T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/402 Esas
KARAR NO: 2023/643
DAVA: Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/07/2021
KARAR TARİHİ: 17/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Tarafların Talepleri
Davacı vekilinin esas dava nedeniyle sunduğu 08/07/2021 tarihli dava dilekçesinde özetle: müvekkili şirketin kurulumun müteakip sözleşme ile başvuruların davalı şirket nezdinde yapıldığını, elektrik sayacının olmadığını bu nedenle elektrik sayacı talebinde bulunulduğunu, sayacın gelip takıldığını, müracaattan sonraki 1,5 aylık diliminde gelindiğini, kabloların renginin gerekçe gösterildiğini, onaylama yönetmelik değişikliği gerekçesiyle yapılmadığını, müvekkilinin işletmesini sekteye uğradığını, davalı kurum elemanlarının geç gelmeleri nedeniyle işlerin yavaş ilerlediğini, müvekkilinin mağdur edildiğini, 1 no'lu davalı kurum nezdinde elektrik sayaç saatinin onaylanmasını müteakip aradan 20 gün geçtikten sonra dava konusu 25/06/2021 tarih ve ... fatura no'lu tüketim bilgileri yazılmayan varsayımlara dayanan kaçak elekitrik tarifesinin uygulandığını, tek taraflı bir faturanın düzenlenerek 53.503,84-TL'nin 05/07/2021 tarihine kadar ödenmesinin talep edildiğini,24/06/2021 tarihli kaçak/usulsüz elektrik kullanım tutanağı ile faturanın tahakkuk ettirildiğini öğrenen müvekkilin davalı kuruma müracaat ettiğini, kurum elemanların gelmeyerek işlemlerin bitirilmediğini, yönetmelik değişiklikleri ve personel noksanlıkları gerekçe gösterip davalı kurumun haksız fahiş kazancın peşine düştüğünü belirterek dava konusu 25/06/2021 tarih ve ... fatura no'lu 53.503,84-TL'den 40.000-TL borçlu olmadığının tespitini, enerjinin kesilmemesini, ihtiyati tedbir konulmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı ... ... A.Ş vekilinin esas dava nedeniyle sunduğu 06/09/2021 tarihli cevap dilekçesinde özetle: davacının, müvekkili şirkete husumet yöneltilmesinin hatalı olduğunu, müvekkili şirketin elektriğin perakende satışı ile iştigal eden ve EPDK kararı ile kurulmuş ayrı bir tüzel kişiliğine haiz perakende satış şirketi olduğunu, müvekkilinin abonelik sözleşmelerine dayalı normal elektrik tüketim faturalarından kaynaklı uyuşmazlıkların muhatabı olduğunu, bu tür uyuşmazlıkların ... ... A.Ş ile ilgisinin olmadığını, bu nedenle müvekkili şirket açısından davanın husumet nedeniyle reddi gerektiğini, davacının davasının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacı tarafça borç miktarını inkar ettiğini, ancak buna ilişkin herhangi bir delil sunmadığını belirterek, davanın husumet yokluğu sebebi ile reddine, aksi takdirde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen Mahkememizin 2022/... E. Sayılı dosyası nedeniyle ... A.Ş vekili dava dilekçesi özetle; Davalı /borçlunun kullanımında olan ... hizmet numaralı tesisatta müvekkil şirket ekiplerince yapılan kontrolde sözleşmesiz sayaçtan enerji kullanıldığı tespiti üzerine, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği gereği ... seri numaralı Kaçak Elektrik tutanağı tanzim edildiğini, davalı borçlu aleyhine tahakkuk ettirilen kaçak elektrik bedeline faiz ilave edilerek ... İcra Müdürlüğünün 2021/... esas sayılı takip dosyası ile ödeme emri gönderildiğini, davalı borçlu tarafından borca itiraz edildiğini ve takibin durduğunu, Kaçak elektrik kullanımı tutanaklar ile sabit olduğunu, davalı borçlu mevzuata uygun olarak düzenlenen kaçak elektrik tespit tutanağına ilişkin tahakkuku ödemekle yükümlü olduğunu, söz konusu olan borca itirazın yerinde olmadığını belirterek, davalı/borçlunun taşınır, taşınmaz malları ve üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerinde İİK m. 257 gereği dava ve takip kesinleşinceye kadar teminatsız veya mahkemece uygun görülecek teminat karşılığında ihtiyati haciz konulmasını, davalının ... İcra Müdürlüğü 2021/... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu haksız ve yersiz itirazın iptalini ve takibin devamını, işbu açmış oldukları itirazın iptali davasının tarafların ve dava konusu borcun ortak olması sebebiyle ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/... Esas sayılı dosyasında görülmekte olan ve davalı borçlu tarafından müvekkil şirketine ikame edilen menfi tespit davası ile birleştirilmesine, davalı /borçlu aleyhine hükmolunacak meblağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen dosya nedeniyle davacı birleşen davalı tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Huzurdaki davada, müvekkili şirketin davacı olduğunu, davacı şirketin bu vakıayı bilmesine rağmen bu davayı yok saydığını, dava dosyasının mahkemenin 2021/... sayılı dava dosyası ile bireştirilmesi talep ettiklerini belirterek, mevcut dava dilekçemizde bildirilmiş olması nedeniyle bu layihamızı aynen tekrar ettiklerini beyan etmiştir.
B.Uyuşmazlık, Deliller, Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe
Dava esas davada menfi tespit olup, davacı şirket ile davalı arasında akdedilen elektrik aboneliği sözleşmesi olup olmadığı, sözleşme var ise bu sözleşmesi kapsamında davalının edimlerini ifa edip etmediği, bu nedenle davalının alacağının bulunup bulunmadığı, davacının kaçak elektrik kullanıp kullanmadığı, tarafların temerrüde düşüp düşmediği, giderilmesi gereken bir muaraza olup olmadığı hususlarında toplanmakla, birleşen dava da ise kaçak elektrik kullanım talebi ile tahakkuk ettirilen faturaya dayalı takibe itirazın iptali ve icra inkar tazminatlı talepli davadır.
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiştir. Dava şartlarına ilişkin eksik ve incelenmesi gereken ilk itiraz bulunmadığı anlaşıldıktan sonra tarafların sulh olma imkanı bulunmadığından uyuşmazlık noktaları belirlenip tahkikat aşamasına geçilmiş, deliller toplanıp bilirkişi raporu alınmak suretiyle sonuca gidilmiştir.
Mahkememizce görevlendirilen bilirkişinin hazırladığı kök ve ek bilirkişi raporunda özetle; "...03.06.2021 Tarihli ... seri numaralı kaçak elektrik tutanağı için, kaçak elektrik tüketim bedelinin 37.198,60 TL olarak hesaplandığı..." mütalaa etmiştir.
İtiraz üzerine yeni bir bilirkişi heyetinden alınan kök ve ek raporda özetle; "...6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na dayanılarak yayımlanmış olan ”Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği” hükümlerine göre, Davacının düzenlenen fatura döneminde sözleşmesiz olarak tüketim yaptığı kanaati oluşmuş olmak ile birlikte, sözleşme yapılmayan dönemde mücbir sebeplerin oluştuğu ve bu nedenle sözleşmenin geç yapılmasının hukuki değerlendirmesi sayın mahkemeye ait olmak üzere, ... Limited Şirketi unvanlı firmanın sayaç takıldıktan sonra kullandığı enerji bedeli için, sözleşmesiz dönemde sayaç takılı olduğu ve sayaç harici tüketim olduğu yönünde herhangi bir bilgi ve belge olmamasından ötürü sayaç endek bilgisinde yer alan 23.799-kWh tüketimin sözleşmesiz dönemde kullanılan tüketim olduğu, sözleşmesiz dönemde kullanılan elektriğin kaçak kullanım olarak değerlendirilmesi durumunda yönetmelik gereği tahakkuk eden tüketimin Ceza Bedeli ile birlikte toplam Fatura bedelinin 37.198,60 TL olabileceği, eğer sözleşme yapılamamasının mücbir sebep kabul edilmesi, dolayısıyla sözleşmesiz tüketimin yönetmelik gereği kaçak kullanım olarak değerlendirilmiş olmasına rağmen mücbir sebep oluştuğu kanaati oluşması durumunda ceza tahakkuk edilemeceği kanaati oluşması durumunda sözleşme tarihi öncesi sayaca yansıyan tüketime ilişkin olarak tahakkuk edecek cezasız bedelin 27.070,15 TL olabileceği..."
Ek raporda ise; "... Sözleşmesiz dönemde sayaç takılı olduğu ve sayaç harici tüketim olduğu yönünde herhangi bir bilgi ve belge olmamasından ötürü sayaç endek bilgisinde yer alan 23.799-kWh tüketimin sözleşmesiz dönemde kullanılan tüketim olduğu kanaati olması durumunda,
Hesaplanan bedeli............37.198,60 TL
Gecikme zammı + KDV... 1.454,65 TL
TOPLAM....... 38.653,25 TL, olabileceği,
Davalı ekiplerince hesaplanan tüketilen enerjinin 25.268 kWh tüketimin sözleşmesiz dönemde kullanılan tüketim olduğu kanaati olması durumunda,
Hesaplanan bedeli............39.432,38 TL
Gecikme zammı + KDV... 1.542,00 TL
TOPLAM....... 40.974,38 TL,olabileceği
Davalı ekiplerince hesaplanan tüketilen enerjinin 25.268 kWh tüketimin sözleşmesiz dönemde kullanılan tüketim olduğu ve davalı tarafından düzenlenen faturanın esas alınması gerektiği kanaati olması durumunda,
Fatura bedeli............... 40.127,87 TL
Gecikme zammı + KDV... 1.569,19 TL
TOPLAM....... 41.697,06 TL,olabileceği
Sözleşmesiz dönemde kullanılan elektriğin kaçak kullanım olarak değerlendirilmesi durumunda yönetmelik gereği tahakkuk eden tüketimin Ceza Bedeli ile birlikte toplam Fatura bedelinin 37.198,60 TL olabileceği,
Kök raporda da belirtildiği üzere, eğer sözleşme yapılamamasının mücbir sebep kabul edilmesi, dolayısıyla sözleşmesiz tüketimin yönetmelik gereği kaçak kullanım olarak değerlendirilmiş olmasına rağmen mücbir sebep oluştuğu kanaati oluşması durumunda ceza tahakkuk edilemeceği kanaati oluşması durumunda sözleşme tarihi öncesi sayaca yansıyan tüketime ilişkin olarak tahakkuk edecek cezasız bedelin 26,567,66 TL olabileceği...", mütalaa etmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, müzekkere cevapları, kullanım dökümleri ile kaçak tespitine dayanak teşkil eden tutanaklar ile tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; davalı Bedaş'ın davacıya ait iş yerinde sözleşmesiz elektrik kullanımı sebebiyle kaçak tespitinde bulunduğu, bu tespite istinaden 53.503,84TL'lik kaçak kullanım faturası düzenlediği, davacının faturanın 40.000TL'lik kısmı için davalılar ... ve ... 'a işbu menfi tespit davasını ikame ettiği, davalı birleşen davacı ... 'ın ise esas davaya konu faturayı yenileyerek ... sayılı 40.127,87TL'lik fatura estiği, ilgili faturanın tahsili amacıyla ...İcra Müdürlüğü 2021/... esas sayılı dosyasında takip başlattığı, takibe davacı birleşen davalının itiraz etmesi üzerine takibin durduğu, birleşen davanın ise iş bu takibe vaki itirazın iptali amacıyla ikame edildiği anlaşılmıştır.
Dosya davalının kaçak kullanımı bulunup bulunmadığının tespiti amacıyla elektrik mühendisi bilirkişiye tevdii edilmiştir. Hazırlanan raporun yargısal denetime elverişli ve yerleşik içtihatlarla benimsenen ilimsel metodlara uygun olduğu, kaçak tespit tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümleri gözetilerek hazırlandığı değerlendirilerek hükme esas alınmasına karar verilmiştir. Davalı yanın kaçak elektrik kullandığı hususunda mahkememizde kanaat oluşmakla tahakkuk edilmesi gereken fatura miktarının 25.247,03 TL olduğu anlaşılmış, esas dosya yönünden davacının davalı ... 'a ilgili faturanın 14.880,84TL'lik kısmı bakımında borçlu olmadığı tespit olunmuş, birleşen dosya bakımından ise birleşen dosya davacısı ... ın birleşen dosya davalısından ilgili takipte 25.247,03TL asıl alacak 836,67TL gecikme zammı ve 150,60TL gecikme faizi olmak üzere, toplamda 26.234,30TL yönünden alacaklı olduğu anlaşılmıştır. Esas davada davalı gösterilen ... bakımından yapılan incelemede, kaçak tespit ve faturalandırma işlemlerinin diğer davalı Bedaş tarafından yapıldığı, davalı ... 'ın elektrik abonelikleri ve aboneliğin mutat kullanımları doğrultusunda kesilen elektrik faturaları ile ilgilendiği, davada pasif husumetinin bulunmadığı anlaşılmış, esas dava bakımından davanın kısmen kabulüne, birleşen dava bakımından ise davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
A-ESAS DAVA YÖNÜNDEN
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE,
-Davalı ... ... A.Ş. Yönünden davanın pasif husumet yokluğu sebebiyle REDDİNE,
-Davalı ... A.Ş. Yönünden davanın KISMEN KABULÜ ile ... seri nolu fatura sebebiyle davacının davalıya 14.880,84TL bakımından borçlu olmadığının TESPİTİNE, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
3-Alınması gereken 1.016,51TL harçtan peşin alınan 683,10TL harcın mahsubu ile bakiye 333,41TL harcın davalı ... A.Ş.'den alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından dava açılırken yatırıldığı anlaşılan 59,30TL başvuru harcı, 683,10TL peşin harç olmak üzere toplam 742,40TL harcın kabul red oranına göre 276,18TL'lik kısmının davalı ... A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 1.650,00TL bilirkişi ücreti, 279,50TL tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 1.929,50TL yargılama giderinden kabul-red oranına göre hesaplanan 717,81TL'nin davalı ... A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
6100 sayılı HMK.nun 326/2 maddesi gereğince bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı ... ... A.Ş tarafından yapılan 1.000,00TL bilirkişi ücreti, 131,00TL tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 1.131,00TL yargılama giderinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
7-Davalı ... A.Ş. tarafından yapılan tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam108,00TL yargılama giderinden kabul-red oranına göre hesaplanan 67,82TL'nin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
6100 sayılı HMK.nun 326/2 maddesi gereğince bakiye yargılama giderinin ... A.Ş. üzerinde bırakılmasına,
8-Yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre 14.880,84TL vekalet ücretinin davalı ... A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
9-Yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre 17.900,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... A.Ş.'ye verilmesine,
10-Yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre 17.900,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... ... A.Ş.'ye verilmesine,
B-BİRLEŞEN ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ 2022/... ESAS SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN ;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE; ... İcra Müdürlüğü 2021/... esas sayılı dosyasında yürütülmekte olan takibe yapılan İTİRAZIN 25.247,03TL asıl alacak 836,67TL gecikme zammı ve 150,60TL gecikme faizi olmak üzere, toplamda 26.234,30TL yönünden İPTALİ ile TAKİBİN bu tutar üzerinden DEVAMINA, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Davacı yanın icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Alınması gereken 1.792,06TL harçtan peşin alınan 503,87TL harcın mahsubu ile 1.288,19TL harcın birleşen davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafça yapılan 80,70TL başvuru harcı, 503,87TL peşin harç, 60,00 TL tebligat ve posta masrafından oluşan toplam 584,57TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 367,59 TL'nin birleşen davalıdan alınarak birleşen davacıya verilmesine,
6100 sayılı HMK.nun 326/2 maddesi gereğince bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesi halinde ödeyen tarafa iadesine,
6-Yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre 17.900TL vekalet ücretinin birleşen davalıdan alınarak birleşen davacıya verilmesine,
7-Yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre 15.484,86TL vekalet ücretinin birleşen davacıdan alınarak birleşen davalıya verilmesine,
7-Dava açılmadan evvel sonradan haksız çıkan taraftan alınmak üzere suç üstü ödeneğinden ödenen 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul-red oranına göre hesaplanan 980,98TL'nin birleşen davalıdan, 579,02 TL'sinin ise birleşen davacıdan alınarak davacıya verilmesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile ... Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi. 17/10/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır