T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/195 Esas
KARAR NO: 2021/905
DAVA: Alacak (Vekalet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/03/2020
KARAR TARİHİ: 18/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Vekalet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile, davacı ve davalı arasında yazılı sözleşme bulunmadığını, yalnızca uzun süreli olarak devam etmiş olan bir sözleşmesel ilişki bulunduğunu, davacının, davalının yolculara (kullanıcı) verdiği taşıma hizmetinin gerçekleşebilmesi için minibüs tipi aracını sağlamış olduğunu, davalının, bu taşımacılık hizmetinden çok büyük miktarda gelir elde ettiğini, davacıya da hizmetin bedeli olarak komisyon ödemesi yaptıklarını, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin bir anda davalı tarafından tek taraflı olarak sona erdirildiğini, ancak davalının tek taraflı olarak ilişkiyi sonlandırmasının, müvekkilinin birçok zarara (araç satın alınması için kullanılan krediler, aracın dekorasyonu için yapılan masraflar, kazanç kaybı, gibi) uğramasına sebep olduğunu, davalının müvekkilinin zararlarını karşılamamasının, huzurdaki davanın açılmasını zorunlu kıldığını, davacı ile davalılar arasında iş görme ilişkisi olduğunu, davacının, ... sistemine dahil olmak istediğini ...'in İstanbul'daki ofisine giderek görevlilere bildirdikten sonra davalı ... yetkililerinin davacının sahip olması gereken aracın cinsi, iç donanım özellikleri, yaşı gibi bilgileri ve turizm taşımacılığı için alması gereken belgeleri davacıya bildirdiğini, bunun üzerine davacının ilgili aracı satın alarak gerekli belgeleri de edindikten sonra ... sistemine kaydolduğunu, müvekkilinin, sisteme kaydolmak amacıyla 27.04.2018 tarihinde ... Marka ... plakalı 2018 model aracı satın alarak gerekli belgeleri ... yetkililerine elden ve ...'YE de ... uygulaması üzerinden ibraz ederek 01.07.2018 tarihinde ... sistemine dahil olduğunu, bu tarih itibariyle aralarındaki sözleşmesel ilişkinin başlamış olduğunu, davalıların, ...'İN Türkiye'de uzun yıllar kalacağı ve çok gelir getireceği taahhüdüyle davacıyı kendi sistemlerine girmesi konusunda ikna etmiş olduklarını, bu telkinler sonucunda davalı tarafin, 31.05.2019 tarıhinde tek taraflı olarak internet üzerinden vermiş olduğu çevrimiçi araç çevirme hizmetlerini ... model araçlar için durdurduğunu, bu tarih itibariyle araç sahibi davacının sisteme kaydettirdiği ve ... için özel olarak temin edilen araçların çalışamaz duruma geldiğini, davalı tarafların bu hususu faaliyetleri sona erdirdiği tarihten önce ne araç ... sisteminin tek taraflı kapatılmasının, uzun yıllar için müvekkilinin yaptığı yatırımların atıl kalmasına ve kazanç kaybına uğramasına sebep olduğunu, davacı müvekkilinin, faaliyette bulunduğu sürede, 3 ay boyunca aracının bağlandığını ve dolayısıyla kazançtan mahrum kaldığını, davacının uğradığı zararlar ve yaptığı giderlerin karşılığı olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik; davalıların ... sistemine kaydolunması için davacıdan istediği şirket kurulumu ve firmanın mutad giderleri için 2.000,00.-TL, D2 Belgesi, Ulaştırma Bakanlığı Taşıt Kartı, TÜRSAB üyelik ücreti, Kültür ve Turizm Bakanlığı A Grubu Seyahat Acentası İşletme Belgesi ücreti, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Ücreti, Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi için 3.000,00.-TL, araç servis ve bakım, muayene ücreti, araç kasko ücreti, Noter ücreti, ... Yol ve Güzergah Belgesi ücreti, taşıt kira sözleşmesi ücreti için 500,00.-TL, davalıların şart koştuğu araç içi dizaynın yapılması için 3.300,00.-TL yoksun kalınan miktar için 100,00.-TL ve eksik ödenen komisyon ve alacak bedelleri için 100,00.-TL olmak üzere değer kaybı vb. masraflar için 1.000,00.-TL olmak üzere şimdilik 10.000.00.-TL'nin davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile, davacı ile ... arasında vekâlet benzeri bir iş görme ilişkisi olmadığını, somut uyuşmazlıkta davacı tarafın, ... nam ve hesabına bir hukuki işlem yaptığı iddiasında olmadığını, ancak davacı ile davalılar arasında maddi fiillere ilişkin bir vekâlet ilişkisi de olmadığını, ...'in faaliyet konusunun taşımacılık yapmak olmadığını, müvekkili ...'in davacı üzerinden bir taşımacılık faaliyeti de yürütmediğini, davaya konu taşımacılık hizmetlerini davacının kendi nam ve hesabına yürüttüğünü, bu kapsamda, ...'in faaliyetinin vekil sıfatıyla davacı tarafından görüldüğü iddiasının somut olayın özelliklerine de aykırı olduğunu, davacının tazminat taleplerinin reddinin gerektiğini, davacının tazminat taleplerinin borcun sona ermesinde hiçbir kusuru olmayan müvekkili ...'e yöneltilmesinin hukuk mantığına aykırı olduğunu, davacının ...'nin sağladığı pazarlama ve destek hizmetlerinin durması sebebiyle zarara uğradığını ispat edemediğini, davacının davalılar ile aralarındaki hukuki ilişkinin davalılar tarafından haksız şekilde sona erdirildiğini ve bundan dolayı zarara uğradığını iddia ederek, tüm zararların tazmin edilmesini istediğini ancak davacının talep ettiği zarar kalemlerini ve bu zararın miktarını ispatlayamadığını, davacının talep ettiği zarar kalemlerinin reddinin gerektiğini, taraflar arasındaki ticari ilişkinin ister ... bir sözleşmeden kaynaklansın ister vekalet sözleşmesinden kaynaklansın, davacının menfi ve müspet zararlara ilişkin afaki taleplerinin reddinin gerektiğini, aracın satın alınması için yapıldığı iddia edilen masrafların ...'den talep edilemeyeceğini, davacının talep ettiği zarar kalemlerinin reddinin gerektiğini, taraflar arasındaki ticari ilişkinin ister ... bir sözleşmeden kaynaklansın ister vekalet sözleşmesinden kaynaklansın, davacının menfi ve müspet zararlara ilişkin afaki taleplerinin reddinin gerektiğini, aracın satın alınması için yapıldığı iddia edilen masrafların ...'den talep edilemeyeceğini, dilekçesinde açıkladığı nedenler ile davada müvekkil şirkete pasif husumet tevcih edilemeyeceğinden davanın usulden reddine, mesnetsiz ve ispatlanamayan davanın esastan reddine, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin davacıya tahmiline, diğer davalı ...'nin savunmaları ve talepleri yerine kâim olmamak ve ileride dermeyan edebileceği savunmalarına, beyanlarına halel getirmemek ve her türlü hakları saklı kalmak kaydıyla karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, taraflar arasında bağıtlandığı belirtilen sözleşmenin haksız olarak feshedildiği iddiası ile yapılan masrafların ve mahrum kalınan kârın tahsili istemine ilişkindir.
Davacı taraf, ... sistemi içine girdiğini, davalının talep ettiği standartlarda satın aldığı aracı ile yolcu taşıma işi yaptığını, davalı yanca sözleşmesinin haksız ve hukuka aykırı şekilde feshedildiğini, buna göre sözleşme nedeniyle yapmış olduğu giderlerin ve mahrum kaldığı karın davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Taraf delillerinin toplanmasına geçilmiş, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/ ... esas sayılı dosyası celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Davacı her ne kadar mahkememiz dava dosyasının anılan dosya ile birleştirilmesini talep etmiş ise de; dosya davacısı ile dosyamız davacısının faklı kişiler olması, farklı davacılar hakkında oluşabilecek zarar kalemlerinin ve miktarlarının farklı olabileceği, biri hakkında verilecek hükmün diğerini de etkileyeceği yönde somut bir delil bulunmaması, davaların birleştirilmesinin usul ekonomisine bir katkı sağlamayacağı değerlendirilmekle davacının bu istemi yerinde görülmemiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın halli için dosyanın mali müşavir, makine mühendisi ve nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş, bilirkişi heyeti 08/07/2021 tarihli raporunda özetle; "...davacı tarafa ait ticari defterler üzerinde yapılan incelemede, davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarını 2018 yılında işletme esasına göre fiziki olarak, 2019 yılında işietrme esasına göre defter beyan sistemi vasıtasıyla elektronik ortamda tuttuğu, 2018 yılında, defterin ilk işe başlama onay tipiyle 21.05.2018 tarihinde ... noterliğinin ... yevmiye madde numaralı kaydı ile tasdik edildiği, davalı ... Şti. 2020 yılına ait yasal defterlerini usulüne uygun tuttuğunu ve sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, davacı tarafın 2018-2019 yılı ticari defter ve kayıtları, davacı tarafın ticari defterlerinin 2018-2019 yılında işletme defteri olduğu, işletme defterinin sadece gelir ve gider kısımlarından ibaret olduğu, tek düzen hesap planına haiz olmadığı dolayısıyla taraflar arasında hesap bazlı bakiye borç alacak ilişkisinin tespit edilmesinin mümkün olmadığı, davalı ... ŞTİ.'NİN 2020 yılı ticari defter ve kayıtlarının, davalı tarafın 2020 yılı ticari defter ve kayıtlarında davacı tarafa herhangi bir borç veya alacak bakiyesinin bulunmadığı, davacı ... ASLAN vekili, dava dilekçesinde talep ettiği şimdilik; davalıların ... sistemine kaydolunması için davacıdan istediği şirket kurulumu ve firmanın mutad giderleri için 2-000,00.-TL, D2 Belgesi, Ulaştırma Bakanlığı Taşıt Kartı, TÜRSAB üyelik ücreti, Kültür ve Turizm Bakanlığı A Grubu Seyahat Acentası İşletme Belgesi ücreti, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Ücreti, Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi için 3.000,00.-TL, Araç servis ve bakım, muayene ücreti, Araç Kasko ücreti, Noter ücreti, ... Yol ve Güzergah Belgesi ücreti, taşıt kira sözleşmesi ücreti için 500,00.-TL, Davalıların şart koştuğu araç içi dizaynın yapılması için 3.300,00.-FL Yoksun kalınan miktar için 100,00.-TL ve eksik ödenen komisyon ve alacak bedelleri için 100,00.-TL olmak üzere değer kaybı vb. masraflar için 1.000,00.-TL olmak üzere şimdilik 10.000,00.-TL tutarlı harcamaların, davacı tarafından yapılıp yapılmadığının, yapılmış ise harcamaların ve işlemlerin belge / delil ve faturalarının ibraz edilmesi halinde, bu harcamaların gerek teknik yönden ve gerekse yasal yönden uygun olup olmadığı yönünde bir değerlendirme yapılabileceği, ... tarafından yolcuya sunulan sözleşme hükümlerinde aksi yönde düzenlemeler TBK m. 19/1 hükmü uyarınca tarafların gerçek ve ortak iradeleri esas alınarak, ... ile yolcu arasında yolcu taşıma sözleşmesinin kurulduğu ve kurulan bu yolcu taşıma sözleşmesi bağlamında ...'in taşıyıcı sıfatına sahip olduğu, nitekim Yargıtay tarafından da yolcu taşıma sözleşmesi çerçevesinde taşıyıcı kavramı geniş yorumlanmakta olup, yalnızca fiili taşıyıcılar değil, taşıma faaliyetinin yürütülmesi ve denetlenmesinde söz sahibi olanlar da taşıyıcı olarak kabul edildiği, bu bağlamda ..., yolcu ve sürücü arasındaki üçlü ilişkide sürücününüber'in ifa yardımcısı konumunda olduğunun kabul edilmesi gerektiği, tarafların tazminat, muhakeme masrafları ve benzeri taleplerinin mahkemenin takdirinde olduğu..." sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı ile davalı arasında bağıtlanan herhangi bir sözleşmenin dosyaya sunulmadığı, yine davacı ile davalı arasında mevcut olduğu belirtilen ticari iş görme akdinin delillendirilmesinin somutlaştırılamadığı, ... ile ... arasında imzalanmış ve davalı ...'in ...'nin temsilcisi olduğunu gösterir herhangi bir sözleşme veya delil sunulmadığı, açıklanan nedenlerle davacı tarafından davalı ... ile arasında bulunduğu iddia olunan sözleşme ilişkisinin kanıtlanamadığı anlaşılmaktadır. Nitekim aynı hususta ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen karar ... Bölge Adliye Mahkemesi denetiminden geçerek kesinleşmiştir. (... Bölge Adliye Mahkemesi' nin ... tarih 2021/... Esas, 2021/... Karar sayılı kararı) Açıklanan nedenlerle davanın husumet yokluğu nedeni ile reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
2-Alınması gerekli 59,30 TL harcın başlangıçta alınan 170,78 TL den mahsubu ile bakiye kalan 111,48 TL nin kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Arabulucu ücreti olan 1.320,00 TL'nin davacı taraftan alınarak Hazineye irat kaydına,
6-Dosyada artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi, verilen karar usulen okundu anlatıldı. 18/11/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır