T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/966 Esas
KARAR NO: 2021/850
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 16/10/2019
KARAR TARİHİ: 16/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
A. Tarafların Talepleri
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 09/09/2018 tarihinde ... plakalı ...'ın operatörü olduğu kepçeye arkadan çarpan ...'in vefat ettiğini, ...'in ise yaralandığını, kazanın oluşmasında kepçe sürücüsünün kusurlu olduğunu, ...'in ölümü nedeniyle davacılar eş ...'in, oğlu ...'in, kızları, ... ve ...'in, annesi ... ve babası ...'in destekten yoksun kaldıklarını, bu yoksunluk sebebiyle ... Hesabına 22/10/2018 tarihinde yaptıkları başvuruya bir cevap verilmediğini, kaza nedeniyle, davacılar ..., ..., ..., ..., ... ve ... için şimdilik ayrı ayrı 20-TL destekten yoksun kalma tazminatının, ...'in sürekli iş göremezlik zararının tazmini için de şimdilik 100-TL tazminatın davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; başvuru şartının yerine getirilmediğini, dava yoluna gidilmeden evvel ilgili sigorta şirketine başvuru yapılmadığını, başvurucunun sürekli bir maluliyetinin olup olmadığının bilinememesi durumunda tazminat ödenmesi veya cevap verilmesinin de mümkün olmadığını, sağlık kurulu raporu sunulmadığını, başvuru şartı yerine getirilmeden açılan davanın reddinin gerektiğini, maluliyet raporu olmadığını, her iki araç sürücüsünün de kusur durumunun belirlenmesinin gerektiğini, davacıların müterafik kurunun araştırılmasının gerektiğini, yapılacak hesaplamalarda TRH 2010 Yaşam tablosunun uygulanıp, tüm destek paylarının dikkate alınması gerektiğini, evlenmiş olan hak sahibinin destek talebinin evlilik tarihine kadar alınması gerektiğini, evli olmayan eşin de AYİM tablosuna göre evlilik ihtimalinin yüzde karşılığının indirim olarak uygulanması gerektiğini davacının kepçe operatörüne ihbarını talep ederek davanın reddini talep etmiştir.
B.Uyuşmazlık, Deliller, Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe;
Huzurdaki dava; davacı ... Yönünden maluliyet, Müteveffa ... Destekleri yönünden ise uğranılan destekten yoksun kalma niteliğindeki zararın tazminine ilişkin tazminat davasıdır. Dava ve cevap dilekçeleri birlikte değerlendirildiğinde uyuşmazlığın ... yönünden davacının malul kalıp kalmadığı, diğer davacıların desteği ...'in vefat etmesi nedeniyle davacıların destekten kalma tazminatına hak kazanıp kazanmadıkları, kazanmışlar ise tazminatın hesabına ve kusur oranlarına dair olduğu anlaşılmaktadır.
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizce ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar değerlendirilmiş, dava şartına dair eksiklik bulunmaması ve davalı tarafça haklı bir sebebe dayalı olan herhangi bir ilk itiraz ileri sürülmemesi nedeniyle ön inceleme tamamlanmış, tarafların sulh olma imkanı bulunmadığından uyuşmazlık noktaları belirlenip tahkikat aşamasına geçilerek dosyamızın delillerini oluşturan, hasar dosyası, soruşturma dosyası, Hastane kayıtları, SGK kayıtları ve trafik sicil kayıtlarından oluşan dosyamız delilleri üzerinden bilirkişi incelemesi yaptırılmadan sonuca gidilmiştir.
Bu kapsamda;
Davalı sigorta fonuna müzekkere yazılarak hasar dosyası istenmiş, davalı tarafça verilen dilekçeden dava konusu kazaya karışan ... plakalı iş makinasının ZMSS kapsamında sigortalı olmadığı anlaşılmıştır.
Davacı ... ve müteveffa ...'ın dava konusu olay nedeniyle gördüğü tedavilere dair ... Devlet Hastanesi'ne ve ... EAH'ne müzekkere yazılarak tedavi dosyası istenmiş, kurumlarca gönderilen belgeler dosyamız arasına alınmıştır.
SBGM'ye müzekkere yazılarak dava konusu aracın poliçesinin bulunup bulunmadığı sorulmuş; verilen cevapta dava konusu kazaya karışan ... plakalı iş makinasının ZMSS kapsamında sigortalı olmadığı anlaşılmıştır.
Dava konusu olay nedeniyle başlatılan soruşturma dosyası tahkikat evrakları için ... İlçe Jandarma Komutanlığı'na müzekkere yazılarak tahkikat dosyası istenmiş, dosya dosyamız arasına alınmıştır.
Dava konusu olay nedeniyle başlatılan soruşturma dosyası için ... CBS'na müzekkere yazılarak soruşturma dosyası istenmiş, soruşturma dosyası dosyamız arasına alınmıştır.
Dava konusu olay nedeniyle SGK tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığı SGK yazısından anlaşılmıştır.
Dava konusu olay nedeniyle iş makinasının tescil kayıtları İTOdan ve ...'dan istenmiş,... plakalı iş makinasının ... adına tescilli olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce öncelikle tarafların kusur oranlarına dair inceleme yapılmıştır. Dosya soruşturma Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'ne tevdi edilmiş, ATK tarafından seçenekli rapor tanzim edilmiştir. ATK tarafından düzenlenen 22/02/2021 tarihli Raporda; birinci halde kazaya karışan iş makinasının park lambalarını yakmaksızın durması halinde iş makinası sürücüsünün %15 oranında, müteveffa ...'in %85 oranında kusurlu olduğu; ikinci halde kazaya karışan iş makinasının park lambalarını yakarak durması halinde iş makinası sürücüsünün kusursuz, müteveffa ...'in %100(tam) oranında kusurlu olduğu kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.
Anılan raporun mahkememize yeterli kanaati vermemesi nedeniyle mahkememizce resen görevlendirilen İTÜ'lü makine mühendisi bilirkişi ... bilirkişi ... ve bilirkişi ... hazırladıkları 19/04/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; " motosiklet sürücüsü ...'in Karayolları Trafik Kanununun 47.c maddesindeki 'Karayollarından faydalananlar, trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara uymak zorundadırlar' kuralını ihlal ettiğini, yönetimindeki motosikletle, zorunlu haller dışında kullanılmasının yasak olduğu banket üzerinde seyrettiği için, yine KTK 52.maddesinde belirtilen, sürücülerin hızlarını ve yol trafik şartları ile aracının teknik özelliklerine göre ayarlaması gerektiği kuralına uymayıp süratli seyrederek görüşüne açık mesafe içinde durabileceği hızla seyretmediğini, meydana gelen kazada %85 oranında kusurlu olduğunu, 34-06-8912 plakalı iş makinası sürücüsü ...' ın iş makinasının dörtlülerini yaktığını belirterek bankette park etmiş olduğunu, şehirler arası yolda havanın karanlık olmasına rağmen gerekli güvenlik önlemlerini tam olarak alamadığını bu nedenle meydana gelen kazada %15 oranında kusurlu olduğunu" mütalaa etmiştir.
Kusur oranları böylece netleştirildikten sonra davacı ... yönünden maluliyet belirlemesine geçilmiştir. Mahkememizce dosyanın Adli Tıp Kurumu'na tevdii ile maluliyet raporu aldırılmasına karar verilmiş, Adli Tıp Kurumu'nca hazırlanan 18/11/2020 tarihli maluliyet raporunda özetle; "...' in vücut engellilik oranının %47 olduğunu, iyileşme süresinin olay tarihinden itibaren 12 aya kadar uzayabileği" ifade edilmiştir.
Aktüer Bilirkişi ... tarafından 27/08/2021 tarihinde hazırlanan bilirkişi raporunda özetle; "28834 sayılı 27/11/2013 tarihli resmi gazetede yayımlanan yönetmeliğe gereği ... numaralı iş makinasının ve davacının bulunduğu motosikletin teminat limiti kişi başına kaza tarihi olan 2018 yılında 360.000,00-TL olduğunu, davacı ...'in zararının 897.483,95 TL olduğunu, kusur raporu kabul edilerek ...'in 62.134,41TL; ...'in 7.578,68TL; ...'in 10.397,52 TL; ...'in, 14.220,96 TL; ...'in 5.537,97 TL; ...'in 5.834,70 TL destekten yoksun kalma niteliğinde zararının bulunduğunu " mütalaa etmiştir.
Davacı tazminat talebini BK 49 , 54 ve 56. Md de düzenlenen haksız fiil hükümlerine ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 md'ne dayandırmaktadır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "İşleten Ve Araç İşleticisinin Bağlı Olduğu Teşeb- büs Sahibinin Hukuki Sorumluluğu "başlıklı 85.maddesinde aynen : "(Değişik birinci fıkra: 17/10/ 1996-4199/28 md.) Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar" denilmiştir.
Dava konusu 04/05/2018 tarihli kaza tarihinde yürürlükte bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun Haksız Fiilden Doğan Borç ilişkilerin düzenleyen ikinci kısmında ; 49.maddede " Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
53. Maddede - Ölüm hâlinde uğranılan zararlar özellikle şunlardır: 1. Cenaze giderleri. 2. Ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ile çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar.3. Ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar.
54.maddede " Bedensel zararlar ;1. Tedavi giderleri, 2. Kazanç kaybı, 3. Çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar,4. Ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar"dır. denilmiştir.
Davacı vekili dava dilekçesindedavacılar ..., ..., ..., ..., ... ve ... için ayrı ayrı 20,00-TL destekten yoksun kalma tazminatının, ...'in sürekli iş göremezlik zararının tazmini için de 100,00-TL tazminatın davalıdan tahsilini talep ve dava ifade etmiştir. Aktüerya raporu doğrultusunda ibraz ettiği, harçlandırılmış ıslah dilekçeleri ile dava dilekçelerinde talep ettiği sürekli iş göremezlik ve destekten yoksun kalma niteliğindeki maddi tazminat talepleri yönünden bedel artırımına gitmiştir.
Son durumda dava ve ıslah dilekçesi birlikte değerlendirildiğinde davacının davalıdan nihai taleplerinin
1-Davacı ... Yönünden 134.522,60-TL sürekli iş göremezlik tazminatı
2-Davacı ... için 62.134,41 TL destekten yoksun kalma tazminatı
3-Davacı ... için 7.578,68 TL destekten yoksun kalma tazminatı
4-Davacı ... için 10.397,52 TL destekten yoksun kalma tazminatı
5-Davacı ... için 14.220,96 TL destekten yoksun kalma tazminatı
6-Davacı ... için 5.537,97 TL destekten yoksun kalma tazminatı
7- Davacı ... için 5.834,70 TL destekten yoksun kalma tazminatı şeklinde olduğu anlaşılmaktadır.
A. Maluliyet yönünden; Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin yerleşik uygulamasına göre haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde,zararın kapsamının tespiti açısından maluliyetin varlığı ve oranının doğru bir şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşlarının çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden kaza tarihi 11.10.2008 tarihinden önce ise Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013-01.06.2015 tarihleri arası Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015-20.02.2019 tarihleri arası Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik, 20.02.2019 tarihinden sonra Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.
Anılan içtihat gözetilerek mahkememizce davacı izzet yönünden Adli Tıp Anabilim Kurumundan alınan kaza tarihi olan 2018 yılında cari Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmeliğe uygun rapordan davacının iyileşme sürecinin 12 aya kadar uzayacağı ve sürekli iş göremezliğin %47 olduğu saptanmış, bu rapor dosya kapsamına uygun bulunmuştur.
B. Kusur yönünden; Kusur yönünden dosyamızda iki defa bilirkişi deliline başvurulmuştur. İlk alınan adli tıp kurumu raporu seçenekli olarak düzenlenmiş, İTÜ trafik kürsüsü heyetince hazırlanan raporda ise davacılar desteğinin %85 kusurlu iş makinasının %15 kusurlu olduğu belirlenmiştir. Soruşturma makamınca tanıklar dinlenmiş, olayın nasıl gerçekleştiği anlaşılmaya çalışılmıştır. Yapılan tahkikat neticesinde müteveffanın 2918 sayılı K.Y.T.K'nun 47.c ve 52. Maddelerinde düzenlenen kurallara uymadığından dikkatsiz ve tedbirsiz davrandığından 1 derece kusurlu %85 oranında olduğu, iş makinası sürücüsünün ise 2 derece kusurlu %15 oranında olduğu belirlenmiştir. Mahkememizce de olayın tanık anlatımlarında belirtildiği gibi gerçekleştiği kanaatine varılmış ve iş makinasının uyarıcı ışık ve gerekli güvenlik önlemlerini almadığı kanaati hasıl olmuş ve raporlara itibar edilmiştir.
C. Hesap yönünden; Anayasa mahkemesi iptal kararı doğrultusunda oluşan belirsizlik Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin içtihatları ile giderilmiştir 4. Hukuk Dairesi bir kararında "...Açıklanan nedenlerle; davacı için, TRH 2010 Tablosu'na göre muhtemel bakiye ömür süresinin belirlenmesi, % 1,8 teknik faiz uygulanmadan ve işleyecek devre bakımından "progresif rant" formülü kullanılarak tazminat hesaplamasının yapılması gerektiği dikkate alınmak suretiyle, bilirkişiden ek rapor alınıp oluşacak sonuca göre (UHH tarafından hüküm altına alınan tazminat miktarı için davalı lehine oluşan usuli kazanılmış haklar gözetilerek) karar verilmesi gerekirken..." denilmiştir. Mahkememizce bu esaslar gözetilerek aldırılan aktüerya bilirkişi raporunda TRH 2010 ve progresif rant uygulandığı görülmektedir.
D. Faiz Yönünden; Davacı tarafça dava dilekçesinde temerrüt tarihinden itibaren faiz talep edilmiştir. Faiz talep edilirken faiz türü belirtilmediğinden davacıların yasal faiz talep ettiği kabul edilmiştir. Dava dilekçesinde ekli belgelerden davacı izzet yönünden davalı kuruma başvurunun 09/09/2019 tarihinde diğer davacılar yönünden ise 23/10/2018 tarihinde başvuru yapıldığı anlaşılmıştır. Bu durumda ... Yönünden temrrüdün 19/09/2019 tarihinden itibaren; diğer davalılar yönünden ise 01/11/2018 tarihinden itibaren gerçekleştiği anlaşılmaktadır. Ne var ki kısa kararda diğer davalılar yönünden ise 01/11/2018 tarihinden itibaren yazılması gereken temerrüt tarihinin yıl kısmının sehven 2019 yazıldığı anlaşılmış olup açık maddi hatadan kaynaklanan bu husus gerekçeli kararda düzeltilmiştir.
E. Poliçe Limitleri Yönünden; Kazanın gerçekleştiği yıl içerisinde ZMSS vefat ve sakatlık teminatının 360.000,00 TL olduğu anlaşılmaktadır. Davacı tarafça talep edilen sürekli iş göremezlik teminatı ve destekten yoksun kalma tazminatlarının ayrı teminat kapsamında kaldığından ve toplamda talep edilen miktar yönünden teminat limitleri aşılmadığından davacının taleplerinin tamamı kabul edilmiştir. Son tahlilde davacının davasını ispat ettiği anlaşılmış aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı ... Yönünden açılan davanın KABULÜ ile 134.522,60-TL tazminatın 19/09/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
... Destekleri yönünden açılan davanın KABULÜ ile, ... desteğinden mahrum kalan;
a. Davacı ... için 62.134,41TL
b. Davacı ... için 7.578,68TL
c. Davacı ... için 10.397,52 TL
d. Davacı ... için 14.220,96 TL
e. Davacı ... için 5.537,97 TL
f. Davacı ... için 5.834,70 TL olmak üzere toplam 105.704,24 TL' destekten yoksun kalma niteliğindeki tazminatın davalıdan 01/11/2018 tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
2-Alınması gereken 16.409,89-TL harçtan peşin alınan 44,40-TL harcın ve 820,10 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 15.545,39-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan 44,40-TL başvuru harcı, 44,40-TL peşin harç, 820,10 TL ıslah harcının ,3.150,00-TL bilirkişi ücreti, tebligat ve posta masrafından oluşan 406,30-TL olmak üzere toplam 4.465,20-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4- Davacı ... yönünden yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre 16.729,65 -TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı ...'e verilmesine,
5- Davacı ... dışındaki diğer davacılar yönünden yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre 13.991,90-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı izzet dışındaki diğer davacılara verilmesine,
6-Kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesi halinde ödeyen tarafa iadesine,
7-Dava açılmadan evvel sonradan haksız çıkan taraftan alınmak üzere suç üstü ödeneğinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına dair,
Dair, tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.16/11/2021
Katip
e-imzalıdır
Hakim
e-imzalıdır.