T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2019/629
KARAR NO:2020/220
DAVA:İtirazın İptali (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:30/09/2019
KARAR TARİHİ:22/06/2020
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ciro silsilesi yoluyla kendisine gelen ve yetkili hamili olduğu, keşidecisi davalı olan 50.000,00-TL. meblağlı, 31.05.2019 keşide tarihli çeki süresinde bankaya ibraz etmeyi ihmal ettiğini, süresinde bankaya ibraz edilmeyen çekin şu zamana kadar da keşideci tarafında müvekkiline ödenmediğini, bunun üzerine keşideciye yönelik olarak, .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile taraflarından ilamsız icra takibi başlatıldığını, icra takibinden haberdar olan keşideci borçlunun, icra takibine de itiraz ederek durmasını sağladığını, söz konusu çeki ödemeyen ve icra takibine itiraz ederek durmasını sağlayan keşideci borçlunun, kötü niyetli olarak hareket ettiğini ve borçtan kurtulmaya çalıştığını, çekin keşidecisi olan davalı borçlunun, TTK. 732 anlamında sebepsiz olarak zenginleştiğini, davalı borçlunun TTK. 732. Maddesi uyarınca sebepsiz zenginleşmesi dikkate alınarak itirazının iptaline karar verilmesi gerektiğini, sonuç olarak ayrıntılı olarak açıklanan nedenlerle; asıl alacak olan 50.337,50-TL. lik kısım yönünden davalının haksız ve kötü niyetli itirazının iptali ile %20 den az olmayacak şekilde icra inkar tazminatı ödemesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı tarafça davaya cevap verilmemiştir.
Davalı vekili 21/06/2020 tarihli beyan dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından icra dosyasına yapmış olduğu itirazda da belirtmiş olduğu üzere davacı aleyhine İstanbul CBS ... Soruşturma numarası ile açılan soruşturmanın devam ettiğini, bu nedenle ilgili dosyanın celp edilerek dosyanın akıbetinin beklenilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; süresi içinde ibraz edilmemesi nedeniyle kıymetli evrak niteliğini kaybeden yazılı belge uyarınca, davalının 6102 Sayılı TTK' nın 732. Maddesi uyarınca sebepsiz zenginleşmesine dayalı başlatılan icra takibine, davalı tarafından yapılan itirazın İİK.m67 ve devamı maddeleri uyarınca iptaline karar verilmesi istemine ilişkindir.
.... İcra Müdürlüğü' nün ... E. Sayılı dosyası celp edilmiş ve incelenmesinde; alacaklısı ... tarafından, borçlular ..., ... ... aleyhine 50.000,00 TL asıl alacak, 187,50 TL işlemiş faiz, 150 TL çek komisyonu olmak üzere yekün 50.337,50 TL üzerinden asıl alacağa takip tarihi olan 17.09.2019 tarihinden itibaren %9 oranında yasal faiz işletilmek kaydıyla tahsili talebi ile icra takibi başlatıldığı, yasal süresinde borçlu vekilinin borca ve ferilerine itiraz ettiği, itiraz sonucu icra takibinin durduğu, davanın İİK.m67 uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı anlaşılmıştır.
Davalının icra takibine itiraz dilekçesinde belirttiği soruşturma dosyasında yer alan çek aslının gönderilmesi için İstanbul C. Başsavcılığına müzekkere yazılmış ve ... Sor. Sayılı dosyanda yer alan çek aslı getirilmiştir.
Dava ve icra takibi konusu çek aslının incelenmesinden bir örneği icra müdürlüğü dosyasına ibraz edilen çek sureti ile birebir uyumlu olduğu; davalının çekin keşidecisi olduğu, davalıdan sonra iki adet cirantanın bulunduğu ve son olarak çekin davacıya ciro edildiği gözlenmiştir.
Davalı her ne kadar icra takibine gönderilen ödeme emrine itirazında, imza taklit etmekten ve resmi evrakta sahtecilik suçundan davacı hakkında suç duyurusunda bulunduğunu beyan etmiş ise de İİK' nun 62/5 maddesi ve yerleşik Yargıtay Karaları uyarınca imzaya itirazın ayrıca ve açık şekilde yapılması zorunluluğu bulunduğundan (Yargıtay 12.H.D.'nin 27/12/2017 tarih 2016/25480 E., 2017/16275 K. Sayılı kararı) davalının suç duyurusunda bulunduğunun açıklaması mahiyetinde olan beyanı mahkememizce açık imza itirazı olarak değerlendirilmemiştir. Resmi belgede sahtecilik suçundan şikayet hakkının kullanılması ve bu yola başvurulduğunun icra müdürlüğüne bildirilmesi yeterli değildir. Kıymetli evrak altındaki imzaya icra müdürlüğü nezdinde açıkça itiraz edilmesi gerekli ve zorunludur. Belirtilen nedenle mahkememizce davalı borçlunun beyanına göre imza incelemesi yoluna gidilmemiştir.
Kıymetli evrak niteliğinde olan çek bankaya ibraz edilmediği zaman son hamil, kambiyo hukukundan doğan haklarını yitirmiş ise de TTK. ‘nun 732. maddesine dayalı olarak alacağını keşideciden talep hakkına sahiptir.
Davacı, dava konusu çeke ciro yolu ile hamil olmuştur. Çek süresinde bankaya ibraz edilmediğinden kambiyo hukukundan kaynaklanan haklar yitirilmiş ise de davalı ile arasında temel ilişki bulunmayan davacı TTK'nun 732. maddesine dayanarak sebepsiz zenginleşme nedeni ile alacak talebinde bulunabilir. Nitekim davacı vekili de dava dilekçesinde talebini açıkça TTK'nun 732.maddesine dayandırmıştır. Bu nedenle somut olay bakımından ispat külfeti sebepsiz zenginleşmediğini savunan davalı taraftadır. Buna karşın davalı yanca davaya cevap verilmediği gibi delil de bildirilmemiştir. Davalı TTK' nun 732. Maddesi uyarınca davacı aleyhine sebepsiz zenginleşmediğini ispat edememiştir.
Dava ve takip konusu çekin incelenmesinden birbirini takip eden ciro silsilesi yolu ile davacıya geçtiği anlaşılmaktadır. Kambiyo senetleri kamu güvenine mazhar olan senetlerdir. Asıl olan hamilin iyi niyetli olarak çeki iktisap ettiği olup, hamilin kötü niyeti ispat edilmelidir. Aksinin kabulü kıymetli evrakın tedavül kabiliyetinin ortadan kaldırılması sonucunu doğurur.
Davalı tarafından davacının kötü niyetli olduğu ispat edilemediği gibi bu yönde bir iddiada da bulunulmamıştır. Yapılan açıklamalar nedeniyle davalı vekilinin 21/06/2020 tarihli beyan dilekçesindeki soruşturma dosyasının sonucunun beklenilmesi yolundaki beyanına itibar edilmemiş ve yargılamayı uzatmaya matuf olduğu değerlendirilen talebin reddine karar verilmiştir. Kaldı ki davalı dava dosyasına da cevap vermemiş, imza itirazında da bulunmamıştır.
Davacı, icra takibinde ve huzurdaki davada takip öncesi işlemiş faiz ve çek komisyonu talep etmiştir. Dava ve takip dosyasının incelenmesinden davalı borçlunun takip öncesi temerrüde düşürüldüğüne ilişkin herhangi bir belgeye rastlanmamıştır. Kambiyo senedi vasfını yitirerek yazılı delil başlangıcına dönüşen kıymetli evraktaki vade tarihi, temel ilişkiye dayanılarak yapılan bir takip veya açılan bir davada temerrüde esas alınamaz.(YİBHGK 'nun 25/12/2019 tarih 2019/1 E., 2019/8 K. Sayılı kararı) Yine süresinde bankaya ibraz edilmediğinden kıymetli evrak vasfını yitirmiş yazılı belgeye dayanarak çek komisyonu talep edilmesinin de yasal dayanağı bulunmamaktadır.(Yargıtay 19.Hukuk Dairesi' nin 17/10/2017 tarih 2016/13226 E., 2017/6998 K. Sayılı kararı) Tüm bu nedenlerle davacının davasının icra takibinde talep edilen 50.000,00 TL asıl alacak yönünden kabulüne, takip öncesi işlemiş faiz talebi ile çek komisyonu yönünden ise reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ İLE İLE;
A) Davalının .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptaline, takibin asıl alacak olan 50.000,00TL üzerinden takip tarihi olan 17/06/2019'dan itibaren işleyecek yasal faizi ile devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
B) %20 nispetinde hesaplanan 10.000,00TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 3.415,50 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 607,95 TL nin mahsubu bakiye kalan 2.807,55 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından dava açılırken yatırıldığı anlaşılan 652,35 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 71,70 TL tebligat ve posta masrafı olmak üzere yargılama giderinden kabul-red oranına göre hesaplanan 71,21 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6100 sayılı HMK.nun 326/2 maddesi gereğince bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı lehine hüküm tarihindeki AAÜT uyarınca hesaplanan 7.300,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı lehine hüküm tarihindeki AAÜT uyarınca hesaplanan 337,50 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-6100 sayılı HMK.nun 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verilen, verilen karar açıkça okundu anlatıldı. 22/06/2020
Katip ...
Hakim ...