T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/120 Esas
KARAR NO: 2021/860
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/02/2021
KARAR TARİHİ: 16/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
A. Tarafların Talepleri
Davacı vekili 24/02/2021 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı yan arasında iş yerinin içinde bulunan makinelerle birlikte devrine ilişkin olarak devir sözleşmesinin imzalandığını, devir sözleşmesi ile anılan işyeri niteliğindeki taşınmazın kiracılık ve işletme hakkı ile taşınmaz içinde mevcut demirbaşların tamamının toplam 100.000,00-TL bedel ile müvekkiline devredilmesinin kararlaştırıldığını, sözleşme gereğince müvekkili tarafından nakit 30.000,00-TL ile; ... ... A.Ş'ye ait ... seri nolu, 28.02.2021 tarihli, 10.000,00-TL bedelli, ... Bankası A.Ş'ye ait ... nolu 15.03.2021 tarihli, 15.000,00-TL bedelli, ... Bankası A.Ş.'ye ait ... nolu, 09.04.2021 tarihli, 25.000,00-TL bedelli ve ... AŞye ait ... seri nolu 25.05.2021 tarihli, 20.000,00-TL bedelli dört adet çekin davalı yana sözleşmesinin imzalanması anında teslim edildiğini, taraflar arasındaki sözleşme uyarınca edimlerini yerine getirmemiş olduğundan anılan sözleşmeden dönüldüğünü, müvekkilinin işbu sözleşme uyarınca davalı yana teslim edilen çekler yönünden mevcut durumda herhangi bir borcu bulunmadığını belirterek müvekkili tarafından dönülen 14.12.2020 tarihli devir sözleşmesi kapsamında davalı yana verilen ... ... A.Ş.'ye ait ... seri nolu, 28.02.2021 tarihli, 10.000,00-TL bedelli, ... Bankası AŞye ait ... nolu 15.03.2021 tarihli, 15.000,00-TL bedelli, ... Bankası AŞye ait ... nolu, 09.04.2021 tarihli, 25.000,00-TL bedelli ve ... AŞye ait ... seri nolu 25.05.2021 tarihli, 20.000,00-TL bedelli çeklerin bedelsiz kaldığının ve anılan çekler yönünden müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini, anılan çekler bakımından çeklerin ilgili bankalarca üçüncü kişilere ödenmemesi ve İ.İ.K 72/2 fıkrasına göre bu çekler ile ilgili icra takiplerinin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne göre tebligat yapılmasına rağmen herhangi bir cevap dilekçesi sunulmamıştır.
B.Uyuşmazlık, Deliller, Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe
Dava menfi tespit davasıdır. Uyuşmazlık taraflar arasındaki sözleşme yükümlülüklerinin taraflarca ihlal edilip edilmediği, davacının kambiyo sebebiyle davalıya borçlu olup olmadıkları, dava konusu çeklerin bedelsiz kalıp kalmadığı ve ödenen bedellerin istirdadının gerekip gerekmediği hususlarına ilişkindir.
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiştir. Dava şartlarına ilişkin eksik ve incelenmesi gereken ilk itiraz bulunmadığı anlaşıldıktan sonra tarafların sulh olma imkanı bulunmadığından uyuşmazlık noktaları belirlenip tahkikat aşamasına geçilmiş, taraflar arasındaki sözleşme, mahkememizce bankalara yazılan müzekkerelere verilen cevaplar ve çek örneklerinden oluşan deliller toplanıp sonuca gidilmiştir.
Bu kapsamda dava konusu yapılan
... A.Ş'ye ait ... seri nolu, 28.02.2021 tarihli, 10.000,00-TL bedelli,
... Bankası A.Ş'ye ait ... nolu 15.03.2021 tarihli, 15.000,00-TL bedelli,
... Bankası A.Ş.'ye ait ... nolu, 09.04.2021 tarihli, 25.000,00-TL bedelli
... AŞye ait ... seri nolu 25.05.2021 tarihli, 20.000,00-TL bedelli çeklerin hiçbirisinde ne davacı ne de davalının isimlerinin yer almadığı, ancak çeklerin davalı olmayan ancak dava dilekçesinde yer alan davacının yetkilisi olduğu belirtilen şirkete davacı dışındaki kişilerce ciro ve teslim edildiği, bu şirketin de çeklerden birini başkasına ciro ettiği kalanı faktoring ilişkisine konu ettiği anlaşılmaktadır.
Bu husus tespit edildikten sonra uyuşmazlığın davacının üzerinde adı ya da cirosu bulunmayan çeklerden dolayı, üzerinde adı veya cirosu bulunmayan davalıdan hak talep edip edemeyeceğidir. Öncelikle belirtmek gerekir ki dava yalnızca çeklere istinaden açılmış olup davacı bu çekler yönünden menfi tespit talep edip daha sonra bu çekler yönünden istirdat talep etmiştir. Davacının kambiyo ilişkisine istinaden hak talebinde bulunabilmesi için öncelikle bu çekler ile olan irtibatını kanıtlaması gerekmektedir.
Davaya konu çeklerin incelenmesine gelince, 10.12.2010 tarihli 39.000 TL ve 15.01.2011 tarihli 9.000 TL bedelli çeklerde davacı şirketin sıfatı olmadığından ve söz konusu çeklerde hamil konumunda bulunmadığından, bu çeklere ilişkin olarak davacı alacak isteminde bulunamaz. Davacı şirket lehine bu çeklere ilişkin bedelin de tahsiline karar verilmesi doğru görülmemiştir.Y11HD 2020/2436 2020/4474
Davalı ... Faktoring A.Ş. vekili, çek üzerinde hak sahipliği veya yetkili hamil vasfını gösteren bir ibare ve cirosu bulunmayan davacının işbu davayı açamayacağını, çekin yetkili hamilinin müvekkili olduğunu, savunmuştur.... Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre davacının dava konusu çeklerin yetkili hamili olduğunu ve davalıların çekleri kötü niyetle iktisap ettiklerini ya da iktisabında ağır kusurlu olduklarını kanıtlayamadığı, davalı şirketlerin çeklerin iyi niyetli hamili oldukları gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir....Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre... Y11HD 2014/6032 2014/9720
Yukarıda belirtilen içtihatta belirtildiği üzere davacının adı yer almadığından bu çekler yönünden herhangi bir sıfatı bulunmamaktadır. Davacının herhangi bir zamanda bu çeklerde meşru hamil olmaması nedeniyle anılan çekler yönünden alacak iddia etmesi mümkün değildir. Öte yandan davalının da anılan çeklerde cirosu bulunmayan ya da keşideci veya lehtar olmayan davacıya bu çekler yönünden başvurmaya herhangi bir hakkı bulunmamaktadır.
Her ne kadar dava kapsamında sözleşmeden bahsedilmiş ise de davacı davayı dava konusu çeklere yönelik borcun bulunmadığından ikame ettiğinden ve dava konusu çeklerde ne davacı ne de davalı sıfatları yer almadığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın REDDİNE
2-Alınması gereken 59,30-TL red harcının, peşin alınan 1.195,43-TL harcın mahsubu ile 1.136,13-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3- Tarafların yaptığı yargılama giderinin kendileri üzerinde bırakılmasına,
4-Kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesi halinde ödeyen tarafa iadesine,
5-Yatırılan teminatın HMK 392/2 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren bir ay içinde tazminat davası açılmaması ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içeresinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.16/11/2021
Katip ...
E-imzalıdır
Hakim ...
E-imzalıdır