T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/588 Esas
KARAR NO: 2022/640
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 12/10/2021
KARAR TARİHİ: 10/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin 12/10/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkilinin karkas şeklinde et ticaret ile uğraştığını, davalının, müvekkili ile ticari ilişkisi nedeniyle çeşitli zamanlarda karkas şeklinde et satın aldığını, müvekkilinin Haziran 2021 tarihinde karkas et siparişi verdiği, avans olarak ...bank ... Şubesine ait ... seri nolu, ... tarihli, 30.000,00 TL ile ... seri numaralı, ... tarihli çeki keşide ederek, davalıya verdiğini, davalının sipariş edilen ürünleri teslim etmediğinden, müvekkili tarafından verilen 30/08/2021 tarih ... seri numaralı 60.000,00 TL bedelli çeki davalıdan geri aldığını, ancak ...bank ... şubesine ait ... seri nolu 31/07/2021 keşide tarihli, 30.000,00 TL bedelli çeki geri iade etmediğini, bu nedenle bu çekin bedelsiz kaldığını, davalıdan çekin istenmesine rağmen iade edilmediğini, müvekkilinin davalıya herhangi bir borcunun olmadığını belirterek, bedelsiz kalan ...bank ... Şubesine ait ... seri nolu 31/07/2021 keşide tarihli ve 30.000,00 TL bedelli çekin icra takibine konu edilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, bu çekten dolayı davacı müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, haksız ve kötü niyetli davalının dava konusu ...bank ... Şubesine ait ... seri nolu 31/07/2021 keşide tarihli ve 30.000,00 TL bedelli çek bedelinin %20'si oranında tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi ve duruşma günü tebliğ edilmiş, cevap dilekçesi vermediği, ancak 27/05/2022 tarihli ön inceleme duruşmasına katıldığı anlaşıldı.
Birleşen ... 15. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...E. Sayılı dosyasında davacı vekili tarafından verilen dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin karkas şeklinde et ticareti işi ile uğraştığını, davalı ile de müvekkilinin ticari ilişkisi mevcut olduğunu, müvekkili davalıdan çeşitli zamanlarda yine karkas şeklinde et temin ederek ticari ilişki içerisine girdiğini, müvekkilinin 3. Şahıs ...'e, Haziran 2021 tarihinde karkas et siparişi verdiğini, sipariş ettiği ürün bedellerine avans olmak üzere, ...bank ... Şubesine ait ... seri nolu 31/07/2021 keşide tarihli ve 30.000,00 TL bedelli çeki ve ... seri numaralı 30/08/2021 ödeme tarihli çeki keşide ettiğini ve 3. Şahıs ...'e verdiğini, 3. Şahıs ... sipariş edilen ürünleri teslim etmediğinden müvekkili tarafından ... seri numaralı ... ödeme tarihli 60.000,00 TL bedelli çek 3. Şahıs ...'den geri alındığını, ancak 3. Şahıs ... ...bank ... Şubesine ait ... seri nolu 31/07/2021 keşide tarihli ve 30.000,00 TL bedelli çeki geri iade etmediğini, müvekkilinin çeşitli bahanelerle oyalandığını ve çeki davalı ... keşide ettiğini, ... tesisleri ile çekin bedelsiz olduğunun defalarca görüldüğünü ve çekin vadesi dolmadan çek kendilerinden istendiğini, 3. Kişi ...'e karşı ... 21. Asliye Ticaret Mahkemesi... E. sayılı dosyasından menfi tespit davası açtıklarını ve davanın derdest olduğunu, davalı çekin bedelsiz olduğunu bile isteye kötü niyetli bir şekilde çekin tahsiline giriştiğini, 04/08/2021 tarihinde yazdırıldığını ve tahsil amacıyla icraya konulduğunu, müvekkilinin Haziran 2021 tarihindeki siparişinden dolayı davalı tarafa herhangi bir borcu olmadığını ve davalı taraf uhdesinde bedelsiz kalan ... seri nolu 31/07/2021 keşide tarihli ve 30.000,00 TL bedelli çek olduğu gibi, müvekkilinin davalı yanla olan cari hesap ilişkisinden dolayı da herhangi bir borcunun bulunmadığını, Davalı hakkı olmadığı halde beldesiz kalan ... seri nolu 31/07/2021 keşide tarihli ve 30.000,00 TL bedelli çeki icra takibine konu ettiğini, Davalının bedelsiz kalan çeki iade etmeyerek, keşide tarihi geldiğinde tahsil ederek haksız kazanç elde etmeye çalıştığını, Davalının bu davranışı haksız ve hukuka aykırı ve kötü niyetli olduğunu belirterek, öncelikle işbu davanın l ... Asliye Ticaret Mahkemesi ...E. Sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini, daha sonra; Davalıya ... tarafından keşide edilen ancak bedelsiz kalan ...bank ... Şubesine ait ... seri nolu 31/07/2021 keşide tarihli ve 30.000,00 TL bedelli çekten dolayı müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ile icra dosyasından yapılan tahsilatların müvekkiline geri ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekilinin 09/06/2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından ileri sürülen tüm iddiaların hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, bedelsizliğin kişisel def'i olup, ancak lehdara karşı ileri sürülebilindiğini, davacının, senedi bilerek kendi zararına devraldığını kanıtlamak koşuluyla hamile karşı bedelsizlik def'i ileri sürebileceğini, ispat yükünün davacıya ait olduğunu, müvekkilinin iyi niyetli hamil olduğunu, verilen çekin gününde ibraz edilmesi ve karşılıksız çıkması nedeniyle gerek diğer davalı ... ve gerekse davacı hakkında yasal haklarını kullandığını, ... 4. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını belirterek, müvekkili lehine ikame edilen davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı tanığı ... mahkememizdeki duruşmada: " davalı tarafla toptan et alış verişine ilişkin yaklaşık 6 aydır ticaret yapmaktaydık, şirket eşimin üzerine kayıtlıdır, işlemlerini ben yürütüyorum, davalı taraf kendisine çek vermemiz karşılığında toptan et tedarik edecekti, bu yüzden kendisine biri 30.000,00 TL bedelli diğeri 50.000,00 TL bedelli olmak üzere toplam 80.000,00 TL bedelli çek verdim, 50.000,00 TL bedelli çeki iade etti, ancak 30.000,00 TL bedelli dava konusu çek ise 3. Bir kişiye cirolandığından iade edilmemiştir. Daha sonra bankadan haber edildiğinde çekin ibraz edildiğini öğrendik, bu nedenle menfi tespit davası açtık, çek yaprak bedeli tarafımızdan tahsil edilmiştir. Şu anda tarafımıza icra takibi düzenlenmiştir ve eşimin maaşından kesinti yapılmaya başlandı. Davalıya borcumuzun olmadığını da borçlu da bilmektedir" beyanında bulunmuştur.
DELİLLER:
-Mali Müşavir ... tarafından sunulan 17/05/2022 havale tarihli bilirkişi kök raporu ve 31/08/2022 havale tarihli bilirkişi ek raporu,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Yapılan yargılama, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava, ...bank ... Şubesine ait ... seri nolu, 31/07/2021 tarihli, 30.000,00 TL bedelli çekten dolayı davalılara karşı herhangi bir borcunun olup olmadığının tespitine ilişkindir.
... 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 31/03/2022 tarih, ...Esas ...Karar sayılı dosyasının mahkememiz işbu dosyası ile birleştiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce resen görevlendirilen Mali Müşavir ... tarafından sunulan 17/05/2022 havale tarihli bilirkişi kök raporunda özetle; " ..Davacı ve davalı arasında keşide edilmiş 2 adet çek öncesinde de ticari ilişki bulunduğu, söz konusu çekler keşide edilmeden once 10/07/2021 tarihi itibariyle davalının 37.843,08TL alacaklı olduğu, davacının davalının bu alacağına karşılık muhtelif tarihlerde 36.500,00TL ödemede bulunduğu ve 37.843,08TL tutarda davalının alacağına ilişkin olarak davacının mükellefi bulunduğu vergi dairesi müdürlüğüne Ba beyanında bulunduğu, davacı nezdinde davalının incelenen muavin defter bakiyesinin 20/08/2021 tarihi itibariyle davalı aleyhine 28.656,92TL borç bakiyesi verdiği..." şeklinde belirtilmiştir.
... 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 31/03/2022 tarih, ... Esas -... Karar sayılı birleştirme kararından sonra alınan Mali Müşavir ...'ın 31/08/2022 havale tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "...Davalılardan ...Şti nin 2021 yılında ..'e 2 adet belge ile KDV hariç 67.699,20TL satış yaptığı tespit edildiğinden aralarında ticari ilişki olduğu, keşidecisi ..., lehdarı davalı ... olan 30.000,00TL tutarlı çekin davalı ... tarafından diğer davalı ...Şti ye aralarındaki ticari ilişkiye mahsuben ciro edilmiş olduğu, Davacı ...'nın davalı ...'e keşide ettiği ve ... tarafından diğer davalı ...Tic. Ltd. Şti'ne ciro edilen 30.000,00TL bedelli çeke ilişkin olarak borcunun bulunmadığını, davalı ...'in söz konusu çeki, aralarındaki ticari ilişkiye mahsuben diğer davalı ...Tic. Ltd. Şti'ne ciro ettiği..." yönünde kanaat bildirilmiştir.
Dosya kapsamı incelendiğinde; davacı ile davalı ... arasında ticari ilişkinin mevcut olduğu, alınan kök raporda belirtildiği üzere davacının alacaklı olduğu da dikkate alındığında asıl dava yönünden davacının davasının kabulü ile davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, bunun yanında davalı bilerek ve isteyerek dava konusu iade etmediğinden kötüniyetli olduğu anlaşılmış olup %20 oranında kötüniyet tazminatına hükmedilmiştir. Birleşen dava yönünden yapılan incelemede; dava konusun çekin ... tarafından diğer davalı ... Tic. Ltd. Şti'ne borcuna karşı usulüne uygun cirolandığı, kıymetli evrakın sebepten mücerret olduğu ve dava konusu çekin kendisinden kaynaklı bir eksiklik bulunmadığı da dikkate alındığında birleşen dava yönünden davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A) Mahkememizin 2021/588 Esas sayılı dosyası yönünden;
1-) Davanın KABULÜ ile;
Davacının ...bank ... Şubesine ait, ... nolu, 31/07/2021 vade tarihli, 30.000,00TL bedelli çek yönünden davacının davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
2-)Asıl alacağın %20 si olan 6.000,00TL kötüniyet tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-)Alınması gereken 2.049,30TL harçtan peşin alınan 512,33TL harcın mahsubu ile bakiye 1.536,97TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-)Davacı tarafça yapılan 59,30TL başvuru harcı, 512,33TL peşin harç, 1.800,00TL bilirkişi ücreti, 136,80TL tebligat ve posta masrafından oluşan toplam 2.508,43TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-)Davacı yargılamada kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT'ne göre tespit olunan 9.200,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
B) Birleşen ... 15. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyası yönünden;
1-)Davanın REDDİNE,
2-)Alınması gerekli 80,70TL karar harcından peşin alınan 512,33TL harcın mahsubu ile bakiye 431,63TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-)Karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereği hesap ve takdir olunan 9.200,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-)Kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesi halinde ödeyen tarafa iadesine,
5-)Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 10/10/2022
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır