T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/... Esas
KARAR NO: 2022/731
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan), Sermaye Piyasası Kanunundan Kaynaklanan (Alacak)
BİRŞELEN DOSYA
DAVA: İSTİRDAT
DAVA TARİHİ: 28/02/2022
KARAR TARİHİ: 03/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan), Sermaye Piyasası Kanunundan Kaynaklanan (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVA YÖNÜNDEN:
Davacı vekili 21/10/2019 tarihli dilekçesi ile, Müvekkilinin 13.03.2021 tarihinde çocuk kot pantolon satımı nedeniyle dava dışı ... San.Tic.Ltd.Şti.'den ... Bankası ... Şubesi'nin ... seri no.lu 25.000,00 TL bedelli çekini aldığını, söz konusu çekin, 07.07.2021 tarihinde müvekkil şirket tarafından zarfta gönderilmek üzere teslim edilen çek yaprağının, dava dışı ... Kargoda taşıma esnasında kaybolduğunu, bahse konu çekin iptali için 26.08.2021 tarihinde ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/... E. sayılı dosyası ile çek iptal davası açıldığını, mahkemece çekin ödenmesine tedbir kararı verildiğini, davalı şirket tarafından, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... D.İş, 2022/... K. sayılı kararı ile müvekkil şirket aleyhine ihtiyati haciz kararı alındığını ve alınan karar neticesinde, ... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... E. sayılı dosyası ile haciz işlemlerine başlandığını ve haciz neticesinde müvekkil şirketin banka hesaplarındaki yüklü tutarda mevduatın bloke edildiğini, müvekkili tarafından, ... İcra Müdürlüğü'nün 2018/1... E. sayılı dosyadan 25.000,00 TL haciz işlendiğini ve tutarın icra dosyasına yatırıldığını, müvekkili şirketin ticari faaliyetlerine devam edebilmesi için banka mevduatlarında bulunan hacizleri kaldırmak amacıyla, cebri haciz baskısı altında 11.912,68 TL icra dosyasına ihtirazı kayıtla ödeme zorunda kaldığını, böylece ödenen 36.912,68 TL neticesinde müvekkil şirket aleyhine yapılan haciz işlemlerinin kaldırıldığını, davaya konu çekin kaybolmasından dolayı müvekkil şirketten sonra gelen ciranta ile müvekkili şirket arasında herhangi bir ticari ilişkinin bulunmadığını, belirterek sonuç olarak; öncelikle ihtiyati tedbir taleplerinin kabulüne, ayrıca davanın kabulüne, davalı aleyhine %20'den az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili 25.05.2022 tarihli cevap dilekçesi ile; faktoring işleminin, faktoring müşterisi ... ... Şti. ile yapıldığını, fatura borçlusunun ... ... Şti. olduğunu ve davacının, faktoring işleminin üçlü tarafı (faktor, müşteri, fatura borçlusu) arasında yer almadığını, müvekkilinin çekleri iktisap ederken davacı aleyhine bile bile hareket ettiğine dair somut bir delil ileri sürülmediğini, bu açıdan açılan davanın hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, faktoring işleminin 6361 sayılı Kanun hükümlerine uygun şekilde yapıldığını, bu kapsamda 6361 sayılı yasanın md. 9/2 gereğince; devralınan çeklerin ciro zincirinin kontrol edildiğini, çeklerin alınmasını gerektiren alacağı doğuran faturaların tevsik edildiğini ve çek bedellerinin, alacağı doğuran faturalardaki tutarlarla uyumlu olduğunu, belirterek sonuç olarak; hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, davacının %20 oranında tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DOSYA YÖNÜNDEN:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle: müvekkili şirket ile dava dışı ... San. Tic. Ltd. Şti arasında 13/03/2021 tarihinde çocuk kot pantolon satımı nedeniyle ... Bankası ... Şubesi'nin ... Seri Nolu 25.000.00 TL'lik çeki müvekkili şirkete keşide ettiğini, müvekkil şirketçe dava konusu çek 07/07/2021 tarihinde dava dışı şirket olan ... TİC. LTD.ŞTİ 'ye gönderilmek üzere kargoya teslim edildiğini, çek yaprağının taşıma esnasında kaybolduğunu ve bulunamadığını, müvekkili şirketten sonra gelen ciranta/cirantalar ile müvekkili şirket arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığını, müvekkili şirket tarafından ... Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/... Esas sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığını, dava devam ederken dava konusu çekin ... A.Ş.'nin elinde olduğu ve müvekkili şirketin borçlu olduğu gerekçesiyle ... Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/... D.İş - 2022/... Karar sayılı dosya kapsamında müvekkili şirket aleyhine ihtiyati haciz kararı alındığını, müvekkil şirket aleyhine alınan karar neticesinde ... İcra Müdürlülüğü 2022/... Esas sayılı dosyası ile haciz işlemleri başlatıldığını, müvekkili şirketin alacaklı sıfatında olduğu .... İcra Dairesinin 2018/... sayılı dosyada tahsil edilen 25.000,00 TL'nin yukarıda dosya numarası belirtilen davalı şirketin alacaklısı bulunduğu icra dosyasına yatırılmış olduğunu, müvekkili şirketin ticari faaliyetlerine devam edebilmek ve banka mevduatlarında bulunan hacizlerin kaldırılması amacıyla cebri icra baskısı altında 11.912,68 TL'lik icra dosyasına ihtirazı kayıtla ödemek zorunda kaldığını, müvekkili şirket tarafından icra dosyasına yatırılan toplam 36.912,68 TL toplam ödeme neticesinde hacizlerin kaldırılmış olduğunu, nitekim müvekkili şirketin aslında alacaklı olaması gerektiği çekin bedelini icra dosyasına depo etmesinin müvekkili şirketin iyi niyetli olduğunun ispatı olduğunu, ayrıca müvekkili şirketçe cebri icra baskısı altında davalı şirkete ödenen paranın bor4çlusu olmadığının tespiti için açtıkları menfi tespit davasının ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/... Esas sayılı dosyasında derdest olduğunu, yukarıda araz edilen sebepler doğrultusunda, müvekkili şirketin kendi iradesi dışında elinden çıkan çekin iptali davası devam ederken çekin ortaya çıkması neticesinde kötü niyetli olarak iktisap etmiş olan veya iktisabında ağır kusuru olan davalının dava konusu çeki geri vermesinin gerektiğini savunarak davanın kabulü ile müvekkili şirketin kendi iradesi dışında elinden çıkan çekin istirdatına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının söz konusu Çek istirdatını talep etmesi hukuken mümkün olmadığını, davacı faktoring işleminin tarafı olmadığını, faktoring işlemi faktoring müşterisi ... ...Şti ile yapılmış olmakla ve fatura borçlusu da ... Tekstil....Şti olmakla; davacı, faktoring işleminin üçlü tarafı arasında yer almamakta olduğunu, Davacı, söz konusu Borçsuzluk defiini müvekkiline karşı ileri sürememekle birlikte; müvekkilinin çekleri iktisap ederken bile davacı aleyhine hareket ettiğine dair somut bir delil de ileri sürülememekte olduğunu, açılan davanın hukuki dayanaktan yoksun olduğu açık olduğunu, ispat yükü altında olan davacının, müvekkilinin çeki kötü niyetli şekilde iktisap ettiğini ispatlaması gerektiğinin açık olduğunu, Dava konusu çek, müvekkil şirkete faktoring sözleşmesine istinaden ve ciro yoluyla geçtiğini, müvekkili üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiğini, çekin yasal, iyi niyetli ve meşru hamili olduğunu, müvekkili şirketten çekin iadesinin talep edilebilmesi için müvekkili şirketin kötü niyetli ve ağır kusurlu olduğunun kesin ve yazılı deliller ile davacı tarafça kanıtlanması gerekmekte olduğunu, müvekkili şirket üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiğini, yetkili ve meşru hamil sıfatına sahip olduğunu, söz konusu çek incelendiğinde bütün şekli unsurları tam, ciro zincirinin hukuka uygun olduğu açık olduğunu, 6361 sayılı yasa md.9/3'ün açık hükmü gereğince hukuki dayanaktan yoksun davanın reddi, davacının % 20 oranında tazminata mahkum edilmesi, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, asıl dosyada ... İcra Müdürlüğünün 2022/... E. Sayılı dosyası yönünden borçlu olmadığının tespiti ile birleşen dosya yönünden ise icra takibine ve davaya konu çekin davalıdan istirdadına ilişkindir.
Taraf delilleri mahkememizin 2022/... E. Sayılı dosyasında toplanmış ve bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş, bankacı bilirkişinin 05.10.2022 tarihli raporu dosyamıza sunulmuştur.
Yargılamanın devamı sırasında ... Asliye ticaret Mahkemesi'nin 2022/... Esas, 2022/... Karar sayılı dosyasının mahkememiz dosyası ile birleştirildiği görülmüştür.
Her iki dava dosyasının incelenmesinde uyuşmazlığın, faktoring kanunundan kaynaklandığı, davalı sorumluluğunun belirlenmesinin faktoring mevzuatı uyarınca yapılması gerektiği, alınan raporda da değerlendirmenin bu doğrultuda olduğu, her ne kadar .... ATM tarafından dava dosyası mahkememiz dosyası ile birleştirilmiş ise de Hâkimler Savcılar Yüksek Kurulu Birinci Dairesinin 25.11.2021 tarihli ve ... sayılı kararının 5 numaralı bendi uyarınca "21.11.2021 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketler Kanunu'nundan kaynaklanan ve asliye ticaret mahkemesinin görev alanına giren ticari davalara ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı kapsamında gelecek işlere yirmi veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 6,7,8 ve 9 numaralı asliye ticaret mahkemelerinin bakmasına" kararı verilmiştir.
Görev hususu mahkemece davanın her aşamasında resen dikkate alınacak hususlardandır.
Mahkememiz asıl davası HSK'nın yukarıda anılan 21.11.2021 tarihli kararından sonra 28.02.2022 tarihinde; birleşen dosya ise 05.04.2022 tarihinde açılmıştır.
Tüm bunlara göre mahkememiz asıl ve birleşen dosyada yer alan uyuşmazlıkları çözmekle görevli olmayıp, görevli ve yetkili mahkeme İstanbul Finans İhtisas (6.7.8 Ve 9) Mahkemesidir.
Açıklanan nedenle asıl ve birleşen dosya yönünden görev yönünden davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Mahkememizin GÖREVSİZ olması nedeniyle davanın usulden reddine,
2-Kararın kesinleşmesinden sonra 2 haftalık süre içinde talepte bulunulması halinde dosyanın görevli İSTANBUL FİNANS İHTİSAS (6.7.8 ve 9) MAHKEMESİNE gönderilmesine, aksi halde dosya üzerinden açılmamış sayılmasına karar verilmesine,
3-Harç ve yargılama giderlerinin esas mahkemece değerlendirilmesine,
İlişkin taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine verilecek bir dilekçe ile ... Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 03/11/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır