T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/542 Esas
KARAR NO: 2021/615
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/09/2021
KARAR TARİHİ: 27/09/2021
YAZILDIĞI TARİH : 14/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
A. Tarafların Talepleri
Davacı vekili tarafından sunulan 23/09/2021 tarihli dava dilekçesinde özetle; davalılar ile müvekkili şirketin arasında akdedilen sözleşme ile şirkete ait fotokopi ve baskı makinelerini ve işyeri içindeki tüm demirbaşların muhataplara kiralandığını ve işletme hakkı verildiğini, sözleşmeye göre işletmeci olan davalıların dükkanın kirasını, elektrik, su , telefon , SGK ve bilumum vergilerini süreler içinde ödeyeceğini, davalıların şirkette SGK' lı olarak çalışmaya başladığını, şirketin tüm işlemlerini yapabilmeleri için tüm yetki davalı ...'a verildiğini, banka hesaplarının yönetilmesi , tüm ödemeler ve alacakların ... tarafından idare edildiğini, sözleşme herhangi yazılı bir itiraz ve da sonlandırma talebi olmadığından otomatik olarak uzatıldığını, davalıların bu uzamadan sonra zamlı makine kirasını ödediğini, ancak bundan sonra ne kiralarını ne de sözleşme gereğince ödemekle yükümlü oldukları ödemekle elektrik, su, telefon SGK primleri ve vergileri ödemediklerini, ihtarnamenin keşide edildiğini, taraflarına ait iş yerine davalıları ve mülk sahibinin sonlanmamış sözleşmelere rağmen muvazaalı bir biçimde el konulduğunu, Haziran 2019 tarihinden sonra sonlandığını iddia ettikleri sözleşmeye rağmen şirketin faturalarını kullanmaya kdvlerini tahsil etmeye devam edildiğini, vergi dairesine yatırılmadığını, primleri davacı şirketin namına tahakkuk ettirildiğini belirterek eksik ödenen kiraların, SGK priminin, vergi borçlarının ve davaların haksız eylemleri nedeniyle tazminat olmak üzere, kaybedilen gelir kaybı , sözleşmeden doğacak diğer hak ve alacakları ve demirbaşların bedellerinin talep hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik toplam 169.069.20 TL nin yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, masraf ve ücreti vekaletin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
B.Uyuşmazlık, Deliller, Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe
Dava davacı şirket ile davalılar arasında akdedilen noter onaylı kira sözleşmesinden doğan alacağın tahsiline ilişkindir.
HMK'nın 4. Maddesinin (a) bendinde kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıklara konu olan davalar ile bu davalara karşı açılan davaların Sulh Hukuk Mahkemesi'nde görüleceği düzenleme konusu yapılmıştır.
Somut olayda, uyuşmazlık kira sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Sözleşme taraflarının sıfatlarının tacir olması, taraflar arasındaki ihtilafın yine taraflar arasında münakit 02/06/2017 tarihli kira sözleşmesinden kaynaklandığı gerçeğini değiştirmemektedir. Yargılama, kira sözleşmesi esas alınarak çözümlenecek, tarafların sorumlulukları kira ilişkisi kapsamında değerlendirilecektir. 6100 sayılı kanunun lafzı kiraya ilişkin görevli mahkemenin sulh hukuk mahkemesi olduğunu belirlerken, tarafların sıfatının göz önünde bulundurulmayacağını açıkça ortaya koymaktadır. Hal böyle iken tarafların tacir olması huzurdaki davada mahkememizi görevli hale getirmemekle beraber taraflar arasında davanın mahkememiz arasında görülmesinin gerektirecek başka bir ihtilaf da bulunmamaktadır.
Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 2014/ ... Es sayılı kararında "Somut olayda, taraflar arasında araç kiralama sözleşmesi bulunduğu hususu ihtilafsız olup uyuşmazlık bu kira sözleşmesi kapsamında verildiği iddia edilen senetten dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Dava, 05.11.2014 tarihinde 6100 sayılı HMK'nın yürürlüğe girmesinden sonra açıldığına ve kira ilişkisinden kaynaklandığına göre görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir." denilmek suretiyle bu husus vurgulanmıştır.
Aynı daire 2017/ ... Es numaralı başka bir kararında ise "Davacı, dava dışı ... Anonim Şirketinden kiraladığı ... plaka sayılı aracı 03.03.2014 tarihinde imzalanan araç kiralama sözleşmesi ile davalıya kiraladığını, 03.12.2014 tarihinde vites kutusu arıza lambası yanmasına rağmen davalı şirket çalışanları tarafından arızalı bir şekilde kullanılmaya devam edilen araçta şanzımanın hasarlandığını, hasar nedeniyle asıl araç maliki ... Anonim Şirketi tarafından 29.12.2014 tarihli 15.748.41.-TL bedelli faturanın düzenlenerek kendilerine gönderilmesi üzerine, 31.12.2014 tarihli 15.748.41.-TL bedelli faturanın da kendileri tarafından davalıya gönderildiğini, ancak davalının faturayı iade ettiğini belirterek hasar bedelinin kaza tarihinden itibaren davalı adi ortaklık ortaklarından müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir...
...Mahkemece, mahkemenin yetkisizliğine, dosyanın görevli ve yetkili ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir...
...Somut olayımızda; dava, araç kiralama sözleşmesinden kaynaklanmakta olup 19.02.2015 tarihinde açılmıştır. Dava tarihinde yürürlükte olan HMK. 4/1-a maddesi gereğince dava değerine bakılmaksızın davaya bakma görevi Sulh Hukuk Mahkemesine aittir. Bu nedenle mahkemece görevsizlik kararı verilmesi gerekirken yazılı şekilde yetkisizlik kararı verilmesi doğru değildir..." içtihadı ile Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen kararı bozmuştur.
Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.
Hal böyle olunca, mahkemece; uyuşmazlığın çözümünde Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gözetilerek, görevsizlik nedeniyle HMK’nın 114/1-e ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Mahkemenin görevine ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğundan Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, davanın HMK 114/1-c ve 115/2.maddeleri uyarınca görev yönünden USULDEN REDDİNE,
2-Kararın kesinleşmesine müteakip talep halinde dosyanın görevli olan İSTANBUL SULH HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,
3-HMK’nun 331 mad. uyarınca Harç, yargılama gideri ve gider avansının görevli mahkemece değerlendirilmesine, davaya başka bir mahkemede devam edilmediği takdirde talep üzerine harç yargılama gideri ve gider avansı konusunda mahkememizce karar oluşturulmasına,
4-HMK 20.maddesi gereğince; karar tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde görevli mahkemeye gönderilmesi talebinde bulunulmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtaratına,
Dair; gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere tensiben verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/09/2021
Katip ...
E-imzalıdır
Hakim ...
E-imzalıdır