T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/611 Esas
KARAR NO: 2023/71
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/11/2020
KARAR TARİHİ: 02/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile, .... İcra Müdürlüğünün 2020/... e sayılı dosyası ile davalı ... tarafından müvekkili ve diğer borçlular hakkında icra takibine başlanıldığını, icra takibine konu çekin keşidecisinin ... Tic. A.Ş, ... Bankası A.Ş ... Ticari şubesine ait 03.11.2020 keşide tarihli, keşide yeri ... olan, ... çek seri nolu, 7.036,84 TL bedelli çek olduğunu, iş bu çekin müvekkili uhdesinde iken kaybolduğunu, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/... e sayılı dosyası ile çek iptali davasının açıldığını, 31.08.2020 tarihli kararı ile yapılan icra takibinin tedbir kararına aykırı olduğunu, bu sebeple takibin iptali istemiyle ... İcra Hukuk Mahkemesinin 2020/... e sayılı dosyası ile dava açıldığını ancak takibin durdurulması yönündeki tedbir taleplerinin ... Asliye Ticaret Mahkemesinin takibe konu çekin icra takibine konulmaması yönündeki tedbir kararına rağmen reddediliğini, müvekkili şirketi tarafından işbu icra takibine konu ve başkaca çekler hakkında çek iptali davasının açıldığını, esasen müvekkili şirketin ciro zincirindeki kendisinden sonra gelen ... Tic. Ltd. Şti. ile hiçbir ticari ilişkisinin mevcut olmadığını, müvekkili şirketten sonraki ciroaların tamamen kötü niyetli ve çekten doğan hiçbir alacak hakkı mevcut olmaksızın yapılmış olan bu husus tarafların ticari defterleri üzerinde yapılacak bilirkişi incelemesi neticesinde de anlaşılacağını, öncelikle ve ivedilikle TTK m. 72 uyarınca davalının gecikmeden doğan zararlarını karşılamak ve teminatsız yahut mahkememizce uygun görülecek teminat mukabilinde icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, takibe konu çek nedeniyle müvekkili şirketin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini ve davalı alacağının %20'sinden az olmamak üzere tazminatla cezalandırılmasına karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile, dava konusu ... Bankası A.Ş ... Şubesine ait 03.11.2020 keşide tarihli, 7.036,84 TL bedelli çekin tahsili amacıyla .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/... D.iş sayılı dosyası ile ihtiyati haciz kararı alındığını ve bunun akabinde .... İcra Müdürlüğünün 2020/... e sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, böylece HMK m. 264/1 uyarınca tamamlayıcı merasim gerçekleştirildiğini, davacı tarafın dava dilekçelerinde çekin rızası hilaflarına elinden çıktığına ilişkin olsa da davacının iddialarının tamamen hukuki mesnetten uzak olduğunu, alacağını tahsil edemeyen müvekkili şirketin zarar düşürmeye yönelik olduğunu, ihtiyati tedbir isteyen tarafın tedbir istediği uyuşmazlık konusunu yaklaşık olarak dahi ispat edemediğini, davacının kendi imzasını ret etmediği sürece çekten dolayı sorumluluğunun devam ettiğini, davacı tarafın çekin rızası hilafına elden çıktığını ve bu sebeple icra takibi yapılamayacağına ilişkin olsa da bu durumun alacaklının alacağını temin etmesine engel bir durum olmadığını, müvekkilinin dava konusu çekte meşru ve iyi niyetli hamil olduğunu, huzurdaki davada ispat yükünün davacı tarafta olduğunu, davacının ileri sürdüğü def'ileri senedi ciro ve teslim yoluyla teslim alan müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini, davacı tarafça iddia edilen hususların açıklığa kavuşabilmesi için belirli şartları sağlayacak incelemelerin yapılması gerekeceğini, keşideci olan davacı imzasını inkar etmediği sürece lehtar veya cirantanın dava açma hakkının bulunmadığını, keşideci lehtar ciranta arasındaki şahsi defileri hamile karşı ileri sürülemeyeceğinden müvekkiline karşı açılan davanın reddini, aynı zamanda haksız ve kötü niyetli dava sebebiyle davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilerek, yargılama gideri ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Diğer davalılar usulüne uygun tebliğe rağmen davaya cevap vermemiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.
Taraf delillerinin toplanılmasına geçilmiş, ... İcra Hukuk Mahkemesinin 2020/... e sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.
... İcra Müdürlüğünün 2020/... e sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.
... İcra Müdürlüğünün 2020/... e sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden celp ederek dosyamıza kazandırılmıştır.
... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/... e sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden getirilmiştir.
... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/... e sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden dosyamız arasına alınmıştır.
... Cumhuriyet Başsavcılığının 2021/... soruşturma sayılı dosyası celp edilmiştir.
Davalı ... ...' ın tebliğe elverişli adresinin tespiti için resmi kurum ve kuruluşlara müzekkere yazılmıştır.
... Asliye Ticaret Mahkemesine 2020/... e sayılı dosyasının güncel akıbeti hakkında bilgi verilmesi için müzekkere yazılmış, 14.10.2021 tarihli cevabi yazısında dosyanın karar çıktığı ve gerekçeli karar örneğinin gönderildiği görülmüştür.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın halli bakımından dosya Mali Müşavir bilirkişiye tevdii edilmiş, 16.08.2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...gereği ve takdiri Sayın Mahkemede olmak üzere; mevcut dosya içeriği bilgi ve belgelere göre yapılan incelemelerle davacı ... Sanayi ve Tic.Ltd.Şti’nin, davalı ... San.Tic.Ltd.Şti, ..., ... ... ile karşılıklı bir ticaret olmadığı ve ticari ilişkiden kaynaklı bir borcun sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır..." görüşü mütalaa olunmuştur.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, rapora karşı davacı taraf beyan dilekçesi sunmuştur.
.... Sulh Hukuk Mahkemesine 2020/... e sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden dosyamız arasına alınmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı, yargılamaya konu icra takibine dayanak teşkil eden kıymetli evrakın rızası hilafına elinden çıktığını, davalılar ile arasında herhangi bir ticari münasebet bulunmadığını bu nedenlerle davalılara borçlu olmadığının tespitine ve davalılar hakkında kötü niyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.
İcra takibine dayanak yapılan çekin incelenmesinde, keşidecisinin ... Anonim Şirketi, lehdarının ise davacımız ... Ve Tic Ltd Şti. olduğu, kıymetli evrak üzerindeki kayıtlara göre davacının ilk ciranta olarak çeki ... Tic. Ltd. Şti. ye ciro ettiği, sonrasında sırası ile çekte ... Nalburiye-..., ... cirolarının olduğu, yine devamında 3 adet daha cironun olduğu ancak daha sonra bu kayıtların iptal edildiği, çekin 7.036,84 TL bedelli, 03/11/2020 keşide tarihli olduğu ve aynı tarihte muhatap bankaya ibraz edildiği görülmüştür.
İhtilaf konusu çek .... İcra Müdürlüğünün 2020/... e sayılı dosyası ile icra tekibine konu edilmiştir.
Davacının delil mahiyetinde bildirdiği ... İcra Müdürlüğü dosyaları da dosya arasına alınmış ve incelenmelerinde dosyamız davalılarının bu icra takiplerinde de benzer şekilde aynı sıra ile ciranta olarak yer aldıkları belirlenmiştir.
... Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde davacı kıymetli evrak iptali davası açmış, yargılama sırasında mahkemenin 31/08/2020 tarihli ara kararı ile dava konusu çek de dahil olmak üzere birden fazla kıymetli evrak hakkında icra takibine konu edilmemeleri yönünde tedbir kararı verilmiş ve bu kararın infazı için muhatap bankaya 03/09/2020 tarihine müzekkere yazılmış, nihai olarak ise 25/06/2021 tarihli karar ile mahkememiz huzurunda görülen çeke ilişkin ibraz edilmesi nedeni ile red kararı verilmiştir.
Yargılama devam ederken dava dışı borçlu ... Ticaret Anonim Şirketi tarafından icra dosya borcunun tamamı 26/11/2020 tarihinde ödenerek icra müdürlüğü dosyası infaz edilmiştir.
Davacının şikayetçi olduğu ... İcra Hukuk Mahkemesi' nin 2020/... E sayılı dosyasında ise mahkemenin 19/10/2021 tarih ve 2021/... Karar sayılı kararı ile ... Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından dava konusu yapılan çek hakkında icra takibine konu edilmemesi yönünde tedbir kararı bulunduğundan takibin iptaline dair kesin olarak karar verilmiştir.
Davalı ... yargılama sırasında vefat etmiş ve dosyaya sunulan kayıtlar ile sabit olduğu üzere tüm mirasçıları davayı reddettiğinden, davacı tarafa terekeye temsilci tayini için yetki ve süre verilmiş, davacı tarafça terekeye temsilci tayin edildiğine dair .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2022/... Esas, 2022/... Karar sayılı kararı dosyaya sunulmuştur.
Taraf teşkilinin sağlanabilmesi için yapılan tüm işlemler ile bundan sonraki işlemler tereke tasfiye memuru Burak KURNUÇ' a tebliğ edilmiştir.
Davalı ... vekilinin vekaletinin kapsamı, davalının ölümü ve diğer mirasçıların da mirası reddetmesi nedeni ile yargılama sırasında sona ermiştir.
Nihai olarak, yargılama sırasında dava dışı icra takibinde borçlu gözüken şirket tarafından borcun tamamı ödenmiş ve taraflar için dava konusuz kalmıştır.
... İcra Hukuk Mahkemesi' nin 2020/... E sayılı dosyası nezdinde görülen yargılamada takip her ne kadar davacı hakkında iptal edilmişse de davacı takibe konu kıymetli evrak hakkında da borçlu olmadığının tespitini istediğinden korunmaya değer hukuki menfaati bulunduğu mahkememizce kabul edilmiştir.
Davacı her ne kadar davaya istirdat davası olarak devam edilmesi için beyan ve talepte bulunmuşsa da istirdat kararı verilebilmesi için paranın davacı tarafça ödenmesi gerektiği oysa somut uyuşmazlıkta bu şartın sağlanmadığı anlaşılmakla davacının bu talebi yerinde görülmemiş ve konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiştir.
Bunlarla birlikte davanın konusuz kalmasına karar verilmesi halinde yargılama giderleri dava açıldığı andaki tarafların haklılık durumuna göre mahkemece karara bağlanır.
Gerek icra takibine konu borcun dava açıldıktan sonra ödenmesi gerekse alınan bilirkişi raporu ile davalıların davacıdan bir alacağının saptanamamasına göre davacı, dava açmakta haklı görülmüş ve yargılama giderlerinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.
Davacı kötü niyet tazminatı isteminde bulunmuşsa da İİKm. 72 de davanın davacı borçlu lehine sonuçlanması halinde kötü niyet tazminatına karar verilebileceği ve mahkememizce davanın esası hakkında karar verilmediği, bununla birlikte dava dışı şirket tarafından borcun ödenmesi ve davalıların kötü niyetinin sabit olmaması hususları dikkate alınarak davacı talebinin; davalı ...' in ise aynı husustaki talebinin davacının kötü niyeti ortaya konulamadığından reddine kararı verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davaya konu edilen çek bedeli yargılama sırasında icra müdürlüğü dosyasına ödendiğinden KONUSUZ KALAN DAVA HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
3-Davalı ...'in kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
4-Alınması gerekli 179,90 TL başvurma harcının başlangıçta alınan 54,40 TL'den mahsubu ile bakiye kalan 125,50 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
5-Davacı tarafın yatırmış olduğu 146,17 ₺ peşin harç ile 54,40 başvurma harcının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
6-Davacının yapmış olduğu posta, bilirkişi ve müzekkere masrafı toplam 6.160,09 ₺'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
7-Dosyada artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
8-Davacı yargılamada kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT'ne göre tespit olunan 8.559,04 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalıların yokluğunda HMK 341 Maddesi uyarınca miktar itibari ile KESİN olmak üzere karar verildi, verilen karar usulen okundu anlatıldı. 02/02/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır