018 keşide tarihli 75.000,00TL bedelli, ... nolu çek, .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyasında ve buna dayanak 31/10/2018 keşide tarihli 50.000,00TL bedelli, ... nolu çek, .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyasında ve buna dayanak 07/11/2018 keşide tarihli 75.000,00TL bedelli, ... nolu çek nedeni ile davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, davacılar adına başlatılan takibin iptaline,
2-)Koşulları oluşmadığından kötü niyet tazminat talebinin reddine,
3-)Birleşen dava dosyası yönünden, alınması gereken 18.785,25TL harçtan peşin alınan 4.696,32TL harcın mahsubu ile bakiye 14.088,93TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-)Birleşen dava dosyası yönünden, davacı yargılamada kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT'ne göre tespit olunan 41.500,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-)Birleşen dava dosyası yönünden, kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesi halinde ödeyen tarafa iadesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 10/07/2023
Katip ...
e-imzalıdır.
Hakim ...
e-imzalıdır.