T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/578 Esas
KARAR NO: 2023/422 Karar
DAVA: Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/10/2021
KARAR TARİHİ: 05/06/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin 08/10/2021 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait ... plakalı araç ... istikametinden seyir halinde iken ... ... Sigorta A.Ş.’nin sigortalısı ... A.Ş ‘ne ait ... plaka sayılı araçla sürücü ... ... Bahçeköy Kemerburgaz istikametinden gelerek aracın direksiyon hakimiyetini kaybederek ilk önce orta şeride çarpıp daha sonra dönel kavşağa vurduğunu, aracın devrilmesi ile takla atarak müvekkilimize ait aracın sol arka yan ve köşe kısımlarına çarptığını, böylece müvekkiline ait aracın hasar görmesine neden olduğunu, dolayısıyla kazanın oluşumunda müvekkilinin hiçbir kusur olmadığını, aksine ... ...'un %100 kusurlu olduğunu, bu kaza nedeniyle aracın serviste tamir edildiğini, tamir süresi boyunca kullanılamadığını, müvekkiline ait araçta değer kaybı meydana geldiğini, araçta meydana gelen hasar ödenmesine karşın değer kaybı karşılanmadığını, değer kaybının da karşılanması gerektiğini, müvekkiline değer kaybının tazmini için davalı Sigorta Şirketine ihtarname gönderildiğini, herhangi bir netice alınamadığını, müvekkilinin zararının halihazırda tespit edilmesi mümkün olmayıp yargılama neticesinde ortaya çıkacağını, bu nedenlerle; fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla, belirsiz alacak davası olarak müvekkiline ait araçta meydana gelen değer kaybı nedeni ile 3.000.00TL’nin kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilerek, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekilinin 04/11/2021 tarihli cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin maliki bulunduğu ... plakalı araç ile davacıya ait ... plakalı araç arasında 26.03.2021 tarihinde gerçekleşen kaza sonrası davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının tazmini talebine ilişkin olduğunu, müvekkili şirketin işbu davada taraf sıfatı bulunmadığından davanın müvekkili şirket yönüyle husumetten reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirket, Türkiye çapında uzun dönem araç kiralama hizmeti verdiğini, kazaya karışan ... plakalı aracın, 18.03.2015 tarihinde imzalanan ''Uzun Dönemli Araç Kiralama Sözleşmesine'' ek imzalanan 05.06.2020 tarihli ''Ek-1 Taşıt Sipariş Formu No:82-021'' ile ... ... A.Ş.'ye, 48 ay süre ile kiralandığını ve teslim ettiğini, bu nedenlerle müvekkil şirket açısından açılmış davanın husumet yokluğu sebebiyle reddini, davanın kiracı firma ... ... A.Ş.'ye ihbar edilmesini, müvekkili şirkete ait ... plakalı aracın kazanın meydana geldiği 26.03.2021 tarihinde ... poliçe numarası ile davalı ... ... A.Ş. tarafından tanzim edildiğini, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ve ... poliçe numarası ile dava dışı ... Sigorta A.Ş. tarafından tanzim edildiğini, davanın ... Sigorta A.Ş.'ye ihbar edilmesini, müvekkili şirkete ait araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusuru bulunmadığını, davaya konu kaza, müvekkili şirkete ait ... plakalı araç ile davacıya ait ... plakalı aracın karıştığı kaza sonucunda meydana gelen zararın tazmini talebiyle ikame edildiğini, bu nedenlerle; davanın görev yönünden usulden reddine, müvekkili şirketin taraf sıfatını haiz olmaması sebebiyle davanın husumet yokluğundan reddine, mahkemece esas hakkında incelemeye geçilmesi halinde; haksız ve mesnetsiz, hukuki şartları oluşmamış tazminat taleplerinin ve davanın tümünün reddine, davanın, '' ... Mah. ... Cad. No: ... /İSTANBUL'' adresinde mukim ... ... A.Ş.'ye ve ''... Cad. ... Sitesi No: Kule: ... /İSTANBUL'' adresinde mukim ... Sigorta A.Ş.'ye ihbar edilmesine karar verilere, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta vekilinin 08/11/2021 tarihli cevap dilekçesinde özetle;
müvekkili şirketin yerleşim yeri Üsküdar olması sebebiyle sayın mahkemenin yetkisiz olduğunu, yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davanın usulden reddini talep ettiklerini, davaya ilişkin deliller taraflarına tebliğ edilmediğini, müvekkili şirket tarafından 40.514,21 TL ... Sigorta A.Ş.'ye ödendiğini, davacı tarafından sunulması zorunlu evrakların sunulmadığını, değer kaybına istinaden inceleme yapılması bulunmadığından değerlendirilemediğini, 40.514,21-TL ... Sigorta A.Ş.'ye maddi ödeme yapıldığını, bu nedenlerle; usule yönelik itirazlarının karara bağlanmasına, haksız ve hukuka aykırı davanın reddine karar verilerek, yargılama gideri ve ücreti vekâletin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ...'a usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen cevap dilekçesi sunmamış ve duruşmalara katılmamıştır.
DELİLLER:
-Trafik Polisi ... ve Makine Mühendisi ...'nın sunduğu 11/04/2022 tarihli bilirkişi kök raporu ve 21/09/2022 tarihli ek raporu,
-Makine Mühendisi ...'nın sunduğu 01/12/2022 tarihli ek raporu,
-Trafik Polisi ... ve Makine Mühendisi ...'nın sunduğu 10/04/2023 tarihli ek raporu,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Yapılan yargılama, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava, trafik kazası neticesinde araçta meydana gelen değer kaybı tazminat talebine ilişkindir.
2918 sayılı KTK'nın hükümlerine göre, trafik kaydı “işleteni” kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak, trafik kaydına rağmen işletenliğin 3. kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü yoktur. Aynı Yasa'nın 3. maddesinde, “işleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.” şeklinde tanımlanmıştır. Aynı Kanun'un 85. maddesinde ise, “Bir motorlu aracın işletilmesi, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” hükmüne yer verilmiştir. Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devir edilmesi halinde (çok kısa bir süre olmaması kaydıyla), artık üzerindeki fiili hakimiyetin kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekip, bunun sonucu olarak da araç malikinin sorumlu tutulmaması gerekecektir.
Somut olayda; davalı ... Ticaret A.Ş ile ihbar olunan ... ... A.Ş. arasında uzun süreli araç kiralama sözleşmesi imzalandığı anlaşılmakla; bu davanın davalı ... Ticaret A.Şye yöneltilemeyeceğine karar verilmiştir.
Trafik Polisi ... ve Makine Mühendisi ... 'nın sunduğu 11/04/2022 tarihli bilirkişi kök raporunda özetle; "...26/03/2021 günü dava konusu kazanın meydana gelmesinde ... plakalı araç sürücüsü ... ...'un %100 oranında asli derecede etkili olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ... ... 'ın kusur ve etkisinin olmadığı, dava konusu aracın ortalama araç piyasa değerinin 757,450 TL civarında olduğu, ancak lüks segment sınıf aracın geçmişinde herhangi bir tramer kaydının olmadığı göz önüne alındığında, özellikle kaporta aksamında 3 adet kaynaklı ve boyalı parçanın hasar görmüş olabileceği ve her bir parça için aracın hasarsız değerine kıyasla %1 değer kaybı dikkate alındığında, araçtaki değer kaybının 22.723,50 TL civarında olabileceği,..." yönünde, 21/09/2022 tarihli ek raporunda özetle; "...26.03.2021 günü dava konusu kazanın meydana gelmesinde, ... plakalı araç sürücüsü ... ...'un %100 oranında asli derecede etkili olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ... ... 'ın kusur ve etkisinin olmadığı, kök raporda piyasa değeri araştırması amacıyla referans alınan araçların, dava konusu araca yakın kilometreye sahip olduğu bu nedenle aracın piyasa değerinin 757.450 TL olarak dikkate alınmasının uygun olabileceği, dava konusu ... plakalı 2016 model ... tip, ... marka araca ait Resmi Gazetede yayınlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar kapsamında değer kaybının 80.672 TL olarak dikkate alınmasının uygun olabileceği,..." yönünde kanaat bildirmiştir.
... BAM 9.HD'nin 2020/... Esas -2022/... Karar sayılı ilamında: "...Yargıtay ... Hukuk Dairesi içtihatlarına göre değer kaybının belirlenmesinde aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş piyasa değeri ile onarılmış haldeki piyasa değeri arasındaki fark kriteri esas alınmaktadır. Kaza tarihine göre Yeni Genel Şartlar yürürlükte olmakla birlikte, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı gereğince Yeni Genel Şartların " Ek 1. Değer Kaybı Hesaplaması" başlıklı kısmında açıklanan hesaplama yöntemi kullanılamayacaktır...Ancak değer kaybının kaza tarihi itibariyle hesaplanması gerekmekte olup kaza nedeni ile hasarlanan aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değerinin hesaplanması gerekmektedir..." belirt,ilmiş olmakla; 11/04/2022 tarihli bilirkişi kök raporunda yapılan hesaplama Yüksek Mahkeme kararında belirtilen şekilde yapıldığından davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)Davanın KISMEN KABULÜ, KISMEN REDDİ ile;
a)22.723,50TL değer kaybı bedelinin temerrüt tarihi 14/07/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ... ... Sigorta A.Ş. ve ... ...'tan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
b)Davalı ... Ticaret A.Ş yönünden, davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
2-)Alınması gereken 1.552,24TL harçtan peşin alınan 59,30TL peşin harç ve 1.400,00TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.459,30TL harcın mahsubu ile bakiye 92,94TL harcın davalı ... ... Sigorta A.Ş. ve ... ...'tan müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-)Davacı tarafından dava açılırken yatırıldığı anlaşılan 59,30TL peşin harç, 59,30TL başvurma harcı ve 1.400,00TL tamamlama harcı, 1.800,00TL bilirkişi ücreti, 473,40TL tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 3.792,00TL yargılama giderinden kabul-red oranına göre hesaplanan 1.068,12TL'nin davalı ... ... Sigorta A.Ş. ve ... ...'tan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
6100 sayılı HMK.nun 326/2 maddesi gereğince bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-)Davacı lehine hüküm tarihindeki AAÜT uyarınca hesaplanan 9.200,00TL vekalet ücretinin davalı ... ... Sigorta A.Ş. ve ... ...'tan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
5-)Davalı ... Ticaret A.Ş lehine hüküm tarihindeki AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 9.200,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak mezkur davalıya verilmesine,
6-)Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00TL nin kabul red oranına göre 948,28TL'sinin davacıdan, 371,11TL'sinin davalı ... ... Sigorta A.Ş. ve ... ...'tan müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına,
7-)6100 sayılı HMK.nun 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile ... Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 05/06/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır