T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/678 Esas
KARAR NO: 2022/155 Karar
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/11/2021
KARAR TARİHİ: 28/02/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 18/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin 25/11/2021 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... San. Ve Tic. A.Ş. ile ticari ilişki içinde bulunan dava dışı ... Ltd. Şti., ... A.Ş. Tarafından keşide edilen ... Bankası A.Ş. ... Şubesi'ne ait ... Seri Numaralı, 07.07.2021 keşide tarihli ve 17.678,00-TL bedelli müşteri çekini, müvekkil şirkete gönderdiğini ve bu çekin kaybolduğunu, çekin kaybolması üzerine .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/... Esas Sayılı dosyası tahtında çek iptali davası açtıklarını, işbu dava konusu çekin, dava dışı bir kişi tarafından ele geçirilmiş ve davalı ... A.Ş.'ye verilmiş olduğunu ve bu hususta .... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... Esas Sayılı dosyası tahtında davalı tarafından icra takibi başlatıldığının taraflarınca öğrenildiğini, bahsi geçen ... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... Esas Sayılı dosyasına keşideci ... A.Ş. Tarafından ödeme yapıldığını, bahsi geçen çek, dava dışı ... firmasının elinden çıktıktan ve zayi olduktan sonra gelen ilk cironun meşru ve yetkili hamil olamayacağı izahtan vareste olduğunu, bu sebeple devamındaki ciro silsilesi de bozulmuş sayılacağından davalı yetkili ve meşru ciranta olamayacağını, .... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... Esas Sayılı dosyasında mübrez çekin arka yüzü incelendiğinde .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/... Esas Sayılı dosyası tahtında ödemeden men kararı verildiğinin, davalı tarafından da bilindiğinin görüleceğini, davalı ... A.Ş. .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/... Esas Sayılı dosyasında ödemeden men kararı verilmiş olduğunu bilmesi nedeniyle kötü niyetli olarak icra takibi başlattığını, davalı tarafından bu icra takibi bilerek keşideciye karşı başlatıldığını, lehtar ve cirantaya karşı başlatılmadığını, çekin arka yüzünün okunaklı olmaması sebebi ile taraflarınca sonraki cirantaların tespit edilemediğini, bu nedenle ...türk Bursa Şubesi'ne ve .... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... Esas Sayılı dosyasına müzekkere yazılarak dava dışı ... firmasından sonra gelen cirantaların isim, adres ve şirket bilgilerinin celp edilmesine karar verilmesini, ciro silsilesinin bozulduğunu ve takip alacaklısının yetkili hamil olmadığının ispatı bakımından çek üzerinde ... firmasından sonra gelen cirantalar ile gerek davacı müvekkili şirket gerekse dava dışı ... firması arasında ticari ilişki bulunup bulunmadığının da tespit edilmesine karar verilmesini, bu nedenlerle, müvekkili davacının elinden rızası dışında çıkan çekin istirdadına ve müvekkilimizin meşru hamil sıfatıyla alacaklı olduğunun tespitine, davalı lehine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, .... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... Esas Sayılı dosyası tahtında davalı tarafından tahsilat yapıldı ise tüm fer'ileri dahil olmak üzere istirdatına karar verilerek, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin 09/12/2021 tarihli cevap dilekçesinde özetle; 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman Ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde dava dışı müşteri ... ile müvekkili şirket ... A.Ş. arasında 24.03.2021 tarihli ... müşteri numaralı Faktoring Sözleşmesi akdedildiğini, keşideci ... A.Ş. tarafından 07.07.2021 tarihli, ... seri numaralı, 17.678,00 TL bedelli çek keşide edildiğini ve dava dışı borçlu ... San. Tic. Ltd. Şti.'ye, ... San. Tic. Ltd. Şti. tarafından ise dava dışı borçlu ... Ltd. Şti.'ye ciro edildiğini, dava dışı borçlu ... Ltd. Şti ile dava dışı ... arasındaki ticari ilişkide ... nolu 27.04.2021 tarihli e-faturaya konu malların satın alınması sonucu bahsi geçen çekin çek ciro yolu ile ... 'a teslim edildiğini, faktoring sözleşmesi kapsamında müşteri ... huzurdaki itiraza konu çeki müvekkili şirkete ciro ettiğini, ... yetkili hamil sıfatını haiz olduğunu, sözleşmeye konu çek müvekkili yanca bankaya ibraz edildiğini, ancak çek hakkında ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 20.05.2021 tarih ve 2021/ ... Esas sayılı dosyasından ödeme yasağı kararı olduğu gerekçesi ile tahsil edilemediğini, bu durumun çekin arka yüzüne dercedildiğini, çekin bila tahsil kalmasından bahisle .... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... Esas Sayılı dosyasından 16.08.2021 tarihinde kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takibe girişildiğini, mahkemenizin 2021/... D.iş sayılı dosyasından ihtiyati haciz kararı alındığını, istirdat davası için arabuluculuğa başvuru dava şartı olduğnuu, davacının bu şartı yerine getirmeden dava açtığını, dava şartı yokluğundan davanın usulden reddi gerektiğini, keşideci ile cirantaların çekte yazılı bulunan borçtan sorumlu olduğunu, geçerli ve düzgün bir ciro silsilesi olduğunu, müvekkilinin yetkili hamil sıfatında olduğunu, bu nedenlerle, müvekkilinin yetkili hamil olduğunun tespiti ile haksız ve hukuki dayanaktan yoksun huzurdaki davanın reddine, davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilerek, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Yapılan yargılama, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava, ... İcra Müdürlüğünün 2021/... Esas sayılı dosyasına dayanak çekin istirdatına ilişkindir.
Davalı ... tarafından 16/08/2021 tarihinde .... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... Esas sayılı takip dosyası ile takip başlatıldığı, keşideci ... A.Ş. Tarafından ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
6102 sayılı TTK'nın 792. Maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. Maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." şeklinde bir düzenlemeye yer verilmiştir. Bu düzenleme uyarınca rıza hilafına elden çıktığı ileri sürülen çekin istirdatına karar verilebilmesi için davacının dava konusu yaptığı çekin yetkili hamili olduğunu kanıtlaması yanında, çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat etmesi gereklidir. Davada ispat yükü çekin istirdatına karar verilmesini talep eden davacıya aittir.
.... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davalının alacaklı olduğu, davacının ise borçlu listesinde yer almadığı, takibe dayanak çek fotokopisi incelendiğinde, davacının çek üzerinde lehtar veya ciranta olarak yer almadığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle davaya konu çek nedeniyle davalı tarafa karşı sorumlu olmadığı, menfi tespit ve istirdat davası açma husumetlerinin olmadığı görülmekle, davacı yönünden aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden REDDİNE,
2-Alınması gereli harç 80,70TL olup peşin alınan 338,54TL harçtan mahsubu ile artan 257,84TL harcın kararın kesinleşmesi halinde davacı tarafa iadesine,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafça yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereği hesap ve takdir olunan 5.100,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 01/03/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır