T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/518 Esas
KARAR NO: 2023/374 Karar
DAVA: İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/09/2021
KARAR TARİHİ: 22/05/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin 14/09/2021 dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile davalı arasında 14.08.2012 tarihinde 5 yıl süreli Bayilik Anlaşması imzalandığını, Sözleşmenin konusunun davacı şirketçe davalıya ait "... marka ve amblemi ile satışa arz edilen yağlar, gresler ve diğer ürünlerin" kullanılması ve satılması olduğunu, Sözleşme'nin 5 yıllık süresi sona erince Tarafların, 10.08.2017 tarihinde akdettikleri Zeyilname ile Sözleşme'nin süresini aynı şartlarla 5 yıl daha uzattıklarını, davacı Şirketin, Sözleşme kapsamında davalı yana ... Bankası A.Ş. ... Şubesi'nden aldığı 14.08.2012 tarih ve ... nolu ve 125.000TL bedelli süreli teminat mektubunu verdiğini daha sonra ... Bankası A.Ş. tarafından 14.08.2018 tarihli yazılı taahhüt ile söz konusu teminat mektubunun süresinin 15.08.2019 tarihine kadar uzatıldığını, 125.000,00TL bedelli teminat mektubunun nakde çevrildikten ve davacının cari hesaba borcu tahsil edildikten sonra 109.645,13 TL'nin davalı tarafından iadesi gerektiğini, söz konusu bedelin ödenmesi için ... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... F. sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, takibe itiraz edilmesi nedeniyle işbu davayı açtıklarını, ... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... E. sayılı dosyasına yapılan itirazın iptalini, alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, avukatlık vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin 28/12/2021 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacının iddiasının aksine davacının davalı şirketle arasında akdedilen Madeni Yağ Anlaşmasında münhasırlık ilkesinin açıkça yer aldığını, münhasırlık ilkesine aykırı olarak başka marka madeni yağ kullanıldığından anlaşmanın haklı nedenle feshedildiğini, ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2019/... D.İş sayılı dosyasından yapılan delil tespiti sonrasında düzenlenen bilirkişi raporunda "1 adet ... marka (18 litrelik) yağ tenekesi, 1 adet Mobil marka (yaklaşık 210 litrelik) yağ varili, 7 adet ... marka (205 litrelik) ... motor yağı varili bulunduğu" tespit edildiğini, dava konusu banka teminat mektubu bedelinden fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla davacıya fatura edilen 104.053,44-TL tutarlı teşvik prim avansı iadesi, 512,62-TL tutarlı vade farkı ve 15.354,87-TL tutarlı ürün bedeli alacağının tahsil edildiğini, Söz konusu alacaklar dışında davacının davalı şirkete Bayilik Anlaşmasının 11/c maddesi uyarınca 100.000-USD cezai şart borcu bulunduğunu, cezai şart alacağının davacı tarafında davalı şirkete ödenmediğini, bu nedenlerle pasif husumet yokluğundan davanın reddine, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddine, davacının takip tutarının %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilerek, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
-... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... Esas sayılı takip dosyası aslı,
-... Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılarak alınan bilirkişi raporu,
-Mali Müşavir ... , Kimya Mühendisi ... ve Nitelikli Hesap Uzmanı ...'ün 03/03/2023 tarihli bilirkişi raporu,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Yapılan yargılama, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava, takip talebine itirazın iptaline ilişkindir. İİK m.67’de "Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir" hükmüne yer verilmiştir.
Davaya konu ... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... Esas sayılı dosyası celp edilmiş, incelenmesinde; Alacaklısının ... Ltd. Şti. olduğu, borçlusunun ... A.Ş olduğu, takip konusu alacak miktarının 110.780,63TL, ödeme emrinin borçluya 08/10/2020 tarihinde tebliğ edilmiş olduğu, borçlunun İcra Müdürlüğü'ne 09/10/2020 tarihinde itiraz dilekçesini sunmuş olduğu ve takibin İİK m.66 gereğince durdurulduğu anlaşılmıştır.
Her ne kadar icra takibi ... A.Ş adına başlatılmış ve davada ilk önce husumet ... A.Ş'ye yöneltilmiş ise de; Ticaret Sicil Gazetesi kayıtları incelendiğinde; ... A.Ş'nin 30/04/2021 tarihinde (takip tarihinden sonra) davalı ... Ticaret A.Ş'ye devredildiği anlaşılmakla, HMK 124.maddesi uyarınca taraf değişikliği yapılmıştır.
Tüm dosya kapsamı incelendiğinde; taraflar arasında 14.08.2012 tarihinde bir sözleşme imzalanmış olup, ... Noterliği 10.08.2017 Tarih ve ... Yevmiye Numarası ile düzenlenen zeyilname ile sözleşme aynı hükümlerle beş yıl süre için yenilenmiştir. ... Anonim Şirketi Bayilik Anlaşması başlıklı sözleşmenin konusu “…Yetkili Servis münhasıran, ... tarafından piyasaya “..." marka ve amblemi ile satışa arz edilen madeni yağlar, gresler ve diğer ürünlerin kullanılması ve satılması…” şeklinde ifade edilmiştir. Münhasırlık ilişkisi m. 2/A’da “Bayi, münhasıran ...’den veya ...’nin göstereceği yerden satın alacağı Ürünler’i münhasıran Servis’de kullanmayı, Ürünler’in evsafını değiştirmeden satmayı, bulundurmayı ve teşhir etmeyi ve başka şekilde satmamayı, bulundurmamayı ve teşhir etmeme kabul ve taahhüt etmiştir.” şeklinde açıklanmıştır. Başka bir ifadeyle; davacı yalnızca ... markalı ürünleri satmayı taahhüt ettiği açıkça anlaşılmaktadır. ... Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2019/... Değişik İş sayılı dosyası kapsamında 31.05.2019 tarihinde davacı yan iş yerinde yapılan delil tespiti neticesinde hazırlanan 19.06.2019 tarihli bilirkişi raporunda kapı üstündeki duvarda YAĞ ODASI yazısı olan odada “… 1 adet ... marka (18 litrelik) yağ tenekesi, 1 adet Mobil marka (Yaklaşık 210 litrelik) yağ varili, 7 adet ... marka (205 litrelik) ... motor yağı varili bulunduğu…” tespit edilmiştir. Bu durumun sözleşmenin m. 2/A hükümüne aykırılık oluşturduğu görülmüştür.
Her ne kadar ... Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılarak alınan bilirkişi raporunda özetle;"... Davacı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. 'inin 2019 yılı Yevmiye Defterlerinin ... Sıra Numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği gereği E- defter kapsamın da olduğun dan bu kapsam gereği E-defter beratlarının mali mühürlü olduğu; Davacı ve Davalı Firma arasında Ticari ilişki olduğu; Davalı tarafça sunulan Ek 4'teki faturaların 12.06.2019 tarih ... seri nolu 15.354,87TL KDV dahil ... nolu yevmiye maddesinde, 31.07.2019 tarih ... seri nolu 104.053,40TL KDV dahil ... nolu yevmiye maddesinde, 19.09.2019 tarih ... seri nolu 512,62TL KDV dahil ... nolu yevmiye maddesinde Kayıtlara alındığı ,Davacı Firmanın davalı tarafa vermiş olduğu 125.000,00TL bedelli süreli teminat mektubu davalı tarafça nakde çevrilek, 08.10.2019 tarihinde ... nolu yevmiye maddesinde kayıtlara alındığı, Davacı Firmanın da üç adet İade Faturası kestiği 08.10.2019 tarihinde ... seri nolu 104053,44 Kdv dahil , 15.11.2019 tarih ... seri nolu 104.053,44TL KDV dahil, 18.11.2019 tarih ... seri nolu 512,62TL KDV dahil bu faturalarının kayıtlarda mevcut olduğu Davacı firmanın davalı firmadan toplam 110.301,38TL alacaklı olduğu nun ticari defter kayıtlarından tespit edildiği,,..." yönünde kanaat bildirilmiş ise de; daha sonra mahkememizce resen görevlendirilen Mali Müşavir ..., Kimya Mühendisi ... ve Nitelikli Hesap Uzmanı ...'ün 03/03/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...Sözleşmenin davalı tarafından feshinin münhasırlık anlaşması ihlali nedeniyle haklı nedene dayandığı, davalının davacıdan istenebilir bir alacağı bulunmadığı sonucuna varıldığı,..." yönünde kanaat bildirilmiş, işbu bilirkişi raporu dosya içeriğine toplanan delillere uygun ve karar vermeye elverişli bulunduğundan, davacının sözleşmeye aykırı hareket ettiği ve davalının haklı nedenle sözleşmeyi feshettiği anlaşıldığından davacının alacaklı olduğunu gösterir ticari kayıtlarına itibar edilmemiş ve davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)Davanın REDDİNE,
2-)Alınması gereken 179,90TL ret harcından peşin alınan 1.891,86TL harcın mahsubu ile artan 1.711,96TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-)Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-)HMK madde 333 uyarınca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan bakiyesinin karar kesinleştiğinde talep halinde taraflara iadesine,
5-)Karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereği hesap ve takdir olunan 17.617,09TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-)Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00TL nin davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile ... Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.22/05/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır