T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/429 Esas
KARAR NO: 2022/586 Karar
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/02/2021
KARAR TARİHİ: 19/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin 26/02/2021 tarihli dava dilekçesinde özetle: davalı Şirketten 20/05/2020 tarih ve ... Sayılı fatura ile müvekkilinin Müvekkilim satın almış olduğu ... Marka ... Model Jeneratör satın alındığı, satın alma işleminden sonra müvekkiline teslim edilen Jeneratör 21/05/2020 tarih ve ... Nolu Start/Teslim Formu ile teslim edildiği, bahsi geçen formda “marka ve modeli anılan jeneratörün jelatinin açıldığı, arka ön kapı üzerindeki boyanın bir yere çarpması sonucu boyanın çıktığı ve darbe oluştuğu" hususu kayıt altına alındığı, müvekkiline bu hususun jeneratörün çalışmasına engel teşkil etmeyeceği konusunda bilgi verilmediği ve boyasının çıkmasının mala zarar verdiği, mazot elektronik seviye göstergesi olmadan eksik olarak tarafımıza mal teslimi yapıldığı, ayrıca parçaları sökmek için gerekli olan ve kullanma kılavuzunda da yazılı olan alet takımı da teslim edilmediği, jeneratörün çalışmaması üzerine 29/05/2020 tarih ve ... Nolu Servis Bilgi formu ile; inceleme yapılmış jeneratörün çalışmadığı kayıt altına alındığı, servis yetkililerince yapılan kontrol sonucunda fabrika çıkışlı arıza tespit edildiği ve servis bilgi formunda kayıt altına alındığı, müvekkilince tekrar arıza kaydı bırakarak davalı şirketten alınan jeneratörün çalışmadığını ve yakıt kaçırdığını bildirildiği, bunun üzerine servis yetkilileri 08/06/2020 08/06/2020 tarih ve ... Nolu servis bilgi formunda da görüleceği üzere; yakıt deposu ile çekvalf arasındaki hareketten dolayı yırtılma olduğu görüldüğü tespit edildiği ve yenisi ile değiştirildiği ve 1 adet yağ filtresi de takılarak davacıdan toplam 400,00 TL alındığı, yakıt akıtması sebebiyle yaklaşık 200 Litre yakıt kaybına sebep olduğu, fabrika çıkışlı olarak hatalı üretilen Jeneratörün davacıya yaşattığı mağduriyetler yarattığı, ekinlerinin kurumaması için sürekli servis ile görüşmeler yapıldığı ve bahsi geçen jeneratörün alındığından beri bir türlü istenilen verimin alınamadığı, 22/12/2020 tarihli Arabulucuk görüşmesinde de davalı tarafın davacıya yakıt tankı değişimini ve yakıt sızıntısına bağlı olarak oluşan 200 litrelik yakıt zararını karşılamayı kabul ederek zaten satmış oldukları malın ayıplı olduğunu kabul ettiği belirtilerek satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini, davalı tarafından teslim edilmeyen 1 adet alet takım çantasının davacıya verilmesini, jeneratörün ayıplı yakıt deposundan sızan 200 litrelik yakıt bedelinin davacıya ödenmesini, bu talepler uygun görülmez ise; satılandaki ayıp oranında uygun bir bedel indirim yapılarak indirim yapılan tutarın davacıya ödenmesini, davacıya satış sırasında teslim edilmeyen 1 adet alet takım çantasının davalı tarafından verilmesini, jeneratörün ayıplı yakıt deposundan sızan 200 litrelik yakıt bedelinin davacıya ödenmesini, ... Noterliğinin ... yevmiye numaralı ihtarı için harcanan 404,14 TL bedelin davacıya dava tarihinden itibaren yasal faizi ile ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin 24/03/2021 tarihli cevap dilekçesinde özetle; öncelikle yetki itirazları doğrultusunda davanın yetkili İstanbul Mahkemeleri’ne gönderilmesine, davacının seçimlik haklarını terditli davaya konu etmesi yerleşik yüksek mahkeme kararlarına aykırı olduğundan, davacıya taleplerini açıklaması için kesin süre verilmesine, aksi takdirde huzurdaki davanın usulden reddine, usule ilişkin itirazlarımız kabul görmediği takdirde, davacı TTK’de öngörülen ihbar yükümlülüğünü hak düşürücü süreler içerisinde yerine getirmediğinden, dolayısıyla seçimlik haklar kapsamında talepte bulunamayacağından davanın reddine, dava konusu jeneratörde ayıp niteliğinde herhangi bir arıza bulunmadığından, kaldı ki tespit edilen arıza davacının onarım hakkını kullanması ile giderildiğinden, davacı halihazırda jeneratörü sorunsuz olarak kullandığından davanın reddine, kabul anlamına gelmemek üzere, mahkemece jeneratörde üretimden kaynaklı bir ayıp olduğu ve tekrar eden arıza nedeni ile davacının diğer seçimlik haklarını kullanabileceği sonucuna varılırsa, var olduğu iddia edilen arızanın ücretsiz onarımla giderilebilecek nitelikte olduğu dikkate alınarak jeneratör değişimi talebinin seçimlik hakların kullanımında orantılılık ilkesi çerçevesinde reddine, ücretsiz onarım ya da değer kaybı yönünden araştırma yapılarak hüküm kurulmasına, somut verilere dayanmayan tazminat taleplerinin reddine, aksi takdirde Protokol’de öngörülen sınır gözetilerek tazminat bakımından hüküm kurulmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
-.... Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılarak alınan bilirkişi kök ve ek raporu,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Yapılan yargılama, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava, davacının dava konusu satım sözleşmesinden kaynaklı ayıp nedeni ile seçimlik haklardan birinin kullanılarak misli ile değiştirlmesi ve ayıplı malın arızası sebebiyle yakıt deposundan sızan yakıt bedelinin tarafına ödenmesi taleplidir.
... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/... Esas 2021/... Karar sayılı yetkisizlik kararı neticesinde mahkememize iş bu dosya tevzi edilmiştir.
Dava konusu jeneratörün 20/05/2020 tarih ve ... Sayılı fatura ile satın alındığı, ancak parçaları sökmek için gerekli olan ve kullanma kılavuzunda da yazılı olan alet takımının teslim edilmediği, 29/05/2020 tarihinde yaşanan arıza neticesinde yapılan incelemede fabrika çıkışlı arıza tespit edildiği davacı tarafından iddia edilmiştir. Davalı ise seçimlik haklardan olan ücretsiz onarım hakkının kullanıldığını beyan etmiştir. Somut olaya bakıldığında, dava konusu jeneratör bakımından TBK'nın 214/1 ve 219/1. Maddeleri uyarınca davalı davacıya karşı sorumludur. Dolayısıyla davacının bu talebinde hukuka aykırılık yoktur.
Ayıbın süresinde ihbar edilip edilmediği hususuna gelince; TBK'nın 223/2. Maddesinde belirtildiği gibi, olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkamayacak bir ayıp olması halinde, bunu sonradan tespit eden alıcı satıcıya hemen bildirmek zorundadır. Kanun metnindeki "hemen" ibaresi, ayıbın ortaya çıktığı andan itibaren en kısa ve olağan sürede bildirilmesidir. Dava konusu jeneratör 20/05/2020 tarihinde satın alınmış, 29/05/2020 tarihinde yaşanan arıza ile tespit yaptırıldığı anlaşılmaktadır.
Mahkememizce verilen 15/11/2021 tarihli celse ara kararı gereğince Hatay Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiştir.
... Asliye Hukuk Mahkemesince Makine Mühendisi bilirkişinin sunduğu 24/03/2022 tarihli bilirkişi kök raporunda özetle; "...dava konusu Jenaratör teknik servisin vermiş olduğu ve bilgi formundan da görüleceği üzere çeşitli tarihlerde Jeneratör arıza yaptığı ve bu arızanın fabrika kaynaklı olduğu, Jeneratörün mevcut halde “AYIPLI” olduğu, Jeneratörün bir yenisi ile değiştirilmesi, teslim edilmeyen 1 adet alet takım çantasının davacıya teslimi, arıza süresince heba olan 200 Litre yakıtın keşif tarihindeki bedeli olan 20,84 TL X 200 = 4.168 TL’nin veya dava tarihi olan 26.02.2021 itibariyle 6,6 TL X 200 = 1.320 TL’nin ve İhtarname için harcanan 404,14TL’nin davacıya ödenmesi gerektiği, Jenaratör satın alındıktan kısa süre sonra arızası olması nedeniyle, Jeneratörün “AYIPLI” olduğu, (Jenaratörün 26.02.2021 tarihi itibariyle tarafımdan yapılan akaryakıt piyasa araştırmaları sonucunda Piyasa akaryakıt istasyonlarından alınan 1 Litresinin fiyatı 6,60 TL olduğu, Jenaratörün 09.03.2022 tarihi itibariyle tarafımdan yapılan akaryakıt piyasa araştırmaları sonucunda Piyasa akaryakıt istasyonlarından alınan 1 Litresinin fiyatı 20,84 TL olduğu kanaatine varılmıştır.)..." sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Tarafların itirazı üzerine .... Asliye Hukuk Mahkemesince Makine Mühendisi bilirkişinin sunduğu 05/08/2022 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "...Jenaratörün ruting kontrollerini davacı tarafça zamanında kılavuza uygun olarak yapıldığı, zemini, koruması ve diğer etkenlere karşı jeneratörün usulüne uygun olarak kullanıldığı, dolayısıyla jenaratörün arızalanmasında kullanım kılavuzuna aykırı bir neden olmadığı, ... yetkili servis elemanları tarafından yapılan inceleme sonucunda 12.06.2020 tarih ve ... sayılı tutanağından anlaşılacağı üzere arızaların(fabrika çıkışlı hata tespit edilmiştir) beyanları olduğu bilgi formundan anlaşıldığı, rolayısıyla arızanın fabrika çıkışlı olduğu, sözleşmede yer alan alet takımının jenaratörle birlikte teslim edileceğine ilişkin sözleşmede yer almasına rağmen (Yardımcı donatılar 11.madde) bakım çantasının teslim edildiğine ilişkin herhangi bir belgeye rastlanılmadığı, ayrıca Jeneratörün yanında bulunması gereken bakım çantası tarafından görülmediği, Jenaratörün yakıt depo kapasitesinin 240 Lt. Olduğu katalogdan tespit edilmiştir. Ancak taleple bağlılık ilkesi gereğince davacının 200 Lt. Mazot kaybının olduğu görülmüştür. Fabrika çıkışlı depodaki deliğin deponun alt kısmında yer aldığı ve bir seferde en fazla 240 Lt. Yakıt kaybı olabileceği tespit edildiği, arıza süresince heba olan 200 Lt. Yakıtın keşif tarihindeki (09.03.2022) bedeli olan 20,84 TL olduğu, 200 Lt. x 20.84TL— 4.168,00 TL'nin veya; dava tarihi olan 26.02.2021 tarihi itibariyle yakıtın badeli 6,60 TL olduğu, 200Lt. x 6,60 TL — 1.320,00TL olduğu, ayrıca İhtarname için harcanan miktar 404,14TL'nin davacıya ödenmesi ve satılan Jeneratörün “AYIPSIZ” bir benzeri ile değiştirlmesi gerektiği,..." yönünde kanaat bildirilmiş, işbu bilirkişi raporu dosya içeriğine toplanan delillere uygun ve karar vermeye elverişli bulunduğundan, mahkememizce verilen kararda dikkate alınmış ve HMK 323/1-ç maddesi uyarınca ihtarname masrafları yargılama giderine dahil edilerek davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
a) Davaya konu ... markalı jeneratörün ayıplı olması nedeniyle davalı tarafa iadesine ve aynı özelliklerde bir jeneratör ile değiştirilmesine,
b) Satış sırasında teslim edilmeyen 1 adet alet çantasının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
c)Arıza nedeni ile yakıt deposundan sızan 200 litrelik yakıt bedeli olan 1.320,00TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-)Alınması gereken 5.455,40TL harçtan peşin alınan 1.363,86TL harcın mahsubu ile bakiye 4.091,54TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-)Davacı tarafça yapılan 59,30TL başvuru harcı, 1.363,86TL peşin harç, 800,00TL bilirkişi ücreti, tebligat ve posta masrafından oluşan 598,10TL ve 404,14TL ihtarname masrafı olmak üzere toplam 3.225,40TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-)Davacı yargılamada kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT'ne göre tespit olunan 12.777,98TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-)Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00TL nin davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
6-)Kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesi halinde ödeyen tarafa iadesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 19/09/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır