T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/726 Esas
KARAR NO: 2023/681
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Vekâletsiz İş Görmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/12/2021
KARAR TARİHİ: 24/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Vekâletsiz İş Görmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Tarafların Talepleri
Davacı vekilinin 16/12/2021 tarihli dava dilekçesinde özetle: Müvekkili tarafından ... Mah. ... Sok. No: .../İstanbul adresinde bulunan yerdeki elektrik enerjisi ihtiyacının karşılanması için davalıya başvurduğunu, davalı tarafça buraya müvekkili tarafından kablo hattı çektirilmesi ve sonrasında buna ilişkin bedelin müvekkiline ödeneceğinin söylendiğini, bunun üzerine müvekkilinin elektrik hattı yapım işi için ... Ltd. Şti. adlı firma ile anlaştığını, bu hattın yapımı için ilgili firmaya 59.000 TL ödendiğini, bu bedelin davalı tarafça müvekkiline ödenmesi için önce kuruma başvuruda bulunulduğunu, fakat olumlu sonuç alınamadığını, bunun üzerine kuruma karşı ödenen tutarın rücuen tahsili için .... İcra Müdürlüğünün 2020/... Esas sayılı dosya ile icra takibi başlatıldığını, davalı tarafça takibe itiraz edildiğini belirterek, davanın kabulü ile .... İcra Müdürlüğü 2020/... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline, alacağın takip tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faizi ile müvekkiline ödenmesine, asıl alacağın %20'sii oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle: bir uyuşmazlığın dava konusu edilebilmesi için, dava tarihi itibarıyla doğmuş ve güncel bir menfaatin bulunması, bunun için de istenen hakkın/borcun muaccel olmasının gerektiğini, muaccel olmayan borcun eda davasına konu edilmesinde güncel ve doğmuş bir menfaat söz konusu olmadığından bu davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddinin gerektiğini, eldeki davada davacı tarafın işbu davayı açması ve dava konusu bedel için talepte bulunmasının mümkün olmadığını, dava konusu tesis, kullanıcılar tarafından tesis edilen dağıtım tesisi olup Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği 21/3, Kullanıcı tarafından Dağıtım Varlıklarının Tesis Edilme Metodolojisinin 5 ve devamındaki maddeleri gereği geri ödemeye esas bedellerin hangi süreçler neticesinde ödeneceğinin açıkça belirtildiğini, yasal mevzuat gereği abonenin sorumluluk alanında bulunan yapım bedellerinin müvekkil şirketten talep edilmesinin mevzuata aykırı olduğunu, geri ödemesi talep edilebilecek bedelin Dağıtım Hattı/varlığı Keşif Özeti-Birim Fiyat Teklif Cetveli üzerinden ödenmesi söz konusu olmayıp gerek Yönetmelik gerekse bağlantı 2/b maddesinde belirtildiği üzere Metodoloji gereği belirlenen yönteme göre bedelin belirlenmesi gerektiğini, mevzuat uyarınca davacı tarafın talepte bulunabileceği miktarın, davacı tarafça dosyaya sunulan faturalar vasıtasıyla değil, çeşitli verilerin ortalamasının ele alınması ve bu bedeller üzerinden %20 indirim uygulanması suretiyle elde edilen birim fiyat üzerinden hesaplanması ve karşılaştırma sonucu çıkan miktarın geri ödenmesinin gerektiğini, Tesis Sözleşmesi'ne istinaden kullanıcı tarafından tesis edilen hattın, Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği'ne göre dağıtım tesisi tanımına dahil olan kısmı dağıtım varlıklarının geri ödemelerine ilişkin metodoloji yöntemi ile 6.814,53 TL (Aralık 2021 TÜFE ve KDV hariç şekilde) olarak hesaplandığını, davacının faturaya dayalı talebi hatalı yöntemle belirlendiğinden son derece fahiş olmakla davanın reddinin gerektiğini belirterek, dava, davacının dava dışı ... Ltd. Şti. ödemiş olduğu bedelin tahsili amacıyla başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkin olup, alacağın varlığı ve miktarı yapılan yargılama sonucuna göre belirleneceğinden alacağın likit olmadığını, bu nedenle de davacı tarafin icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İhbar olunan ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirket ile müvekkili şirket arasında gerçekleşen hiçbir şartname, sözleşme gibi hukuksal bir belgenin bulunmadığını, kaldı ki 2011 ve devamı yılını kapsayan dava konusu olayın hukuki muhatabının ... olduğunu belirterek, müvekkilinin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığından davaya herhangi bir şekilde katılma taleplerinin olmadığını, ihbar talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
B.Uyuşmazlık, Deliller, Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe
Dava itirazın iptali davasıdır. Uyuşmazlık davalının davacıya takip tarihi itibariyle borçlu olup olmadığı, alacağın muaccel hale gelip gelmediği, temerrüt oluşup oluşmadığı, yönetmeliğe göre davacının alacağa hak kazanıp kazanmadığı, hak kazanmışssa hangi tarihte hak kazandığı, faiz borcu bulunup bulunmadığı, itirazın haksız olup olmadığı, icra inkar tazminatı şartlarının oluşup oluşmadığı hususlarında toplanmaktadır.
Davanın itirazın iptali davası olması sebebi ile öncelikle itirazın yapıldığı icra dosyası mahkememiz dosyası arasına alınmış, yapılan incelemede ... İcra Dairesinin 2020/... esas sayılı dosyası ile mahkememiz dosyasının taraflarının aynı olduğu, icra dosyasında borçlu olarak yer alanın dosyamızda davalı konumunda olduğu, dosyamız davacısının alacaklı, olduğu, davalı tarafından süresinde ve geçerli bir şekilde borca dair itiraz dilekçesi sunulduğu görülmüştür.
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiştir. Dava şartlarına ilişkin eksik ve incelenmesi gereken ilk itiraz bulunmadığı anlaşıldıktan sonra tarafların sulh olma imkanı bulunmadığından uyuşmazlık noktaları belirlenip tahkikat aşamasına geçilmiş, deliller toplanıp bilirkişi raporu alınmak suretiyle sonuca gidilmiştir.
Mahkememizce görevlendirilen bilirkişi ... 'in 11/04/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; " Dosyadaki belgeler ile sabit olduğu üzere Dava konusu dağıtım varlığının GEÇİCİ KABULÜ 03.11.2021 Tarihinde yapılmış olup Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği'nin 21/3 Hükmü ve Dağıtım Varlıklarının Tesis Edilme Metodolojisi'nin 7/1 Hükmü Dikkate alındığında Dava Konusu Tesis (Dağıtım varlığı) Bedeli Ancak bir sonraki yıl 2022 Yılı içerisinde en fazla 12 Eşit taksitle Ödenebibilir. Bu durumda Mevzuat Hükümleri Çerçevesince Davacının alacak davası açtığı tarihte Muaccel Bir alacağı bulunmamaktadır. Ve Henüz Muacceliyet kazanmayan bir alacağı dava etmesi haksızdır. Davacı (Kullanıcı) tarafından tesis edilen dava konusu Dağıtım varlığının , Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği' Madde 10 B 1-c hükmüne göre Dağıtım varlığı tanımına dahil olan kısmı yetmiş metredir. Ödeme Tutarının; Kullanıcı Tarafından Dağıtım varlıklarının Tesis edilme Motodolojisi Madde-3/5/b çerçevesinde belirlenmiş 2019 yılı birim fiyat bedelleri esas alınarak hesaplanması ve ödeme 2022 yılı itibari ile yapılacağı için Tesis Sözleşmesinin Düzenlendiği Tarih esas alınarak Eleketrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği'nin 21. Maddesinin beşinci fıkrası uyarınca Tüketici Fiyat endeksi oranında güncelleme yapılması gerekir. Dağıtım varlıklarının geri ödemelerine ilişkin metodoloji yöntemi ile 2019 yılı birim fiyatları ile hesaplanan tutar ise 6.888,00 TL ( TÜFE ve KDV hariç şekilde) olup Eleketrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği'nin 21. Maddesinin beşinci fıkrası uyarınca ödemenin yapılacağı tarihe TÜFE oranında güncelleme yapılması gerekir. Davacının Dava konusu Dağıtım varlığına ilişkin faturaya dayalı olarak talep ettiği 59,000,00 TL+KDV tutar hatalıdır." mütalaa etmiştir.
İtiraz üzerine bilirkişiden ek rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi ek raporunda; "Dağıtım varlıklarının geri ödemelerine ilişkin metodoloji yöntemi ile yapılan hesaplamada (Tesisin yapıldığı 2019 yılı ... birim fiyatları(2. bölge) ile hesaplanan tutar) 32.5/061 poz nolu 3x185+95 mm² NAYY kablonun yeraltına döşenmesi (malzeme+montaj+nakliye) metre birim fiyatı 123,00 TL dir. 70 m x 123.00 TL=8610,00 TL ve %20 isk. Uygulanınca 8,610,00*0,8 = 6.888,00 TL ( TÜFE ve KDV hariç şekilde) olup Eleketrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği'nin 21. Maddesinin beşinci fıkrası uyarınca ödemenin yapılacağı tarihe TÜFE oranında güncelleme yapılması gerekir. Davacı (Kullanıcı)'nın Dava konusu Dağıtım varlığının yapımına ilişkin sunduğu 22/11/2018 tarihli 59,000,00 TL+KDV tutarındaki fatura tarih, miktar ve tutar yönünden hatalıdır." mütalaa etmiştir.
Davacı tarafın itirazı üzerine dosya önceki bilirkişiden farklı bilirkişilerden yeni bir rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi heyeti 05/08/2023 tarihli raporunda özetle; "davalı ... A.Ş.'nin, 38.503,40 TL tutarındaki kablo tesis bedelini, geçici kabul tarihi olan 18.11.2019 tarihinden icra takip tarihi olan 23.01.2020'ye kadar birikmiş yasal faizi olan 626 TL ile birlikte davacıya ödemesi gerektiği, davacının asıl alacağı 38.503,40 TL yasal faiz 626,60 TL olmak üzere davacının toplam alacağı 39.130,00 TL, davacı ...'ün davalı ... A.Ş.'den icra takip tarihi itibarıyla toplam alacağının 39.130,00 TL olduğu" mütalaa edilmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, müzekkere cevapları ile tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirilek; davacı yanın ticari işletmesine elektrik hattı çekilmesi amacıyla davalı şirkete başvurduğu, davalı şirketin harcamaları daha sonra kendileri tarafından karşılanmak üzere şimdilik hattın çekiminin davacı yanca gerçekleştirilmesi gerektiğinin iletildiği, davacı yanın elektrik hattı çekimi için harcama yaptığı, ancak bu harcamayı davalı kurumdan tahsil edemediğinden ... İcra Müdürlüğü 2020/... Esas sayılı dosyasında yürütülmekte olan takibi başlattığı, takibin davalı yanın itirazı üzerine durduğu, işbu davanın ise ilgili takibe yapılan itirazın iptali davası olduğu anlaşılmıştır.
Dosya elektrik mühendisi bilirkişiye tevdii edilmiş, davacı yanın ilgili tesisat kurulumu için harcaması gereken miktarın 38.503,40TL olduğu tespit olunmuştur. Rücuya tabi ödemelerde, kendisine rücu edilecek olan rücuya tabi işlemin serbest piyasa koşullarında objektif olarak hangi bedelle yapılması mümkünse bu tutardan sorumlu olacaktır. Somut olayda davacı yan her ne kadar daha fazla harcama yaptığını belirtmiş ise de bilirkişi tarafından hazırlanan raporla bu tutarın 38.503,40TL olması gerektiği tespit olunduğundan 38.503,40TL'nin davacı yanca davalı elektrik kurumuna rücu edilebileceği anlaşılmış ve davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Alacak likit olmadığından ve belirlenmesi yargılamayı gerektirdiğinden davacı yanın icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE; ....İcra Müdürlüğü 2020/... Esas sayılı dosyasında yürütülmekte olan takibe yapılan İTİRAZIN 38.503,40TL yönünden İPTALİ ile TAKİBİN bu tutar üzerinden DEVAMINA,
2-Davacı yanın icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Alınması gereken 2.630,16TL harçtan peşin alınan 712,58TL harcının mahsubu ile bakiye 1.917,58TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından dava açılırken yatırıldığı anlaşılan 712,88TL peşin harç, 59,30TL başvurma harcı olmak üzere toplam 771,88TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 4.750,00TL bilirkişi ücreti, 152,50TL tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 4.902,50TL yargılama giderinden kabul-red oranına göre hesaplanan 3.199,37 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6100 sayılı HMK.nun 326/2 maddesi gereğince bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre 17.900,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre 17.900,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine
8-Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL nin davanın kabul- red oranına göre, 861,43 TL'nin davalıdan, 458,57 TL'sinin ise davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
Dair; gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, ... Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/10/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır