T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/679 Esas
KARAR NO: 2022/884 Karar
DAVA: Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 02/10/2019
KARAR TARİHİ: 26/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin sahip olduğu şirketin, birçok başarılı proje gerçekleştirdiğini, müvekkilinin, her projeyi kendi bağlamı içinde ele alan ve o bağlama değer katacak yenilikçi, karşılanabilir ve fonksiyonel iç mimari çözümlemeler getiren uzman bir iç mimar olduğunu, davalı şirketin ... Merkezinde açmayı planladığı 1.400 m2'lik restoran için, iç mekan tasarırnı, projelendirme ve uygulama hizmetini alabilmek amacıyla iç mimar olan müvekkilimi arayarak beraber çalışmak istediklerini belirttiğini, görüşmeler sonucunda davalı şirket tarafından işin müvekkiline verildiğinin belirtildiğini, bu tarihten itibaren " ... " yani sözleşmesel hazırlıklar başladığını, müşterinin istediği konseptle ilgili olarak araştırmalar yaparak mekanın kurumsal mimari kimliğini ve mekan tasarım dilini oluşturmuş, bunu anlatan “ ... " adlı çalışmayı ve bu sunum içinde yer alan mimari projelendirmeyi hazırladığını, davalının projeyi onayladığını, gerçekleştirmek istediği alanının kiralaması için ... Birimlerine ve restoranın sponsorluk bağlantılarını yapmak için ise ... ... şirketine gönderdiğini, davalı, hazırlanan proje çalışması ile ... AVM'de yer alan alanın kiralanması ile ilgili ... AVM Yönetimi'nden onay aldığını, müvekkilim tarafından davalı şirket yetkililerinin tamamına sözleşme örneğinin gönderildiğini, 12.06.2019 taribinde davalı şirket yetkilileri gönderilen sözleşmenin güven kırıcı olduğu iddia edilerek sözleşmeyi imzalamamış, sözleşmeyi haksız ve tek taraflı olarak fesih ettiğini, merkez AVM ve ... ... şirketinden onay alan proje örneğinden sonra müvekkilinden taraflar arasında imzalanacak sözleşme örneği istendiğini veavukatlığını yapan meslektaşlarına bir adet sözleşme hazırlattığını, 12.06.2019 tarihinde dâvalı şirket yetkilileri gönderilen sözleşmenin güven kırıcı olduğu iddia edilerek sözleşmeyi imzalamadığını ve sözleşmenin haksız ve tek taraflı olarak feshedildiğini, bu nedenlerle; fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, ... na müzekkere yazılarak 1400m2 lik bir proje için yapılan tüm görüşmelerin, hazırlıklarm ve fikir danışmanlıkların ücretlendirmesi ile ilgili fiyat çizelgesinin istenmesini tek tek istenmesine, ... AVM ve ... ... A.Ş.ne müzekkere yazılarak müvekkilim tarafından kendilerine gönderilen proje örneklerinin gönderilip gönderilmediğinin sorulmasına, müvekkilinin 3 aylık kazanç kaybının ve yaptığı masrafların bilirkişi incelemesinde dikkate alınmasına, delilleri toplanmasına, tanıklarının dinlenmesine, davanın kabulü ile yargılama mastafı ve vekalet ücreti ve arabuluculuk ücretinin davalı tarafa yükletilmesine, fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000-TL maddi tazminat ile yaşanan olay sebebiyle üzüntü duyan müvekkilim için 5.000-TL manevi tazminatın olay tarihi itibariyle işleyecek ticari faizle davalı taraftan alımarak müvekkiline verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı Vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin 2019 yılının Mayıs ayında kurulmuş olup 2019 yılının Kasım ayından bu yana ... Merkezinin üst katında yer alan ve içerisinde çeşitli farklı konseptlerde hizmet veren restoran ve kafelerin yer aldığı " ... " mekanının genel yöneticisi olduğunu, mekan içerisinde yer alan ... restoranları üçüncü şahıslarca müvekkil şirketten alt kiralandığını ... markaları altında farklı konsept ve menülerle hizmet veren dört restoran/kafe Müvekkil Şirket tarafından işletildiğini, davacı şirket tarafından hazırlanan herhangi bir mimari tasarım, proje ve alınan bir danışmanlık hizmeti mevcut olmadığını, müvekkili şirket tarafından işletilmekte olan restoranların tasarım ve mimari projeleri Mimar ... tarafından gerçekleştirildiğini, iddiaların aksine kiralanan toplam alanın müvekkil şirket tarafından projelendirilmesi hiçbir zaman söz konusu olmadığını, sunumu hazırlayan Mimar ...'un tanık olarak dinlenmesini, talep ve iddiaların gerçeklere aykırı olduğu gibi hukuki mesnetten yoksun olduğunu, davacı şirketten herhangi bir hizmet alınmadığını, anlatılan sebeplerle davacının müvekkil şirketten hiçbir hak ve alacağı olmamasına rağmen sadece haksız kazanç elde etmek amacıyla açılmış haksız ve mesnetsiz davanın reddi gerektiğini, bu nedenler; haksız ve mesnetsiz açılan işbu davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
DELİLLER:
-Mimar ... Nitelikli Hesap Uzman ... ve Mali Müşavir ... 'in 17/06/2021 tarihli bilirkişi kök raporu ile 22/09/2022 tarihli bilirkişi ek raporu,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Yapılan yargılama, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava, taraflar arasında sözleşme imzalanmaması nedeniyle davalıdan "culpa in contrehendo" ilkesi uyarınca maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.
Mahkememizce resen görevlendirilen Mimar ... , Nitelikli Hesap Uzman ... ve Mali Müşavir ... 'in 17/06/2021 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; "...Taraflar arasındaki e-posta yazışmaları ve taraflarca imzalanmayan sözleşme taslağına göre tarafların mimari proje hazırlanması konusunda görüşmeler yaptıkları ancak işe başlanmasına dair yazılı sözleşme yapılması aşamasında gelindiğinde sözleşme koşullarında anlaşamadıkları ve bu nedenle görüşmeleri sonlandırdıkları, dava konusu işin teklif/öneri aşamasında kaldığı, dosya kapsamındaki e-posta yazışmaları ve sözleşme taslağındaki ifadelerden henüz işe başlanmadığı, herhangi bir tasarım veya projelendirme işlemi yapılmadığı, bu işlemlere teklifin kabulü ve sözleşmenin imzalanması sonrasında başlanacağı izlenimi doğduğu, davacının projeyi hazırlayıp, davalının talebi üzerine ... ile ... Genel Merkezine Gönderdiğine ilişkin beyanına karşılık, bu yerlerden gelen cevaplarda kendilerine gönderilen herhangi bir proje olmadığının bildirildiği, davacının verdiğini beyan ettiği hizmetlerin karşılığında fatura düzenleyip düzenlemediğinin anlaşılamadığı, avukata sözleşme hazırlatıldığına ve 1.500 TL * KDV bedel ödendiğine dair herhangi bir serbest meslek makbuzu ile ödeme belgesine rastlanmadığı, dava konusu iş için 1 kişilik eleman alımı yapıldığına ve bu alım için ... internet sitesine ilan verildiğine dair ilana, ilan bedeline ve işe alınan kişiye dair dosyada herhangi bir belge bulunmadığına, davacının mail ortamında, yazılı bir sözleşmede ya da her hangi bir yazılı ortamda bu konu ile ilgili evrak ya da imzalanmış bir doküman yer almamakta olmakla, davacı tarafından verilen hizmetin kısmen “danışmanlık hizmeti” olarak kabulü halinde, danışmanlık bedelinin “İç Mimarlar Odası Mimarlık Hizmetleri Asgari Ücret Tarifesi” ne göre belirlenmesi gerektiği..." yönünde kanaat bildirilmiştir.
Mahkememizce 27/05/2022 tarihli celsenin 1 nolu ara kararı gereğince, tarafların beyanlarını değerlendirmek sureti ile ek rapor aldırılmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce resen görevlendirilen Mimar ... , Nitelikli Hesap Uzman ... ve Mali Müşavir ... 'in 22/09/2022 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; "... kök raporumuzla yapmış olduğumuz tespitlerin aynen korunduğu, davacının mail ortamında, yazılı bir sözleşmede ya da her hangi bir yazılı ortamda bu konu ile ilgili evrak ya da imzalanmış bir doküman yer almamakta olmakla, davacı tarafça beyan edilen çalışmalara göre iç Mimarlık Odası Proje bedeli yansıtılmaksızın “Danışmanlık hizmeti projelendirmesi”nin davalıya yansıtılabileceği, davacı tarafından verilen hizmetin kısmen “danışmanlık hizmeti” olarak kabulü halinde, davacının talep edebileceği danışmanlık hizmet bedelinin asgari 4.500,00TL olabileceği, bu bedelin davacının meslekteki kıdemi ve deneyimine göre artırılması hususundaki takdirin sayın mahkemeye ait olduğu,..." yönünde kanaat bildirilmiştir.
Davacının ... de bulunan 1400 m2 alan içindeki yapılacak mekanlarda davalıya sunum yapabilmek ve oraya özel bir konsept hazırlayabilmek için örnek resimlerden oluşan bir sunum dosyası hazırladığı, konsept ve uygulama detaylarını karşılıklı görüşmeler doğrultusunda nihai fiyat teklifini oluşturduğu, 4 adet restoran konsepti için proje ve uygulama olarak teklif hazırladığı bunun için hem davacının işyeri hem de uygulama yapılacak alan olan ...’de 6 kez 3 er saat istişare yapıldığı anlaşılmakla, davacının sözleşme öncesinde davaya konu proje ile ilgili emek ve mesai harcadığı sabit olmakla mahkememizce takdiren danışmanlık hizmet bedeli adı altında 4.500,00TL maddi tazminata hükmedilmiş, tarafların Limited Şirket olması ve basiretli tacirin ticari hayatı öngörerek işlem yapması gerektiği de dikkate alındığında davacının manevi tazminat talebinin reddine kara verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜ, KISMEN REDDİ ile;
1-) 4.500,00TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-) Manevi tazminat talebinin REDDİNE,
3-)Alınması gerekli 307,39TL harçtan peşin alınan 170,78TL harcın mahsubu ile bakiye 136,61TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-)Davacı tarafından yapılan 170,78TL peşin harcı, 44,40TL başvurma harcı, 3.000,00TL bilirkişi ücreti, 220,30TL tebligat ve posta masrafı, toplam 3.435,48TL yargılama giderinden kabul-red oranına göre hesaplanan 1.545,96TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6100 sayılı HMK.nun 326/2 maddesi gereğince bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-)Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL nin kabul-red oranına göre 594,00TL sinin davalıdan tahsili ile, 726,00TL sinin davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
6-)Maddi tazminat yönünden Davacı lehine hüküm tarihindeki AAÜT uyarınca hesaplanan 4.500,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-)Maddi tazminat yönünden davalı yargılamada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT'ne göre tespit olunan 500,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-)Manevi tazminat yönünden davalı yargılamada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT'ne göre tespit olunan 5.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-)6100 sayılı HMK.nun 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile ... Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 26/12/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır