T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/602
KARAR NO: 2020/594
DAVA: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/11/2020
KARAR TARİHİ: 23/11/2020
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
A. Tarafların Talepleri
Davalı vekili 23/11/2020 tarihli dava dilekçesinde özetle, ... Valiliği tarafından 18/02/2014 tarihinde Fatih İlçesi, ... Restorasyon Projesi Uygulama işi ihalesi yapıldığını, müvekkili davacı firmaya ihale edilerek 14/03/2014 tarihinde müvekkili firma ile sözleşme imzalandığını, sözleşme konusu işin müvekkili firmanın taahhüdü altında sözleşme ve eklerine uygun biçimde tamamlandığını, işin geçici kabulünün yapılıp davalı idareye teslim edildiğini, davalı idare tarafından 200.147,57-TL borç çıkarılıp, müvekkili şirketin teminat mektubu paraya çevrileceği belirtilerek müvekkili şirketten cebren tahsil edildiğini, keşif artışı aşamasında yapılması zorunlu bir kısım imalatlar yerinde yapılmış olmasına rağmen hak ediş ile kesin hak edişe dahil edilmeyerek ödemesinin yapılmadığını, müvekkili davacı firma tarafından kesin hak ediş raporuna itiraz edilmiş olmasına rağmen haksız ve hukuka aykırı kesintiler ile ödenmeyen imalat bedelleri yönünden müvekkili firmanın zarara uğratıldığını, ara hak edişlerle ödemesi yapıldığı halde kesin hesap raporunda çıkarılan imalatların olduğunu, yerinde yaptırılan ancak hak edişe bağlanarak ödemesi yapılmayan imalatların olduğunu belirterek kesin hak ediş ile haksız olarak kesilen 157.370,52-TL alacağın davalı idareye ödendiği tarih olan 20/06/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı idareden tahsilini, sözleşme kapsamında yapılan ancak bedeli ödenmeyen inşaat ve elektrik işleri bedelleri olarak 239.879,15-TL'nin işleyecek avans faizi ile birlikte davalı idareden tahsilini, İstanbul ... Sulh Hukuk Mahkemesi ...D.İş tespiti dosyası harç ve masrafları dahil yargılama giderleri ile mahkeme vekalet ücretinin davalı idareye yüklenmesini talep ve dava etmiştir
B. Uyuşmazlık ve Deliller, Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe
Uyuşmazlık davacı şirket ile davalı...Valiliği arasında akdedilen Fatih İlçesi ...Camii restorasyon uygulama işine dair sözleşme kapsamında davacı şirketin edimlerini sözleşmeye uygun olarak ifa edip etmediği, bu nedenle davalının tarafça davacıdan haksız yere tahsilat yapılıp yapılmadığı, davacı şirketin davalıdan alacağının bulunup bulunmadığı ve mahkememizin görevli olup olmadığı hususlarına ilişkindir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. Maddesi "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir" şeklindedir.
Aynı kanunun 4. Maddesi "Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;... öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır." demek sureti ile ticari dava kavramını açıklamıştır.
Kanunumuzun 4. Maddesinde tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın ticari dava sayılan davalar doktrinde mutlak ticari dava olarak isimlendirilir. Kanunda belirtilen mutlak ticari davalar ile bir ticari işletme ile ilgili olması şartıyla havale vedia ve telif hukukundan kaynaklanan uyuşmazlıklar dışındaki bir uyuzmazlığın ticari dava sayılabilmesi için; her iki tarafın tacir olması ve aynı zamanda da uyuşmazlığın da her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili bulunması gereklidir.
Bu açıklama ışığında dosyaya bakıldığında; davalının ticari şirket, davalısının ise gerçek kişi olduğu anlaşılmaktadır. Dava taraflar arasında akdedilen serbest çeviri sözleşmesinden kaynaklanan alacak için başlatılan takibe yapılan itirazın iptali davası olup kanunda belirtilen ticari davalardan değildir.
Kamu ihale sözleşmesinden kaynaklandığı böylece mutlak ticari dava olmadığı açık olan davanın her iki tarafının ticari işletmesi ile ilgili olup olmadığının incelenmesi gerekmektedir. Davalc tarafın tacir olduğuna şüphe yoktur. Ancak davalının tacir sıfatı bulunmayan kamu kurumu olması karşısında tacir olmadığı açıkça ortadadır..
Hal böyle iken huzurdaki dosyada davalı tarafın tacir olmadığı, bir ticari işletmesi bulunmadığı, dolayısı ile dava konusunun mahkememizin görevli olmasını gerektiren her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirme şartının yerine gelmediği anlaşılmaktadır.
Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.
6100 Sayılı Kanunun 2. Maddesinde bulunan "Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir. Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir" düzenlemesi ile Asliye hukuk mahkemeleri genel görevli mahkeme olarak belirlenmiştir. Hal böyle olunca, uyuşmazlığın çözümünde genel yetkili mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu değerlendirilip HMK’nın 114/1-e ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur
HÜKÜM
1-Mahkemenin görevine ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğundan Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, davanın HMK 114/1-c ve 115/2.maddeleri uyarınca görev yönünden USULDEN REDDİNE,
2-Kararın kesinleşmesine müteakip talep halinde dosyanın görevli olan İSTANBUL ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,
3-HMK’nun 331 mad. uyarınca Harç, yargılama gideri ve gider avansının görevli mahkemece değerlendirilmesine, davaya başka bir mahkemede devam edilmediği takdirde talep üzerine harç yargılama gideri ve gider avansı konusunda mahkememizce karar oluşturulmasına,
4-HMK 20.maddesi gereğince; karar tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde görevli mahkemeye gönderilmesi talebinde bulunulmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtaratına,
5-Bakiye gider avansından karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.
.23/11/2020
Katip
E-imzalıdır
Hakim
E-imzalıdır