T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/971 Esas
KARAR NO: 2021/102
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/03/2019
KARAR TARİHİ: 10/02/2021
İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/59 esas ve 2019/599 karar sayılı yetkisizlik kararı üzerine gelen Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dilekçesinde özetle ; müvekkili ile davalı ... AŞ arasıda 13 yıla yakın bir süre önce başlayan ticari ilişkinin senelerce devam ettiğini, taraflar arasında en son 26.11.2013 tarihinde ürün alım satımına ilişkin olarak Çerçeve Sözleşme ve Fason Üretim Sözleşmesi imzalandığını, sözkonusu sözleşmelerle müvekkili şirketin davalı şirkete kendi markalı ürünlerinden ve karşı tarafın marka hakkına sahip olduğu... ürünlerden üretip teslim etmeyi taahhüt ettiğini, taraflar arasında devam eden ticari ilişkinin davalı tarafın akdedilen sözleşme ve yapılan anlaşmalara aykırı davranışları ve ödemelerin vadesinde yapılmaması neticesinde sona erdiğini, davalının müvekkilinin hakedişlerinden büyük miktarlarda haksız kesintiler yaptığını, vade sürelerine uyulmadığını, adeta aradaki ticari ilişkiler ve anlaşmalar hiçe sayılarak müvekkili şirketin zarara uğratıldığını, bu sebeplerle davalı tarafça müvekkili şirkete ödenmesi gereken ancak ödemesi yapılmayan haklı alacaklarının tahsili amacıyla bu davanın açıldığını belirterek, müvekkili şirketin üretip teslim ettiği ürünlere ait vadesi dolan fatura bedellerinden davalı tarafça ciro kaybı bedeli adı altında ödenmeyen 2.236.660,56 TL nin işlemiş olan 136.022.96 TL ve işleyecek faizi ile birlikte davalı tarafından müvekkili şirkete ödenmesini , davalı tarafça müvekkili şirkete bütçe destek dönüş adı altında ödenmeyen 53.999.94 TL nin, fiyat farkı bedeli faturaları toplamı 799.233,91 TL nin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100.00 TL nin, çikonella protein oranı prob. bedeli faturaları düzenlenmek suretiyle yine müvekkilinin hakedişlerinden kesilen 92.018.79 TL nin ve bekleyen ambalaj ve malzemelerden dolayı ödenmesi gereken 412.438,08 TL tutarındaki alacaklarının fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100.00 TL sinin işlemiş ve işleyecek faizi ile birlikte müvekkili şirkete ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde, öncelikle usuli itirazlarını belirterek taraflar arasında imzalanıp kabul edilen çerçeve sözleşmesinin 14. Maddesine göre bu sözleşmeden doğan ihtilafların hallinde İstanbul Mahkemeleri ve İcra Daireleri yetkili kılındığından ve buna göre de yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi olması nedeniyle yetki itirazında bulunduklarını belirterek, esasa ilişkin beyanlarında da, davacı şirket ile belirli dönemlerde cari hesap mutabakatları yapıldığını, karşılıklı ticari hesapların mail üzerinden gönderildiğini, ayrıca davalı şirket, davacı müvekkili şirketten olan alacaklarını barkalara temlik ettiğinden firmanın alacaklarının temlik alan bankalara ödendiğini, davacının geçmiş 12-13 yıl için toplu olarak vade aşım/gecikme bedeli vs açıklaması ile fatura düzenlemiş olmasının bile davacının haksız ve kötüniyetli olarak hareket ettiğini göstermeye yettiğini belirterek, davacının iş bu davadaki taleplerinin haksız, asılsız ve mesnetsiz olduğunu belirterek davanın tümden reddine karar verilmesini ayrıca davacının müvekkili şirketten alacağı kalmadığını bilmesine rağmen haksız kazanç sağlama düşüncesinde olduğundan davacının % 20 den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini istemiştir.
Davanın ilk açıldığı İstanbul Anadolu... Asliye Ticaret Mahkemesinin... esas ve ... karar sayılı dosyasında yetkisizlik kararı verilmiş, dosya mahkememize tevzi edilerek yukarıdaki esasa kayıt edilmiştir.
Tarafların sunduğu bilgi ve belgeler dosyamız arasına alınmış ve incelenmiştir.
Taraflar arasındaki sözleşme dosyaya sunulmuş ve incelenmiştir.
Dosyamız bilirkişiye verilmiş, bilirkişi raporuna itiraz üzerine ek rapor alınmış, ek rapora itirazlar mahkememizce red edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, taraflar arasında yapılan ürün alım-satımına ilişkin ilişkiden kaynaklı alacak davasıdır.
Dava dilekçesinde, ciro kaybı bedeli adı altında davalı tarafça ödenmeyen 2.236.660,56 TL nin ve işlemiş olan faizi 136.022.96 TL'nın, davalı tarafça müvekkili şirkete bütçe destek dönüş adı altında ödenmeyen 53.999.94 TL, fiyat farkı bedeli faturaları toplamı 799.233,91 TL'nin şimdilik 100.00 TL'sinin, çikonella protein oranı problemi bedeli faturaları düzenlenmek suretiyle kesilen 92.018.79 TL'nin ve bekleyen ambalaj ve malzemelerden dolayı ödenmesi gereken 412.438,08 TL tutarındaki alacaklarının şimdilik 100.00 TL'sinin işlemiş ve işleyecek faizi ile birlikte tahsilini talep etmektedir.
Davacı taraf dava dilekçesi ile alacaklarından yapılan kesintilerin iadesini ve önceden alınmış ambalaj malzeme bedelinin ödenmesini talep etmiştir. Her ne kadar davacı taraf kesintilerin ödenmesini talep etmiş ise de, aslında yapılan kesintilerin haksız olduğu, bu nedenle sözleşme uyarınca üretip davacıya sattığı ürünlerin bedelini talep ettiği anlaşılmaktadır.
Verilen siparişler, üretilen ürünler ve kesilen faturalar konusunda bir ihtilaf bulunmamaktadır.
Davacının kabul etmediği ciro kaybı faturası, bütçe destek faturası, fiyat farkı faturasının 784.709,57TL'lik kısmı, çikonella protein oranına ilişkin faturaların davalı defterlerine kayıt edildiği ancak davacı tarafça ticari defterlere ve cari hesaba kayıt edilmediği bilirkişi raporu ile tespiti yapılmıştır.
Davacı tarafın dava konusu ettiği ambalaj malzemelerinin bedeline ilişkin bir belge sunulmadığı ve bilirkişi raporuna göre bu ambalajların tedarik ve stokunda davalının sözleşmeye göre sorumlu tutulamayacağı, davacının bir zararının olmadığı bildirilmiştir.
Davalının davacıya kestiği bütçe destek faturası, fiyat farkı faturası ve çikonella protein oranı faturaların miktarına ilişkin bir miktar uyuşmazlığı bulunmamaktadır. Bunların haklı mı haksız mı olduğu ihtilaflıdır.
Ciro kaybına ilişkin faturayı davalı kabul edilmemiştir. Ciro kaybının hesap yöntemine ilişkin ise bilirkişi hesaplama yapmış, hem önceki yıla ilişkin, hem cari yıla ilişkin, hem de Kasım 2018 dönemine ilişkin seçenekli hesaplama yapılmıştır.
Davalının önceki dönem siparişlerine ilişkin eksik üretim söz konusu ise de, verilen ve yerine getirilen siparişlerin eksiğini davalı taraf ihtirazi kayıtsız kabul etmiş olduğundan, sadece yerine getirilmeyen Kasım 2018 dönemi siparişlerinden kaynaklı ciro kaybı talep edebileceği derelendirilerek 206.520,38TL'lik ciro kaybı nedeniyle davalının tazminat talep etme hakkı olduğu değerlendirilmiştir.
Çikonella protein oranına ilişkin ihbar ve tebliğ yapılmadığı iddia edilmiş ise de, davalı tarafça mail olarak bildirim yapıldığı ve taraflarca yazışmalar yapıldığı, bunun üzerine fatura kesildiği anlaşılmış ve davacının bu kalem kesintisine ilişkin iddiası kabul edilmemiştir.
Davacı tarafça tek taraflı olarak 16 gün sonra fiyat artışına gittiği ve davalının zincir market olması nedeniyle ürünleri kabul ettiği ancak sonradan fiyat farkı faturası kesildiği görülmüş olup, sözleşmeye göre fiyat artışın tek taraflı olamayacağı, davalının kabulüne bağlı olduğu, davalı zor durumda olduğundan faz2 fiyatından kabul ettiği ürünlere ilişkin sonradan fark faturası kesmesinin haklı olduğu, davacı tarafça kısmen kabul edilmeyen fiyat farkı kesintisinin de haklı olduğu anlaşılmıştır.
Davalı taraf bütçe destek dönüşü adı altında kesinti yapmış ise de, sözleşmeye ve oturmuş ticari örfe göre bunun davacının kabulüne bağlı olup, kesinti sözleşmeye aykırı olduğundan buna ilişkin davacının iddiası haklı görülmüştür.
Bütün bu kalemler altında yapılan hesaplamaya göre; davacının ticari defterindeki cari hesap bakiyesinin 20/03/2019 tarihi itibarıyla 3.156.778,24 TL olduğu, davalının kesintilerinden haklı görünen 206.520,38 TL ciro kaybı, 92.018,79 TL protein sorunu, 784.709,57TL kabul edilmeyen fiyat farkı mahsup edildiğinden davacının alacağının 2.073.529,50TL olacağı, bu miktar üzerinden davanın haklı olduğu, geri kalan kısım yönünden talebin reddi gerektiği, cari hesap kesilip kat edilmediği ve mutabakat sağlanmadığından dava tarihi itirabıyla davacının faiz talep hakkının doğacağı anlaşılmış ve oluşan vicdani kanaate göre aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile, 2.073.529,50TL alacağın davalıdan dava tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine, geri kalan kısma ilişkin talebin sübuta ermediğinden REDDİNE,
2-Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 141.642,80 TL harçtan peşin alınan 43.016,56 TL'nin mahsubu ile bakiye 98.626,24 TL harcın davalıdan alınarak hazineye ödenmesine,
4-Kabul edilen dava değeri ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap ve takdir edilen 101.148,53TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Reddedilen dava değeri ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap ve takdir edilen 39.318,64 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından tebligat, müzekkere, bilirkişi ücreti ve sair giderler için sarfedilen toplam 5.780,00 TL yargılama giderinin kabul/red oranına göre 4.758,02 TL'nin ve davacı tarafça peşin ödenen 43.016,56 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı tarafından sarfedilen toplam 167,15 TL yargılama giderinin kabul/red oranına göre 29,55 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Dosyada artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
İlişkin, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 10/02/2021
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır