T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/286 Esas
KARAR NO: 2021/798
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 02/07/2020
KARAR TARİHİ: 02/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
A. Tarafların Talepleri
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında bir takım ticari ilişki kurulduğunu, ticari ilişkilere istinaden davalı şirketin tüm alacakları müvekkili tarafından eksiksiz olarak ödendiğini, ancak tüm alacakları eksiksiz olarak ödenmesine rağmen davalı ... Kargo tarafından haksız ve kötüniyetli olarak müvekkiline ... İcra Müdürlüğünün 2019/... esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, takibe itiraz süresi ellerinde olmayan sebeplerle geçtiğini bu nedenle icra takibine itiraz edemediklerini, icra tehdidi sebebiyle bakiye borç miktarını macburen ödendiğini, ancak müvekkilinin borcunun bulunmadığını bu nedenlerle ödemek zorunda kalınan meblağın faiziyle birlikte taraflarına iadesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirket ile davacı şirket arasında kargo sözleşmesi imzalandığını, sözleşme gereği taşıyıcının taşıma taahhüdünde bulunduğunu, gönderenin ise taşıma ücretini vermeyi borçlanması olduğunu, sözleşme içerisindeki mesafelere ulaştırma saatleri, davacı ve müvekkili şirketin yükümlülükleri ücret tarifesi ve ödeme şekli uyuşmazlık durumundna yetkili mahkemeleri hususlarının belirtildiğini, müvekkilnin yaptığı taşıma işlemleri için faturalar kestiğini, toplam 1.797,95 TL olduğunu, müvekkilinin defterlerinin incelendiğinde görüleceğini, alacağın tahsili için borçlu ile defalarca iletişime geçildiğini ve ödenmediğini bu nedenle icra takibi başlatıldığını, kanuna göre ödediği parayı ödemekle yükümlü olmadığını ispat etme yükümlülüğünün davacıya ait olduğunu, bu nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.
B.Uyuşmazlık ve Deliller
Dava, fatura alacağından kaynaklı davalı tarafça yürütülen icra takibine davacı tarafça yapılan ödemenin haksız olduğundan bahisle yapılan ödemenin istirdadı istemine ilişkindir.
Davanın istirdat davası olması sebebi ile öncelikle ödemenin yapıldığı icra dosyası mahkememiz dosyası arasına alınmış, yapılan incelemede ... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Es sayılı dosyası ile mahkememiz dosyasının taraflarının aynı olduğu, icra dosyasında borçlu olarak yer alanın dosyamızda davacı konumunda olduğu, dosyamız davacılının alacaklı, olduğu, davalı tarafından 29/01/2020 tarihinde 2855,21TL ödeme yapıldığı görülmüştür.
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizce dava şartları ve ilk itirazlar yeniden değerlendirilmiş, dava şartına dair eksiklik bulunmaması ve davalı tarafça haklı bir sebebe dayalı olan herhangi bir ilk itiraz ileri sürülmemesi nedeniyle ön inceleme tamamlanmış, tarafların sulh olma imkanı bulunmadığından uyuşmazlık noktaları belirlenip tahkikat aşamasına geçilerek dosyamızın delillerini oluşturan, tarafların ticari defterleri, ödeme belgeleri, icra dosyası, ve ticari defterlerden oluşan deliller toplanıp bilirkişi raporu alınmak suretiyle sonuca gidilmiştir.
Mahkememizce resen görevlendirilen mali müşavir bilirkişi ... 'un hazırladığı 22/06/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; " davanın davacı ile davalı arasındaki sözleşmesine istinaden cari hesap bakiyesinden kaynaklandığını, davacı tarafın alacağının hesaplanması için davalı kayıtlarında görülen 12.940,87 TL nin belgelerin mahkemeye ibraz etmesi gerektiğini, " mütalaa etmiştir.
İtirazlar doğrultusunda ek rapor alınmasına karar verilmiş ve ... bilirkişi marifetiyle hazırlanan 24/09/2021 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; " davacı tarafın kök raporda ibrazı istenilen 19 adet ödeme dekontunun 18 adedini ibraz ettiğini, bu dekontları davacı ticari defterlerine kaydını yapıldığını, davalının kayıtlarında dekontların kaydının bulunmadığını, ibraz edilmeyen 858,00 TL' nin kredi kartı ile davalı tarafa ödendiğini, kök rap davacı tarafın kredi kartı ile ödenen 858,00 TL belgesini ibraz ettiği durumda davalıdan 936,26-TL alacaklı olacağı aksi durumda 68,26-TL davalı taraftan alacaklı olacağını," mütalaa etmiştir.
Davacı tarafça 02/05/2016 tarihli ... Kargo acentesi ... Kargo imzalı 858,00 TL bedelli tahsilat makbuzu sunulmuştur.
C. Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe;
Yapılan yargılama, toplanan deliller, tarafların dilekçe ve beyanları ile duruşma esnasındaki sözlü açıklamaları, icra dosyası hep birlikte değerlendirildiğinde, taraflar arasındaki ticari ilişkinin varlığına dair bir ihtilaf bulunmadığı anlaşılmaktadır.
TTK’nın 18. maddesinde tacir olmanın hükümleri arasında sayılan yükümlülüklerin biri de kanun hükümleri uyarınca gerekli ticari defterleri tutmaktır. Defter tutma yükümlülüğü Kanunun 64. maddesinde ayrıca düzenlenerek her tacirin, ticari defterleri tutmak ve defterlerinde ticari işlemleriyle ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini ve her hesap dönemi içinde elde edilen neticeleri, bu kanuna göre açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorunda olduğu belirtilmiştir.
Her iki tarafın da tacir olması nedeni ile taraf vekillerinin hazır bulunduğu ön inceleme celsesinde tarafların ticari defterleri üzerinde inceleme yapılmasına, tarafların inceleme gün ve saatinde ticari defterlerini incelemeye esas olmak üzere HMK 222 gereği sunmasına, bu süre içerisinde gereği yerine getirilmediği takdirde bu delile dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağının taraflara ihtarına karar verilmiş ve bilirkişi tarafından ticari defterler incelenmiştir.
Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, davacı tarafın ticari defterleri ve aldırılan bilirkişi raporundan tarafların ticari defterlerinin sahipleri lehine delil vasfında olduğu, taraflar arasında ticari ilişki olduğu, davacının davalıdan kargo hizmeti aldığı, bu hizmete dair hizmet bedellerini ödediği, ancak davalı tarafça icra takibi yapılması nedeniyle bu bedelleri yeniden ödemek zorunda kaldığı görülmüştür. Davacı taraf icra dosyasına konu faturaları ödediğine dair makbuzları sunmuş, davalı ise buna karşı herhangi bir kanıt getirmemiştir.
Davalı tarafça her ne kadar delillerin süresinde sunulmadığı iddia edilmiş ise de borcu itfa eden belgeler yargılama devam ettiği sürece ileri sürülebilir. Diğer bir anlatımla, yargılama aşaması henüz tamamlanmamış ise böyle durumda, borcu itfa eden belge değerlendirmeye alınmalıdır. Gerçekten de, yargılamada davayı inkâr eden davalının savunması, borcun bulunmadığı savunmasını da kapsar. O nedenle, davalının borcun ne sebeple bulunmadığını açıklama ve iddianın aksine delillerini ikame etme hakkının ortadan kalktığından söz edilemez. Belirtilen nedenlerle, temyiz aşamasında sunulan ve borcu söndüren bir belgenin varlığı karşısında savunmanın genişletilmesi yasağından söz edilemeyeceğinin kabulü de zorunludur. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 24.02.2016 Tarih, 2014/22-735 Esas,2016/166 Karar)
Son tahlilde davacının aslında borçlu olmamasına rağmen ... İcra Müdürlüğünün 2019/... esas sayılı dosyasıyla başlatılan icra takibine ödeme yapmak zorunda kaldığı anlaşıldığından davalı tarafa29/01/2020 tarihinde yapılan 2855,21TL ödemenin istirdadı ile davacıya iadesi gerektiği anlaşılmış aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının KABULÜ ile, Davacının ... İcra Müdürlüğünün 2019/... E. Sayılı dosyasına yaptığı ödeme olan 2.855,21 TL'nin davalıdan alınarak davacıya iadesine,
2-Alınması gereken 195,03-TL harçtan peşin alınan 54,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 140,63-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan 54,40-TL başvuru harcı, 54,40-TL peşin harç, 700-TL bilirkişi ücreti, tebligat ve posta masrafından oluşan 63,00-TL olmak üzere toplam 871,80-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre 2.855,21-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesi halinde ödeyen tarafa iadesine,
6-Dava açılmadan evvel sonradan haksız çıkan taraftan alınmak üzere suç üstü ödeneğinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına dair,
Dair; malvarlığına ilişkin davalarda 6763 sayılı kanununun 41. maddesi ile değişik 6100 sayılı HMK md. 341/2. maddesi gereğince dava miktarı veya değeri 5.880,00 TL'lik kesinlik sınırında kaldığından KESİN olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/11/2021
Katip ...
e-imzalıdır.
Hakim ...
e-imzalıdır.