T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/580 Esas
KARAR NO: 2021/562
DAVA: Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/09/2019
KARAR TARİHİ: 14/09/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
A. Tarafların Talepleri
Davacı vekili 27/09/2019 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davacının cep telefonu ithal ettiğini, yurt dışında 580 adet ... ... cep telefonu ithal etmeye karar verdiğini, davacı, ithal edilecek ürünlerin yurt dışından ülkemize nakli vs. işlemleri için ... Lojistik A.Ş. ile anlaştığını, söz konusu ürünlerün 13.12.2018 başlangıç -11.02.2019 bitiş dönemlerindeki rizikolara karşılık ... nolu Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile ... A.Ş. aracılığıyla davalı sigorta şirketine 11.12.2018 tarihinde sigortalandığını, İthal edilen ürünlerin 31.01.2019 tarihinde ... Gümrük Müdürlüğüne tam ve eksiksiz şekilde teslim edildiğini, Gümrükteki ürünler ... Gümrük Müdürlüğü çalışanları tarafından kontrol edildiğini, Gümrük görevlilerinin her hangi bir sorunun olmadığını belirterek muayene ettikleri 6 adet koliyi diğer kolilerden ayırt edilecek şekilde farklı bir bantla bantladıklarını, müvekkilinin gümrük denetiminden geçen ve ... ambarında bulunan ürünleri daha sonra kendi deposuna naklettiğini, söz konusu ürünler mühürlenmiş şekilde bir palet içinde müvekkilinin deposuna gönderildiğini, müvekkili şirketin depo görevlileri mühürlü paleti açtıklarında 23 kolinin orijinal bantla, 6 kolinin ise farklı bantla bantlandığını gördüklerini, gümrük görevlilerinin muayene sonrası 6 koliyi farklı bantladıklarını, faklı bantla bantlı olan 2 kolinin içinde cep telefonun bulunmadığını, kolilerden birinin boş olduğunu, diğerinin ise içinin kumla dolu olduğunu tespit ettiklerini belirterek davanın kabulünü, davacı sigorta poliçesisi kapsamındaki 36.860,29 TL
maddi zararının haksız fiilin meydana geldiği tarihten itibaren ticari avans faizi ile birlikte
ödenmesini, yargılama giderleri ile tarifede yazılı ücretin üç katı vekalet ücretine hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili 29/06/2020 tarihli cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında akdedilen sigorta poliçesi ile, sigortalının gönderici ... Limited’den satın aldığı cep telefonu emtiası, Hong Kong şehrinden İstanbul’a 13.12.2018 tarihinde yapılan ...’nin TK0071 seferiyle havalimanından havalimanına taşınması esnasında meydana gelebilecek rizikolara karşı teminat kapsamına alındığını, taraflar arasında akdedilen 13.12.2018-11.02.2019 vadeli Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesinin teminat kapsamı;“sigortalı malların seyahat süresince uğrayabileceği fiziki zararlar ile sefer sırasında ortaya çıkan ani ve beklenmedik olaylar karşısında zarar görme halini temin eder.
şeklinde belirlendiğini, ayrıca sigorta poliçesinde; iş bu poliçeden doğan ihtilaflarda;öncelikle poliçe üzerinde tanımlı özel şartlar ve emredici kanun hükümleri,bu özel şartlarda hüküm bulunmayan durumlarda ise Emtia Sigortası Genel Şartları uygulanacaktır.” ibaresinin yer aldığını, davacı tarafın söz konusu poliçeye istinaden, ithal edilen ürünlerin çalınması nedeniyle uğradığı zararının karşılanmasını talep ettiğini, dava konusu zarar, emtianın “havalimanından havalimanına nakli” esnasında meydana geldiğini, söz konusu malların, ... Gümrük Müdürlüğü’nde gümrük işlemleri yapılmadan evvel 47 gün boyunca ... deposunda bekletildiğini belirterek
poliçe teminat kapsamı dışında kalan taleplere ilişkin haksız ve hukuka aykırı davanın reddini, yargılama giderleri ve ücreti vekâletin karşı tarafa tahmini talep etmiştir.
B.Uyuşmazlık, Deliller, Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe
Dava tazminat davasıdır. Uyuşmazlık davası ithal ettiği emtianın zayi olması nedeniyle davalı sigorta şirketine sorumlu olup olmayacağı meydana gelen zararın sigorta poliçesi kapsamında olup olmadığı, poliçe kapsamında ise zararın hesabı temerrüt oluşup oluşmadığı faize hak kazanılıp kazanılmadığı hususlarına ilişkindir.
Davanın hırsızlık nedeniyle uğranılan maddi zararın nakliye sigorta şirketinden tazminine ilişkin olması nedeniyle öncelikle hasar tarihinde geçerli bir sigorta poliçesinin olup olmadığı incelenmiştir. Dosyada kayıtlarından davalı şirket nezdinde ... numaralı nakliyat emtia sigorta poliçesi tanzim edildiği, bu poliçenin 13/12/2018 ile 11/02/2019 tarihleri arasında cari olduğu, davacının sigortalı olduğu görülmüş, olay tarihinde geçerli bir sigorta poliçesi bulunduğundan zarardan davalının sorumlu olabileceği anlaşılmıştır.
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiştir. Dava şartlarına ilişkin eksik ve incelenmesi gereken ilk itiraz bulunmadığı anlaşıldıktan sonra tarafların sulh olma imkanı bulunmadığından uyuşmazlık noktaları belirlenip tahkikat aşamasına geçilmiş, deliller toplanıp bilirkişi raporu alınmak suretiyle sonuca gidilmiştir.
Davalı nezdinde tutulan hasar dosyası, Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi, olay yerini gösterir görüntüler, resmi kayıtlar, soruşturma dosyası ve aldırılan bilirkişi raporları dosyamızın delillerini oluşturmaktadır.
Davaya konu hırsızlık olayına ilişkin soruşturma dosyası ... Cumhuriyet Başsavcılığı'ndan istenmiş, mahkememize verilen 06/03/2020 tarihli cevaptan soruşturmanın derdest olduğu, bilirkişi raporunun alındığı görülmüştür.
Davalı sigorta şirketinden hasar dosyası istenmiş, 23/10/2019 tarihli cevaba ek olarak gönderilen hasar dosyasının incelemesinden, davacı tarafça davalıya hasar için başvuru yapıldığı, davacıya herhangi bir ödeme yapılmamış olduğu anlaşılmıştır.
Davaya konu ithalata ilişkin gümrük dosyası Gümrük Müdürlüğünden'ndan istenmiş, mahkememize verilen 17/03/2020 tarihli cevaptan gümrük belgelerinin gönderildiği görülmüştür.
Davaya konu ithalata ilişkin kargo dosyası ... AO'dan istenmiş, mahkememize verilen 09/03/2020 tarihli cevaptan kargo belgelerinin gönderildiği görülmüştür.
Mahkememizce resen görevlendirilen gümrük mevzuatı gümrük antrepoları kaçakçılık ve dış ticaret uzmanı bilirkişi ... 12/06/2020 tarihinde sunduğu raporda özetle; "telefonların mahreç ülkesinden 580 adet olarak çıkış yaptığını, geldiği adet şekli ile depolanmış ve gümrük işlemlerinin de 580 adet üzerinden vergilendirilerek ithalatının tamamlanmış olduğunu, bahse konu 40 adet telefonun nakliyat/gümrükleme/depolama ve eşyaların gümrük sahasından çıkışına kadar olan safahatında eksilmeye maruz kaldığına ilişkin somut bir belge/tutanak bulunmadığını, bu halde 580 adet telefonun gümrük sahasından tam ve eksiksiz olarak çıkışının yapılmış olduğunu, davalı ... Sigorta A.Ş firması tanzimli ... nolu Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi kapsamının, Hong Kong/İstanbul arası taşımaya konu olduğunu, taşıma ediminin eşyalara ait yük ordinosunun (konişmento) teslimi ile son bulmakla sigorta sorumluluk kapsamının da son bulduğunu, iş bu ordino teslimine kadar, hasar/ziyan olduğuna ilişkin somut bir belge tutanak v.s bulunmadığından 40 adet telefonun hasar/ziya tazmininin ... nolu poliçe kapsamında olmadığını, sigorta eden davalının sorumluluğunun bulunmadığını," mütalaa etmiştir.
Mahkememizce bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş davacı taraf 24/06/2020 tarihli dilekçe ile raporu kabul etmediklerini, poliçenin yapılış amacının malın depoya gelene değin sigortalanması olduğunu, davalının aydınlatma yükümünü yerine getirmediğini ifade ederek yeni bir bilirkişiden rapor aınmasını talep etmiştir. Davalı taraf 29/06/2020 tarihli dilekçe ile zararın poliçe kapsamında yer almadığını, davacının taleplerinin miktar itibariyle de karşılanmasının mümkün olmadığını, faiz başlangıç tarihinin kabul edilemez olduğunu ifade etmiştir.
Mahkememizce resen görevlendirilen bilgisayar programcısı bilirkişi ... tarafından 28/06/2021 tarihinde sunduğu raporda özetle: "incelenen güvenlik kamerası video kayıtlarında; davaya konu olan kargo paketinin bulunduğunu, paletin açıldığını, taşındığını, rafa koyulduğunun görüldüğünü, raftan alınan ürünün muayene alanına getirildiğini, kargo paketinin bulunduğu yeri 3 farklı kamera açısından incelenen video kayıtlarında kargo paketinin ve içerisinde yer alan kolilerin açıldığını, açılan kolilerde yer alan ürünlerde incelemelerin yapıldığını, incelemenin ardından ürünlerin kolilere koyulduğunu, kolilerin kapatıldığı ve kolilerin kargo paketini içine koyularak kargo paketinin kapatıldığını, incelemesi yapılan kargo paketinin tekrar taşınarak rafa koyulduğunu, raftan tekrar alındığı görülen kargo paketinin taşındığını, işlem yapıldıktan sonra beyaz renkli kamyonete yüklendiğini, kamyonet kapağının kamyonetin içerisindeki kişiler tarafından kapatıldığını ve kamyonetin alandan ayrıldığını, kamyonetin plakasının “...” olduğunu" mütalaa etmiştir.
Mahkememizce bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş davacı taraf 12/07/2021 tarihli dilekçe ile raporu kabul etmediklerini, herhangi bir usulsüzlük yoksa malların eksik olmayacağını, müvekkilinin hırsızlık olayına kurban gittiğini ifade etmiştir. Davalı taraf 11/07/2020 tarihli dilekçe ile zararın poliçe kapsamında yer almadığını, davacının taleplerinin miktar itibariyle de karşılanmasının mümkün olmadığını ifade etmiştir.
Huzurdaki uyuşmazlığın çözümü davacı tarafça çalındığı iddia edilen emtialardan davalı sigorta şirketinin sorumlu olup olmadığının belirlenmesi ile mümkün olabilecektir. Bu noktada referans alınacak delil davanın dayanağı olan sigorta poliçesidir. Gerçekten de poliçeye dikkat edildiğinde Açıklamalar ve özel şartlar bölümünde "yükleme tarihi 13/12/2018 havalimanından havalimanına olacak" ibaresinin bulunduğu görülmektedir.
Gerek mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda gerekse ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nca aldırılan bilirkişi raporunda kamera görüntüleri incelenmiş ve anılan kargoya yönelik herhangi bir usulsüzlük tespit edilememiştir. Gerçekten de raporda belirtildiği üzere davaya konu olan kargo paketinin usulünce muamele gördüğü, paletin açılıp taşındığı, rafa koyulduğu, raftan alınan ürünün muayene alanına getirildiği, açılan kolilerde yer alan ürünlerde incelemelerin yapıldığı, incelemenin ardından ürünlerin kolilere koyulduğu, kolilerin kapatıldığı ve kolilerin kargo paketinin içine koyularak kargo paketinin kapatıldığı, incelemesi yapılan kargo paketinin tekrar taşınarak rafa koyulduğu, raftan tekrar alınan kargo paketinin beyaz renkli kamyonete yüklendiğini, kamyonet kapağının kamyonetin içerisindeki kişiler tarafından kapatıldığı ve kamyonetin alandan ayrıldığı açıktır. Gerek mahkememiz raporlarından gerekse soruşturma dosyasından var ise bir hırsızlık olayı tespit edilememiştir.
Bu durumda hasarın poliçe kapsamında kaldığını kabule imkan bulunmamaktadır. Davacı taraf her ne kadar hasarın ürün kendilerine teslim edilinceye değin sigorta poliçesi kapsamında kaldığını iddia etmiş ise de poliçe özel şartlarında poliçe "havalimanından havalimanına" gerçekleşen zararları koruma kapsamına aldığından bu iddia isabetli bulunmamış ve davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Bu noktada yargılama giderleri ve vekalet ücretine ilişkin yasal düzenlemelere kısaca değinmek gerekir. 6325 Sayılı Arabuluculuk Kanunu'nun zorunu arabuluculuğu düzenleyen 18/A maddesinin 11. Fıkrasına göre taraflardan birinin geçerli bir mazeret göstermeksizin ilk toplantıya katılmaması sebebiyle arabuluculuk faaliyetinin sona ermesi durumunda toplantıya katılmayan taraf, son tutanakta belirtilir ve bu taraf davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile yargılama giderinin tamamından sorumlu tutulur. Ayrıca bu taraf lehine vekâlet ücretine hükmedilmez. Her iki tarafın da ilk toplantıya katılmaması sebebiyle sona eren arabuluculuk faaliyeti üzerine açılacak davalarda tarafların yaptıkları yargılama giderleri kendi üzerlerinde bırakılır.
Dosyadaki arabuluculuk ilk ve son tutanaklarından, davalının ilk toplantıya katılmayıp ertelenmesini talep ettiği, talebi üzerine ikinci toplantı gününün planlandığı, ikinci toplantıya ise katılmadığı görülmektedir. Davalı taraf , süresinde olmayan cevap dilekçesinde ise toplantıya katıldığını iddia etmiş ise de arabulucu ve davacı vekilince tanzim edilen tutanaklarda aksi yer almaktadır. Bu nedenle 6325 Sayılı Kanunun 18A/11 fıkrası gereği yargılama giderlerinden davalı sorumlu tutulmuş ve dava reddedilmesine rağmen davayı lehine vekalet ücretine hükmolunmamıştır. Her ne kadar madde metninde mazeretsiz olarak ilk toplantıya katılmama bu yaptırıma tabi kılınmış ve davalı tarafça ilk toplantıya mazeret bildirilmiş ise de ilk toplantının davalının talebi üzerine ertelenmesine rağmen ikinci toplantıya davalı tarafça iştirak edilmemesi, mahkememizce davanın esasına ilişkin inceleme yapılarak davanın çözümlenmesi, (İstanbul BAM 43. Hukuk D. 2021/44E-2021/186K sayılı) ilk toplantının bir görüşme niteliğinde olmaması, davalının bu davranışıyla davacının mahkemeye başvuru hakkını kullanmasını geciktirmesi birlikte değerlendirildiğinde mahkememiz uygulamasının kanun koyucunun amacına uygun olduğu açıkça görülecektir. (İstanbul BAM 31. Hukuk D. 2021/1238E-2021/1148K)
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE
2-Harçlar Yasasına göre alınması gereken 59,30-TL red karar harcının, davacı tarafça peşin yatırılan 629,49-TL, harçtan mahsubu ile artan 570,19-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
3-6325 Sayılı Kanunun 18A/11 fıkrası gereği davalı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
4-Dava açılmadan evvel sonradan haksız çıkan taraftan alınmak üzere suç üstü ödeneğinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin 6325 Sayılı Kanunun 18A/11 fıkrası gereği davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
5-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin 6325 Sayılı Kanunun 18A/11 fıkrası gereği davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesi halinde ödeyen tarafa iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı davalı taarfın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.14/09/2021
Katip ...
E-imzalıdır
Hakim ...
E-imzalıdır