T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/133 Esas
KARAR NO: 2022/436
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 02/03/2022
KARAR TARİHİ: 09/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 02/03/2022 tarihli dilekçesi ile, ... Market, ... Mühendislikten aldığı ticari mallara istinaden ... Bankası .../Ankara şubesine ait ... seri numaralı, keşidecisi ... Tic. Ltd. Şti olan, 12/01/2022 keşide tarihli, 60.000,00 TL bedelli çeki keşide ettiğini, çeki lehdara ... A.Ş. 'nin Kuruçayırlı şubesi aracılığıyla göndermek için kargoya 30.09.2021 tarihinde verildiğini, kargonun ... Mühendisliğe ulaşmaması üzerine, kargo şubesiyle görüşüldüğünü ve kargonun bir şekilde kaybolduğu cevabı alındığını, gönderinin şubeye teslim edildiğine dair kargo alım fişi ile, kaybolduğuna dair tutanakların mevcut olduğunu, çekin, ... Ltd. Şti.'ne ulaşmaması üzerine müvekkili ... şirketi yeni bir çek keşide edip ilgili firmaya gönderdiğini, bu çekin de aynı bankanın aynı şubesine ait 12.01.2022 keşide tarihli 60.000 TL bedelli 3466 seri numaralı çek olduğunu, bu çek alacaklı firmaya ulaşmış ve vadesinde ödediğini, çekin bulunamaması üzerine, ... tarafından ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2021/ ... E. sayılı dosyası ile çek İptal davası açıldığını, 27/10/2021 tarihinde ... Bankası .../Ankara şubesine ait ... seri numaralı, keşidecisi ... Mak. Tesk. İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti olan, 12/01/2022 keşide tarihli, 60.000,00 TL bedelli çek üzerine dava sonuna kadar ödeme yasağı kararı verildiğini, çeki bir şekilde ele geçiren veya bulan kişiler, lehdar ... Ltd. Şti. yerine çeki cirolamış olduğunu, ... Ltd. Şti.'nin cirosunun altında ... Ltd. Şti. Ve ... kimlik numaralı İbrahim Aslan'ın cirosu bulunduğunu, nihai olarak ise ... A.Ş. Çeki cirolayarak bankaya ibraz ettiğini, çekin ödeme yasağı nedeniyle bedeli ödenmediğini, ve bunun üzerine ... A.Ş. tarafından çek ... İcra Müdürlüğünün 2022/... E. sayılı dosyası üzerinden icra takibine konu edildiğini, müvekkil ... Market haciz baskısı altında olduğundan ve bu durum ticari durumuna büyük sıkıntı verdiğinden icra dosyasına, ihtirazi kayıtla 22.02.2022 tarihinde borcu ödemek zorunda kaldığını ... Ltd. Şti. tarafından imzanın kendilerine ait olmadığı yönünde ... İcra Hukuk Mahkemesinin 2022/... E. Sayılı dosyası üzeriden imzaya itiraz davası açıldığını, ... Market tarafından da borca itiraz istemiyle ... İcra Hukuk Mahkemesinin 2022/... E. Sayılı dosyası üzerinden borca itiraz davası açıldığını, çek iptali davasının görüldüğü ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/... E. Sayılı dosyasının 17.02.2022 tarihli oturumunda çek ve ödenen bedelin istirdatı davası açmak üzere ... Mühendisliğe süre verildiğini, istirdat davası açma zorunluluğu nedeniyle iş bu davanın açıldığını, çeki hukuka aykırı olarak ele geçiren ve sahte imza ile piyasaya arz eden kişi/kişilerin tespit edilerek haklarında kamu davası açılması istemiyle ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2022/... hazırlık numaralı dosyası ile suç duyurusunda bulunulduğunu beyanla; davanın kabulü ile haksız bir şekilde ödenen bu bedelin davalıdan istirdatı ile tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili 25/03/2022 tarihli cevap dilekçesi ile, davadışı ... Ltd. Şti. ile müvekkil şirket arasında faktoring sözleşmesi akdedilmiş, yapılan sözleşme gereği davalı/borçluya ön ödeme yoluyla finansman sağlandığını, bu finansman karşılığında, dava konusu çek faturaya istinaden teslim tutanağı ile ciro ve teslim alındığını, müvekkili şirketin, 6361 sayılı yasanın belirtmiş olduğu tüm yükümlülükleri yerine getirmek suretiyle dava konusu çeki iktisap ettiğini, dolayısıyla, müvekkili şirkete herhangi bir kusur isnadının mümkün olmadığını, müvekkili şirketin kendisine finansman sağlanması talebi ile başvuran müşterisinin taleplerini gerekli yasal prosedürleri ve yükümlülüklerini yerine getirerek karşıladığını, çekin rıza dışı elden çıkması halinde ispat yükü bunu ileri süren davacıya ait olduğunu ve davacının çekin yetkili hamili olduğunu ve rızası hilafına elden çıktığını, müvekkilini bu çeki iktisap etmede kötüniyetli olduğunu ve ağır kusuru bulunduğunu kesin ve inandırıcı delillerle kanıtlaması gerektiğini, davacının çekin ne sebeple uhdesinden çıkmış olduğuna dair inandırıcı herhangi bir açıklama yapmadığını ve bunu kanıtlayabilecek bir delil de sunmadığını, davacının bahsettiği dava dışı şirket adına tam ciro da yapılmadığını, müvekkili şirketin çeki kötü niyetli iktisap ettiğini de kanıtlayabilmiş olmadığını, ve söz konusu çek hukuka uygun bir şekilde iktisap edildiğini beyanla; davanın reddi ile davacının kötüniyet tazminatına hüküm edilmesini ve tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava; icra baskısı ve tehtidi altında ödenmek zorunda kalınan bedelin istirdatı istemine ilişkindir.
Davacı, haciz baskısı altında ... İcra Müdürlüğünün 2022/... E. Sayılı dosyasına ödeme yaptığını ve bu tutarın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Taraf delillerinin toplanmasına geçilmiş;
... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/... Esas sayılı dosyası, ... icra Hukuk Mahkemesi' nin 2022/ ... Esas sayılı dosyası dosyası celb edilmiştir.
... Cumhuriyet Başsavcılığı'na müzekkere yazılarak 2022/... Soruşturma sayılı dosyası getirilerek dosyamıza kazandırılmıştır.
HMK.nun 115/1 maddesi gereğince dava şartları, mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinden araştırılır.
HMK' nın 138. Maddesine göre mahkeme, öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verir, gerekli görülmesi halinde taraflar bu hususta ön inceleme duruşmasında dinlenebilir.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde;
01/01/2019 tarihinde yürürlüğe giren ve 03/01/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5 inci maddesinden sonra gelmek üzere eklenen maddeye göre; '' MADDE 5/A- (1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 3. maddesinin birinci fıkrasına eklenen cümle ile "Dava şartı olarak arabuluculuk"
MADDE 18/A- (1) İlgili Kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır.
(2) Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir.'' hükümlerinin cari olduğu tespit edilmiştir.
Somut olayın incelenmesinden; davacının davasının icra dosyasına haciz baskısı altında ödenen paranın istirdatına ilişkin olduğu ve 6325 Sayılı Kanun kapsamında kaldığı, buna karşın davacı yanca dava açılırken arabuluculuk başvurusunda bulunulmadığı, dava dilekçesinde arabuluculuk yoluna başvurulduğuna ilişkin bir beyana yer verilmediği, buna ilişkin tutanağın ibraz edilmediği görülmüştür. Mahkememizce icra edilen 09/06/2022 tarihli ön inceleme duruşmasında davacıdan arabuluculuk tutanağı talep edilmiş, davacı arabuluculuk başvurusunda bulunduğuna ilişkin bir beyanda bulunmadığı gibi talep edilen tutanağı da ibraz etmemiştir. Buna göre davacının dava açarken arabuluculuk yoluna başvurmadığı, uyuşmazlığın para alacağı olduğu ve zorunlu arabuluculuk yoluna tabi olduğu, dava şartının yerine getirilmediği anlaşılmakla 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun m.18/A-f.2 hükmü gereğince davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-1-7155 Sayılı Kanunun 20'nci maddesi ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na eklenen 5/A maddesi ve 7155 Sayılı Kanunun 23'üncü maddesi ile 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A-2 maddesi uyarınca arabulucuya başvurulmadan dava açılmış olması karşısında, davanın Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A, 6325 sayılı Kanunun 18/A-2, Hukuk Mahkemeleri Kanunu'nun 114/2 ve 115/2 maddeleri uyarınca DAVA ŞARTI YOKLUĞU NEDENİ İLE USULDEN REDDİNE,
2-Alınması gerekli 80,70 harcın, peşin olarak yatırılan 1.317,19 TL den mahsubu ile artan 1.236,49 TL nin kararın kesinleşmesi halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından sarfedilen yargılama giderinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
4-Kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesi halinde ödeyen tarafa iadesine,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan AAÜT' nin 7. Maddesi uyarınca hesap ve takdir olunan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341/3. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.09/06/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır