T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/681 Esas
KARAR NO: 2022/694
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/10/2019
KARAR TARİHİ: 20/10/2022
... Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 2020/... Esas 2020/... K. Sayılı ilamı ile Mahkememizin 13/02/2020 tarihli 2020/... Karar sayılı kararının kaldırılmasına verilerek mahkememize tevzi edilen dava dosyası mahkememizin yukarıdaki esas sırasına kaydı yapıldı.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... A.Ş. hakkında ... İcra Müdürlüğü'nün 2018/... E sayılı sayılı dosyası ile ... Bankası A.Ş. ... şb verilme 22/09/2018 tarih ve ... numaralı 55.000,00TL bedelli çekin karşılıksız çıkması üzerine iş bu çeke dayalı olarak icra takibi başlatıldığını, 30/05/2018 tarihli genel kurul kararına göre davacı şirketi temsil ve ilzama Yön Kur Bşk. ... ve Yön Kur Bşk Yard ... 'ın, müşterek imza ile yetkili olarak seçildiğini ve ticaret sicil gazetesinde yayınlandığını, bu yetkiye istinaden ... Noterliğinin 04/06/2018 tarih ve ... yevmiyeli imza sirkülerinin düzenlendiğini, takibe konu çekte ... A.Ş. kaşesinde bulunan tek imzanın davacı şirketi temsil ve ilzama yetkili olmadığını, bu nedenle de davacı şirket açısından geçerli bir borç bulunmadığını, ... İcra Müdürlüğünün 2018/...E sayılı dosyasından başlatılan icra takibinde takip dayanağı çekte bulunan ciroda müvekkili adına tek imza olduğundan müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti için iş bu davanın açılması zaruretinin hasıl olduğunu, sonuç olarak ayrıntılı olarak açıklanan nedenlerle; ... İcra Müdürlüğünün 2018/... esas sayılı dosyası ile başlatılan takipte, takip dayanağı ... Bankası A.Ş. ... şb verilme 22/09/2018 tarih ve ... numaralı 55.000,00TL bedelli çek arkasında bulunan ciro da tek imza olması, davacı şirketi Yön Kur Bşk ... ve Yön Kur Bşk Yrd ... çift imza ile temsil ve ilzama yetkili olması ve çek arkasında bulunan ciroda tek imza olması nedeni ile davacının, ... Bankası A.Ş. ... şb verilme 2/09/2018 tarih ve ... numaralı 55.000,00TL bedelli çekten dolayı borçlu olmadığının tespitini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalıya tahmilini dava ve talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının alacaklı müvekkili adına 22/09/2018 tarihli ... seri nolu 55.000,00-TL bedelli çeke istinaden T.C. .... İcra Müdürlüğü 2018/... Esas sayılı dosyasıyla icra takibine girişildiğini, iş bu davada davacı bahsi geçen icra takibinde borçlu olan ... Mimarlık'a usulüne uygun olarak düzenlenen ödeme emrinin tebliğ olduğunu ve akabinde davacı tarafın huzurdaki menfi tespit davasını açtığını, davalı alacaklı adına vekaleten bahsi geçen çek için 03/10/2018 tarihinde .... İcra Müdürlüğü'nün 2018/... Esas sayılı dosyasıyla icra takibine girişildiğini, iş bu icra takibinde usulüne uygun olarak düzenlenen ödeme emrinin icra takibi borçlusu ... şirketine 05/10/2018 tarihinde tebliğ olduğunu, iş bu davanın ise 16/10/2019 tarihinde açıldığını, süresi içerisinde açılmayan bu davaya karşı zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, sonuç olarak açıklanan sebeplerle ve fazlaya ilişkin tüm talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik; öncelikli olarak 1 yıllık zamanaşımı süresinde açılmayan davanın usulden reddini, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun huzurdaki davanın esastan reddini, kabul etmemekle birlikte mahkememiz aksi kanaatteyse çekte imza atan şirket yetkilisinin şahsi olarak sorumlu tutulmasını, yargılama gideri ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava; icra takibine konu edilen kıymetli evrak nedeni ile borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi istemine ilişkindir.
.... İcra Müdürlüğü'nün 2018/... E. Sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden, takibe konu çek ise fiziki olarak icra müdürlüğünden getirilmiştir.
Davalı tarafça her ne kadar 1 yıllık zaman aşımı süresi içinde davanın açılmadığı def'inde bulunulmuş ise de davalının dayandığı düzenleme irade bozukluğu halleri için olup, davacı şirkete çift imza ile temsiline ilişkin olarak davasını temellendirdiğinden buna ilişkin olarak ise özel bir zaman aşımı süresi ön görülmediğinden davalının zaman aşımı itirazı yerinde görülmemiştir.
Davacı tarafça şirketin çift imza ile temsil edildiğine ilişkin 30.05.2018 tarihli Genel Kurul Toplantı Tutanağı ve .... Noterliğinin 04.06.2018 tarih ve ... yevmiye numaralı imza sirküleri, 30.05.2018 tarihli Yönetim Kurulu Kararı, 07.06.2018 tarihli ticaret sicil gazetesi sureti, dava dilekçesi ekinde dosyaya sunulmuştur.
Mahkememizce davacı şirketin kuruluşundan itibaren şirketi temsil ve ilzama yetkili kişileri gösterir kayıtlar ... nden istenmiş, anılan kurumun 27.11.2019 tarihli müzekkere cevabı ile dosyamız arasına alınmıştır.
Dava konusu kıymetli evrakın muhatap bankası olduğu anlaşılan ... Bankası A.Ş ... Şubesine müzekkere ile 2017 yılından itibaren davacı şirketin tek imza ile keşide etmiş olduğu kıymetli evrak olup olmadığı, var ise bunların gönderilmesi ayrıca hesap sahibinin tek imza ile temsil edilebileceğine ilişkin imza sirküleri veya vekaletname bulunup bulunmadığı sorulmuş, bankanın 25.06.2022 tarihli ve 12.08.2022 tarihli cevapları dosyamıza kazandırılmıştır.
Dava konusu çekin ibraz eden bilgileri ...Bankası A.Ş'ye sorulmuş, çek bilgileri ve sureti dosya arasına alınmıştır.
Davalıya çeki veren ciranta olan ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., tarafından çekin ciro edilmesine dair beyan ve ticari defterin ilgili sayfası dosyaya sunulmuştur.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı, şirketin çift imza ile temsil olunduğunu, davalı tarafça icra müdürlüğü dosyası nezdinde takibe dayanak kıymetli evrak altında ise tek imzı bulunduğunu, bu kapsamda anılan belgenin şirketi borç altına sokacak belge niteliğinde bulunmadığından çek nedeni ile davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ise takibe ve davaya konu kıymetli evrakı iyi niyetle iktisap ettiğini, davacı şirketin çift imza ile temsil edildiğini bilme şansının ve zorunluluğunun bulunmadığını, uygulamada kötü niyeti olarak çokça bu şekilde taleplerde bulunulduğunu, davacının iddialarının dolandırıcılık suçunu oluşturduğu ve kabul etmediğini, TTK 678 maddesi uyarınca ihtilaf konusu çeke tek başına imza atan şirket yetkilisinin kişisel olarak bundan sorumlu olduğunu, bu nedenle bu yönde karar verilmesini, davacının aradan bir yıl geçtikten sonra dava açtığını ve kötü niyetli olduğunu savunmuştur.
"...Alacaklı tarafından borçlu şirket hakkında çeke dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibine başlandığı, örnek 10 numaralı ödeme emri tebliği üzerine borçlu şirket vekilince İİK'nun 168/5.maddesinde öngörülen 5 günlük yasal sürede icra mahkemesine başvurularak, şirketin temsilinin çift imza ile mümkün olmasına rağmen takip dayanağı çekte tek imzanın bulunduğu, bu suretle söz konusu çek nedeniyle şirketin sorumlu olmadığı ileri sürülerek takibin iptalinin talep edildiği, mahkemece ticaret sicil gazetesine göre şirket müdürlerinden herhangi birinin imzası ile şirketin temsili ve borçlanmasının mümkün olduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.
01.11.2010 tarih ve 7680 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi'nin incelenmesinde, borçlu şirket ortakları ... ve ... 'in işbu kararın tescilinden itibaren 5 yıl süreyle şirket müdürü olarak atandıkları, şirket adına bilcümle evrak ile tanzim edilecek poliçe, çek, bono, emre muharrer senet gibi bilcümle kıymetli evrakı düzenlemeye ve imzalamaya şirket müdürlerinin birlikte yetkili kılındıkları tespit edilmiştir.
Somut olayda takip dayanağı çekin keşidecisinin ... Ltd. Şti., lehdarının ... ... Ltd. Şti., hamilin ise A.Ş. olduğu, muteriz borçlu ... Ltd. Şti. adına tek imzanın atılı bulunduğu görülmektedir.
O halde, tek imza ile imzalanan senet nedeniyle şirket sorumlu tutulamayacağından, mahkemece İİK. nun 169/a maddesi uyarınca borca itirazın kabulü ile takibin durdurulmasına karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile itirazın reddi isabetsizdir." ( Yargıtay 12. Hukuk Dairesi' nin 05/11/2013 tarih 2013/25380 Esas, 2013/34888 Karar sayılı kararı) Dosya kapsamına alınan ticaret sicil kayıtları ile davacı şirketin kuruluştan itibaren sürekli olarak çift imza ile temsil edildiği sabittir.
Az yukarıda da açıkça değinilen Yargıtay İçtihadı uyarınca davacı şirketin tek imza ile keşide edilen kıymetli evraktan doğan borçtan sorumlu olduğunu söylemek mümkün değildir. Şirket ortağının tek imza ile keşide ettiği başkaca çekler olması da sonucu değiştirmeyecektir.
Davalı iddiası gibi tek imza ile kıymetli evrakı keşide eden şirket ortağı ve yetkili temsilcisinin sorumluluğuna gidilebilecek ise de davalının bu hususta karşı yahut birleştirme talepli davası bulunmamaktadır. Cevap dilekçesindeki talep ile bu hususta karar verilemez
İzah edilen nedenlerle davacının davasının kabulü ile takip ve dava konusu edilen çek nedeni ile davalıya borçlu olmadığının tespitine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının kabulüne, ....İcra Müdürlüğü'nün 2018/... Esas sayılı dosyasına dayanak yapılan ... Bankası A.Ş. ... Şubesi'nin 22/09/2018 keşide tarihli ... numaraları 55.000,00-TL bedelli çekten dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,
2-Alınması gerekli 3.757,05-TL harçtan peşin alınan 939,27-TL nin mahsubu ile bakiye 2.817,78-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafın yatırmış olduğu 44,40-TL başvurma harcı ile 939,27-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Davacının yapmış olduğu posta ve müzekkere masrafı toplam 270,04-TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davacı tarafça yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
6-Davacı yargılamada kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT'ne göre tespit olunan 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi, verilen karar usulen okundu anlatıldı.20/10/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır