T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/145 Esas
KARAR NO: 2023/279
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/03/2022
KARAR TARİHİ: 13/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 07/03/2022 tarihli dilekçesi ile, davalı borçluya ait ... Plakalı aracın 04.09.2016-01.11.2017 tarihleri arasında 96 adet ücret ödemeksizin geçiş ihlali yaptığını, ücretin ödenmesi için ... İcra Müdürlüğünün 2017/... E sayılı dosyası ile ilamsız takip başlattıklarını ancak borçlunun itirazı üzerine takibin durduğunu, ... nun işletmesinin yap-işlet-devret modeli çerçevesinde müvekkili şirkete verildiğini, geçiş ihlali yapılması halinde 6001 sayılı Kanunun 30/5. Maddesi gereği, geçiş ihlali yapanlardan otoyolu işleten şirket tarafından geçiş ücreti ve dört katı ceza ödemesi tahsil edileceğinin düzenlendiğini, dolayısıyla icra takibine konu asıl alacağın bu meblağlardan oluştuğunu, 6001 sayılı Kanunun 7. Maddesi uyarınca geçiş ihlalinin yapıldığı tarihten sonraki 15 gün içinde yapılacak ödemeler için ücretin dört katı oranında ceza uygulanmayacağını ancak davalının belirtilen süre içinde ödemeleri yapmadığını, davalı borçlunun borca ve faize itirazlarının haksız ve kötü niyetli olduğunu, davalının otoyolu kullandığı tarihlerde ... hesaplarının geçiş ücretini tahsile elverişli olmadığını ve bu yükümlülüğün davalı üzerinde olduğunu ileri sürerek davanın kabulüne, haksız itirazın iptaline ve takibin devamına, haksız ve kötü niyetli itiraz nedeniyle İİK m.67 gereğince davalı aleyhine %20’den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına, yargılama giderleri ile net vekalet ücretinin davalı şirket üzerine yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı tarafa usulüne uygun dava dilekçesinin tebliğine rağmen cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, davacı tarafından başlatılan ... İcra Müdürlüğü'nün 2017/... Esas dosyasına davalı yanca yapılan itirazın İİK 67 ve devamı maddeleri uyarınca iptaline karar verilmesi isteminine ilişkindir.
... İcra Müdürlüğü'nün 2017/... Esas dosyası UYAP sistemi üzerinden dosyamız arasına alınmış ve incelenmesinde; alacaklısı... A.Ş tarafından, borçlu ...aleyhine 6.296,00-TL asıl alacak, 416,01-TL faiz, 74,88-TL KDV olmak üzere yekün 6.786,89-TL üzerinden bu alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %,9,75 ticari faiz ve değişen oranlarda faiz işletmek kaydıyla tahsili talebi ile icra takibi başlatıldığı, yasal süresinde borçlunun borca ve ferilerine itiraz ettiği, itiraz sonucu icra takibinin durduğu, mahkememiz nezdinde görülen davanın İİK. m.67 uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı anlaşılmıştır.
Davacı, davalının ihlali geçiş yaptığını gösterir görüntü kayıtlarını dosyaya sunmuştur.
Kara yolları 1. ve 4. Bölge Müdürlüğüne müzekkere ile ilgili geçişlere ait ... ürünü bulunup bulunmadığının bildirilmesi istenilmiş gelen müzekkere cevapları dosyamız arasına alınmıştır.
... 'ne müzekkere yazılarak ihlalli geçiş yapan ... plakalı aracın tescil kayıtları celp edilmiştir.
... Anonim Şirketi'ne müzekkere yazılarak ... plakalı aracın ... aboneliğinin 21/08/2016 - 16/11/2017 tarihlerinde hesap hareketleri dosyamıza kazandırılmıştır.
Taraf delilleri toplanmış, davacı iddiası gibi davalıya ait araçların davacı işletmesindeki köprü ve otoyollardan ihlalli geçiş yapıp yapmadığı, geçiş ücretlerinin ödenip ödenmediği, icra takibinde talep edilen asıl alacak ve ferilerinin doğru hesaplanıp hesaplanmadığı hususlarında rapor tanzim etmek üzere bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.
Taraflara arasındaki uyuşmazlığın tespiti bakımından dosya karayolları taşımacılığı uzmanı bilirkişiye tevdii edilmiş, bilirkişinin 27.05.2022 tarihli raporunda özetle; "...Davacının alacaklı olarak davalıya karşı başlattığı ücra takibi ile 6.296 TL geçiş ihlali ve geçiş ücretlerinin dört katından oluşan asıl alacak için takip başlattığı, davalının itirazı ile durması neticesinde işbu itirazın iptali davasını açtığı, taraflar arasındaki ihtilafın özünün davacının davalıdan talep edebileceği geçiş ücreti ve ücretin dört katı tutarında cezalarında oluşan alacağının olup olmadığı ve varsa miktarının belirlenmesinden ibaret olduğu, davalının ücretli otoyoldan geçiş yapması ile taraflar arasında sözleşme ilişkisinin kurulmuş olduğu, geçiş yapılması ile de davacının ücret alacağının doğmuş olduğu; bundan sonra davalının ücreti ödediğini veya ödemeyi teklif ettiğini ispat etmesi gerektiği; sistemin işleyişi dikkate alındığında ücretlerin, davalının ... hesaplarından otomatik olarak tahsil edildiği, bu hesapların geçiş veya takip eden 15 gün içinde müsait olmaması halinde tahsil edilemediği, ancak davalının geçiş tarihinden sonraki 15 gün içinde ödeme yapması halinde ceza ödemekten muaf olduğu, bu durumda geçiş tarihinden sonraki 15 gün içinde ödediğini veya ... hesaplarını müsait hale getirdiğini ispat edebileceği, ancak davaya cevap vermediği, davacı şirket vekilinin sunduğu CD içeriği incelendiğinde bir fotoğrafa konu geçişin takip dışında bırakılmasından dolayı işbu davanın konusu olmadığı, çekici plakası okunamayan ve çekici araca ilişkin talep edilen (179,3 +77,55 TL+58,85+72,05 +70,40 +179,30) toplam 637,45 TL’nin davacının alacak miktarından mahsup edilip edilmeyeceği Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, takip talebindeki listede yer alan ve CD içeriğinde fotoğrafı bulunmayan ve yukarıdaki tabloda geçiş numaraları, tarihleri ve ücretler/cezaları liste halinde gösterilen geçişlerden dolayı toplam 1.766,55 TL’nin talebinden mahsubunun uygunluğunun Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu..." şeklinde görüş bildirmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, davacı vekilince bilirkişi raporuna karşı beyanda bulunulmuştur.
Davacı itirazları ve raporun hüküm kurmaya elverişli olmadığının anlaşılması üzerine ek rapor tanzim etmek üzere dosya aynı bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi 14/10/2022 tarihli raporunda özetle; "... CD'de yer alan fotoğraflarda çekici plakası okunamadığı kanaatinden olduğumuz için çekici araca göre talep edilen (179,3+77,55 TL+58,85+72,05 +70,40+179,30) toplam 637,45 TL'nin davacının alacak miktarından mahsup edilip edilmeyeceği, işbu fotoğrafların incelemesinin yerinde olup olmadığı mahkemenin takdirinde olduğu, kök raporda CD kayıtlarında hiçbir kayıt bulunmayan geçişlere ilişkin davacı yanın takibe konu toplam talebinden mahsubunun uygun olabileceği beyan edilen 1.766,55 TL'nin yapılan itiraz ve sunulan fotoğraflar bağlamında revize edilmesi gerektiği, buna göre davacı vekili tarafından yeni sunulan fotoğraflardan anlaşılan yukarıda incelenen 433,40 TL'nin geçiş ve ceza bedeli olarak davacı yana ödenmesinin ve yeni sunulan fotoğraflardan çekici plakları okunamadığından dolayı 531,30 TL'den oluşan geçiş ve ceza bedeli bakımından ise davacı yan alacağından mahsubu gerektiği gerekçesiyle dolayısıyla bu kısım bakımından kök rapor üzerinde bir değişiklik yapılmasının yerinde görünmediği, böylece davacı yanın takip alacağından mahsup edilmesi gereken meblağın (1.776,55-433,40)=1.333,15 TL olduğunun değerlendirildiği, bununla birlikte her kalemin davacı yana alacak sayılıp sayılmayacağının mahkemenin takdirinde olduğu..." şeklinde görüş bildirmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, davacı vekilince bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazda bulunulmuştur.
Mahkememizin 19/01/2023 tarihli duruşması 2 nolu ara kararı gereğince dosyanın bu kez mali müşavir bilirkişiye tevdine karar verilmiş, bilirkişi 22/02/2023 tarihli raporunda özetle;"...davacı tarafın CD içeriğindeki ... Plakalı araç ile ilgili geçişlere ilişkin provizyon sorgu carisi ile mahkeme tarafindan 18.03.2022 tarihli müzekkere ile ... müdürlüğünden celp edilen ... plakalı Araca Tanımlı ... numaralı ... Ürünün 21.08.2016-16.11.2017 tarihleri arası bakiye ve ücretlendirilen geçiş bilgilerinin yer aldığı banka hareketlerinin CD içeriği kaçak geçişlerle eşlendirilmesi ve detayları yukarıda ilgili bölümlerde verilen inceleme ve tespitler birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirket icra takibinde her ne kadar ihlalli geçiş ücreti ve on katı tutarında cezası ile birlikte işlemişi faiz ve faizin KDV'si olarak toplamda 6.786,89 TL alacak üzerinden icra takibi yapılmış ise de, yasada yapılan değişiklik üzerine gecikme cezasının geçiş ücretinin 4 katı olarak uygulanacağı şeklindeki değişiklik sonrasında, itirazın iptali talepli huzurdaki davada işbu değişiklik esas alınmak suretiyle itirazın geçiş ücreti ve 4 katı tutarında ceza bedeli üzerinden 3.178,49 TL asıl alacak ile bu alacağa takip tarihinden önce işlemiş faiz ve KDV dahil yönünden itirazın iptali talep ve dava edildiğini, ... plakalı aracın ihlalli geçiş ücretlerinin 559,45 TL olduğu ve 4 Katı cezası olan 2.237,80 TL ile birlikte toplamda 2.797,25 TL davacı alacağı olarak tespit edildiği..." şeklinde görüş bildirmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, davacı vekilince bilirkişi raporuna karşı beyanda bulunulmuştur.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı ile davalı arasındaki uyuşmazlık, davalının işleteni olduğu araç ile davacı işletmesindeki otoyollardan geçip geçmediği ile geçmiş ise geçiş bedelini ödeyip ödemediği, davacının ödenmeyen geçiş bedellerinin tahsili için başlattığı takibe davalı yanca yapılan itirazın haklı olup olmadığı hususlarındadır.
Bunların tespiti için bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş, kök ve ek rapor yapılan geçişlere ilişkin değerlendirmelerin eksik bırakılması ve hatalı olması nedeni ile hükme esas alınmamış ve yeni bilirkişi raporu alınması yoluna gidilmiştir.
22/02/2023 tarihli bilirkişi raporunda davacının dosya kapsamına sunduğu görüntü kayıtlarının incelenmesinden ihlalli geçiş olduğu belirtilen tüm geçişlerin davalı işletmesindeki araç ile yapıldığı tereddüte yar vermeyecek şekilde ortaya konulmuştur.
Mahkememizce bilirkişi raporuna bu yönden iştirak edilmekle birlikte raporda tafsilatı ile yer verilen bir kısım geçiş için davalı ... hesabının geçiş tarihinde müsait olduğu, hesapta yeterli bakiye bulunduğu, bu nedenle davalının bu geçiş tarihlerinde temerrüde düşmediği, bu geçiş bedellerinin davalıdan talep edilemeyeceği yolundaki görüşler ise yerinde görülmemiştir.
Raporda da açıkça belirtildiği şeklide davalının ... hesabı müsait olmasına karşın davacı sistemleri tarafından davalı hesabından geçiş bedellerinin müteaddit defalar tahsil edilmeye çalışıldığı ancak tahsilat işlemlerinin başarısız olduğu anlaşılmaktadır.
Buna göre ... hesabında para bulundurulması geçiş bedelinin ödenmesi hususunda davalı sorumluluğunu sona erdirmemektedir. Davalı, davacı ile aralarındaki hizmet sözleşmesi gereği davacı işletmesindeki otoyoldan geçiş hizmeti almasına karşın bu hizmetin bedelini ödediğini ortaya koyamamaktadır.
Davalı, davaya cevap vermediği gibi icra müdürlüğü nezdinde takip dosyasına yaptığı itirazında da borcun ödendiğine dair bir itirazda bulunmamıştır.
Davalının geçiş tarihinden itibaren 15 günlük sürede geçiş bedelini ödememesi halinde buna 4 katı kadar ceza uygulanacağı ise yasanın amir hükmüdür.
Açıklanan nedenlerle davalının, davaya konu edilen miktarda, diğer bir deyişle geçiş bedeli ile bunun dört katına tekabül eden ceza tutarında davacıya borçlu olduğu mahkememizce de kabul edilmiştir.
... Mahkemesi ... Hukuk Dairesi' nin 11/03/2021 tarih 2018/... Esas, 2021/... Karar sayılı kararı da " ...Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya ... veya ... sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. ... ve ... kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır.
Somut uyuşmazlıkta, davacının özel hukuk hükümlerine tabi ticari şirket olduğu, davacıya, 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için farklı hukuki rejim ve usulleri düzenleme yetkisi verildiği, davacının ihlal sebebi ile davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı, ihlalli geçiş halinde geçiş ücretinin mutlaka geçişi izleyen 15 (on beş) gün içerisinde sadece ... Bankası ya da ... şubelerine ödenmesi gerektiği, davacı tarafından 13.12.2016 tarihinde başlatılan takipten sonra, 16.05.2018 tarihli değişiklik ile "...geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmündeki "on" ibaresinin “dört” şeklinde değiştirildiği, yasal düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarih itibari ile geçiş ücreti davalıdan tahsil edilmediğinden bu durumdan davalınında faydalandığı, takip tarihi itibari ile davacının davalıdan 457,15 TL ihlalli geçiş ücreti ve bu tutarın 4 katı 1.828,60 TL ceza olmak üzere toplam 2.285,75 TL alacaklı olduğu, bu miktarlar üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerektiği.." değerlendirmeleri ile aynı yöndedir.
Alacak likit olduğundan icra inkar tazminatı talebi, ihlalli geçişleri gerçekleştiren araç da ticari olduğundan davacının avans faizi aşmayan icra takibindeki faiz talebi de yerinde görülmüştür. Mahkememizce yapılan hesaplamada da işlemiz faiz talebinin doğru hesaplandığı belirlenmiştir. (... Bölge Adliye Mahkemesi ... . Hukuk Dairesi' nin 26/01/2022 tarih 2020/... Esas, 2022/... Karar sayılı kararı)
Sonuç olarak davacının davasının kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının kabulü ile; davalının ... İcra Müdürlüğünün 2017/... e. Sayılı dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptaline; takibin 633,90 TL geçiş ücreti, 2.327,40 TL ceza tutarı, 184,06 TL işlemiş faiz ve 33,13 TL KDV olmak üzere yekun 3.178,49 TL üzerinden asıl alacağa takip tarihinden itibaren takip talebinde belirtilen faiz oranı uygulanmak suretiyle devamına,
2-Hükmolunan alacağın %20'si nispetinde hesaplanacak icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 217-TL harçtan peşin alınan 80,70-TL'nin mahsubu ile bakiye 133,42-TL harcın davalıdan alınarak hazineye ödenmesine,
4-Davacı tarafça peşin olarak yatırılan 80,70-TL peşin harç ile 80,70-TL başvurma harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından tebligat, müzekkere, bilirkişi ve sair giderler için sarfedilen toplam 3.299,25-TL yargılama giderinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
6-Arabuluculuk ücreti olan 1.560,00 TL nin davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
7-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap ve takdir edilen 3.178,49-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Dosyada artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğundan HMK 341 maddesi uyarınca miktar itibari ile KESİN olmak üzere karar verildi, verilen karar usulen okundu anlatıldı.13/04/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır