T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/209 Esas
KARAR NO: 2022/603 Karar
DAVA: İstirdat (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/05/2019
KARAR TARİHİ: 26/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin 23/05/2019 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı arasında davalının ... markası ile üretmiş olduğu doğal kaynak suyunun satış ve pazarlaması ile ilgili olarak 21.04.2014 tarihli 3 yıl süreli bayilik sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmenin 21. Maddesi uyarınca 10.000,00 USD tutarında teminat senedinin davalı şirkete verildiğini, davalı şirket tarafından 03.02.2015 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere bayilik sözleşmesinin tek taraflı olarak feshedildiğini, ayrıca bayilik sözleşmesinin 21. Maddesinde hüküm altına alınan 10.000,00 USD tutarında senedin ödenmesinin ihtar edildiğini, ihtarname sonrasında teminat senedi ile ... İcra Müdürlüğü'nün 2015/... Esas sayılı dosyasıyla davacı aleyhine icra takibi başlatıldığını, kesinleşen icra takibi nedeniyle cebri icra tehdidi altında borcun ödendiğini belirtmiş, dava dilekçesindeki ayrıntılı açıklamalar kapsamında icra tehdidi altında ödenen 12.124,65 USD'nin istirdadına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Vekili 19/07/2019 Tarihli Cevap Dilekçesinde Özetle; huzurdaki davada dosyada ki davalıya ait aracın sayışında başka yapılan bir ödeme söz konusu olmadığını, bu nedenle davacının tüm dosya borcunun ödendiğine ilişkin beyanları doğru olmadığını, dosya da taraflarından yapılan son işlemin 2016 tarihinde yapıldığını, bu tarihten sonra işlem yapılmadığını, davacının icra baskısı ile dosya borcunu ödediğinin doğru olmadığını, takip yapılmayan bir dosyadan icra tehdidi yapılmış olması hayatın olağan akışına aykırı olduğunu,
davacının eşi müvekkili şirket yetkililerine yalvardığını, eşinin kendisini eve almadığını beyan ettiğini, zaten tahsil kabiliyeti olmadığını ve davacının da durumu gereği şirket yetkililerince işlem yapmamalarının söylenmesi üzerine yapılan takibin takipsiz bırakıldığını, davacının ödeme yaptığına ilişkin beyan ve iddialarını kabul anlamına gelmemek kaydı ile davacı yanın müvekkili şirkete hala borçlu olduğunu, davacı müvekkili şirketin bayisi olduğunu, taraflar arasında imzalanan bayilik sözleşmesinin 3. maddesinin Bayilik başlığını taşıyan b fıkrasına göre davacının Sadece ... markasını satmak zorunda olduğunu, taraflardan birinin sözleşmeyi tek taraflı olarak fesih ettiği taktirde bayiye verilen ücretsiz damacaların bedelini bayinin 5 dolardan şirkete ödeyeceğini, bayinin sözleşme hükümlerini ihlal ettiği taktirde de sözleşmenin feshi ile 21. Maddesine göre 10.000.00 USD cezai şartı ödeyeceği hüküm altına alındığını, davacının sözleşme hükümlerinin ihlal etmesi nedeni ile davacıya ... Noterliğinin 03.04.2015 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edilerek sözleşmenin fesih edildiği bildirildiğini, bedelsiz verilen 3081 adet suyun bedelini ödenmesini, yine bedelsiz verilen 500 adet damacanın beher damacana bedeli 5 USD üzerinden toplam damacana bedeli olan 2500 USD 'nin ödenmesini, ayrıca sözleşmenin 21. Maddesinde belirtilen 10.000 USD cezai şart ile 3.271.40TL cari hesap borcunun ödenmesini, aksi halde fazlaya ilişkin olarak verilen zararlar saklı kalmak kaydı ile yasal işlemlerin başlatılacağı ihtar edildiğini ve fakat ödeme yapılmayınca senetin işleme konulduğunu, hak düşürücü sürede de dava açılmadığını, bu nedenlerle haksız ve mesnetsiz davanın reddi ile masraf ve vekalet ücretini davalı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
-... İcra Müdürlüğünün 2015/... Esas sayılı dosyasının aslı,
-Mali Müşavir bilirkişi ... ve Nitelikli Hesap Uzmanı bilirkişi ... 'ün 06/06/2022 tarihli bilirkişi raporu,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Yapılan yargılama, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava, .... İcra Müdürlüğünün 2015/... Esas sayılı takip dosyasına yapılan ödemenin istirdatına ilişkindir.
... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/... esas 2021/... Karar sayılı yetkisizlik kararı ile dosyanın mahkememize tevzi edildiği anlaşıldı.
.... İcra Müd. 2015/... E. s.lı icra takip dosyası ile davalının davacı takip borçlusu aleyhine 10.000 USD Bono Bedeli, 135,07 USD işlemiş faiz, 20,00 USD Bono Komisyonu olmak üzere toplam 19.155,07 USD alacak için 22.12.2015 tarihinde icra takibine geçildiği görülmektedir. Söz konusu takibe konu edilen bononun borçlusu davacı ..., lehdarı davalı ... firması olup, 21/10/2014 düzenleme tarihli, 15/10/2015 ödeme tarihli, 10.000,00 USD bedellidir.
Taraflar arasında 21.04.2014 tarihli 3 yıl süreli bayilik sözleşmesi akdedildiği, sözleşmenin 21. Maddesi uyarınca 10.000,00 USD tutarında teminat senedinin davalı şirkete verildiği, davalı şirket tarafından 03.02.2015 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere bayilik sözleşmesinin tek taraflı olarak feshedildiği anlaşılmaktadır.
Mahkememizce resen görevlendirilen Mali Müşavir bilirkişi ... ve Nitelikli Hesap Uzmanı bilirkişi ... marifetiyle hazırlanan 06/06/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...Dava dosyasında davalının fesih gerekçesinin gerçeği yansıtmadığına dair bir iddia ileri sürülmüş değildir. Dava dilekçesinde de davacı rakip ürün satmadığı yönünde bir beyanda bulunmamıştır. Davacının rakip ürün satması sebebiyle sözleşmenin sona erdiği sonucuna varılması durumunda sözleşmenin 3/b, 8/b, 20/d ve f maddeleri ihlal edilmiş olur ve davalının bayilik sözleşmesini feshi haklı olarak görülür. Bu durumda da sözleşmenin 21. maddesinde belirli 10.000 USD cezai şart talep edilebilir. Davacı yanın rakip ürün satmadığı yönünde bir beyanının bulunmasının iddianın doğruluğunu teyit olarak kabulü halinde davacının istirdat talebe hakkı bulunmayacağı sonucuna varılacaktır. Davalının feshinin haklı görülmesi durumunda davacının 10.000 USD cezai şart ödemekle yükümlü olacağı, bu durumda istirdat edilecek bir alacağı bulunmayacağı; bilirkişi heyetinin görüşünün bu yönde olduğu, Sayın Mahkemenin aksi görüşte olması durumunda ibraname tarihi esas alınarak yapılan hesaplamaya göre davacının toplam 84.327,56 TL talep edebileceği,..." sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Dosya kapsamı değerlendirildiğinde; 21.04.2014 tarihli bayilik sözleşmesi, davacının rakip ürün satması gerekçesiyle davalı tarafından feshedilmiş olup, .... İcra Müd. 2015/... esas sayılı takip dosyasının konu edilen bononun ise cezai şart tutarına tekabül ettiği anlaşılmış, davacının da rakip ürün satmadığına yönelik beyanı ve ispatı bulunmadığından davalının sözleşmeyi haklı nedenle feshettiği ve cezai şart alacağına hak kazanacağı da dikkate alındığında davacının davasının reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli 80,70TL karar harcının peşin alınan 1.441,65TL harçtan mahsubu ile 1.360,95TL artan harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacı tarafa iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre 13.506,81TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
6-Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL nin davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile ... Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere tensiben verilen karar açıkça okundu. 26/09/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır