T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/146 Esas
KARAR NO: 2023/240
DAVA:İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/03/2022
KARAR TARİHİ: 04/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin 08/03/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davalı-Borçluya ait ... plakalı araçlar ile 21.09.2016 - 01.11.2017 tarihleri arasında ücret ödemeksizin 298 adet ihlalli geçiş yapıldığını, geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine Müvekkil Şirketçe; Davalı-Borçlu aleyhine .... İcra Müdürlüğü 2017/... E. sayılı dosyası ile ödenmeyen geçiş ücretleri ve geçiş ücretlerine 6001 Sayılı Kanunun 30/5. maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen gecikme cezası, işlemiş faiz ve KDV alacağının tahsili amacıyla 20.11.2017 tarihinde icra takibi başlatılmış olup, Davalı-Borçlu şahsa ödeme emri 20.12.2017 tarihinde tebliğ edildiğini, Davalı-Borçlu tarafından süresi içerinde 22.12.2017 tarihinde “borca, faize ve ferilerine” itiraz edilmiş, ilgili İcra Müdürlüğünce de söz konusu itirazın süresinde olması halinde takibin durdurulmasına karar verildiğini, arabulucuya başvuruda bulunduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını belirterek, davamızın kabulüne, .... icra müdürlüğü’nün 2017/... E. sayılı dosyası kapsamında 359,30 TL geçiş ücreti ve 1.399,60 TL gecikme cezası olmak üzere toplam 1.758,90 TL asıl alacak, 77,23 TL işlemiş faiz ve 13,90 TL KDV olmak üzere toplam 1.850,03 TL üzerinden itirazın iptali ile takip talebinde gösterilen şartlarda devamına, hüküm kurulan işlemiş faize 3065 sayılı KDV kanunu gereğince %18 KDV uygulanmasına, davalı-borçlu tarafın iik.m.67/2.maddesi uyarınca takip konusu alacağın %20' sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı-borçlu tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı yanın dava dilekçesine karşı cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.
DELİLLER:
-Mali Müşavir Bilirkişi ... tarafından hazırlanan 23/06/2022 tarihli raporu,
-... ve ... yazı cevapları
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava itirazın iptali davasıdır. Dosya kapsamında uyuşmazlığın davacı tarafından işletilen otoyolun davalının maliki olduğu araçlarla usulsüz kullanıp kullanılmadığını, kullanılmış ise kullanılmış ise kullanım bedellerinin ödenip ödenmediği, icra takibine yapılan itirazın haksız olup olmadığı, icra inkar tazminatı şartlarının oluşup oluşmadığı hususlarında toplandığı anlaşılmaktadır.
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiştir. Dava şartlarına ilişkin eksik ve incelenmesi gereken ilk itiraz bulunmadığı anlaşıldıktan sonra tarafların sulh olma imkanı bulunmadığından uyuşmazlık noktaları belirlenip tahkikat aşamasına geçilmiş, dosya kapsamında oluşan tüm deliller toplanıp bilirkişi raporu alınmak suretiyle sonuca gidilmiştir.
Mahkememizce resen görevlendirilen Bilirkişi Mali Müşavir ... tarafından hazırlanan 23/06/2022 tarihli raporu özetle; " ihlali geçiş ücretlerinin ... sisteminden kaynaklandığı 359,30 TL olduğu ve 4 katı cezası olan 1.399,60 TL ile birlikte toplamda 1.758,90 TL davacı alacağı olarak tespit edildiğini, talep edilen 77,23 TL takip öncesi işlemiş faiz ile ilgili davacı tarafından davalı şirkete TBK.117. Maddesi anlamında her hangi bir ihtarda bulunulmadığından takip öncesi işlemiş faiz talep edemeyeceğini, işlemiş faiz talebinin yerinde olmadığı değerlendirilmesi ile işlemiş faiz üzerinden de 13,90 TL KDV +takip öncesi işlemiş faiz talebinin yerinde olmadığı fazla ve yersiz talep olarak değerlendirildiğini, davacının 1.758,90 TL asıl alacağına takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasa gereği yıllık %9.75 oranından başlayacak değişen oranlarda avans faiz işletilmesi gerekeceğini, " mütalaa etmiştir.
6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun'un 30. maddesinde geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali hali düzenmiş, 1. fıkrasında "Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin on katı tutarında idarî para cezası verilir." (25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile "on" ibaresi "dört" şeklinde değiştirilmiştir.)
7. fıkrasında "Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz."
Uyuşmazlığın anlaşılabilmesi taraflar arasındaki ilişkinin hukuki niteliğinin iyice anlaşılmasına bağlıdır. Davacının, davasını dayandırdığı hukuki ilişkinin niteliğinin, borcun doğum sebebinin ortaya konulması önem arz etmektedir. Davacı taraf ödeme yapılmaksızın kendilerince işletilen otoyolun kullanıldığını belirtmektedir. Borcun kaynağı davalı tarafın ücretini ödemeyerek otoyolu kullanması ise borcun sözleşmeye aykırılıktan mı haksız fiilden mi kaynaklandığının tespiti gerekir. Her ne kadar borcun haksız fiilden kaynaklandığı görüntüsü oluşmakta ise de taraflar arasında bir hizmet sözleşmesinin bulunduğu, davacı tarafın otoyol hizmeti vermeyi taahhüt ettiği, davalı tarafın ise ücret ödemeyi üstlendiği anlaşılmaktadır. Nitekim ... Mahkemesi ...Hukuk Dairesi de "Davacı tarafın işlettiği otoyolun geçiş bedeli karşılığında kullanılması hususunda, taraflar arasında, hizmet sözleşmesi bulunmaktadır." demektedir.
Bu değerlendirmeler yapıldıktan sonra itirazın iptali dava türü ve ispat yüküne de değinmek gerekmektedir. 20. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) “ispat yükü” başlıklı 6. maddesinde; kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü tutulmuştur. İspat yükünü düzenleyen 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 190. maddesi “(1) İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. (2) Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir” şeklindedir. Her somut olaydaki maddi vakıaya göre lehine hak çıkaran taraf ve ispat yükü şekilleneceğinden, maddî hukuk kuralına ilişkin bu vakıaların doğru ve net bir şekilde belirlenerek ortaya konulması gerekmektedir. Maddede aksine düzenleme olmadıkça ibaresi eklendiğinden, kanunda ispat yükü ile ilgili özel bir düzenlemeye yer verildiğinde, ispat yükü genel kurala göre değil de kanunda belirtilen özel düzenlemeye göre belirlenecektir.
Tüm bu açıklamalar ışığın somut olaya bakıldığında taraflar arasında ticari nitelikli hizmet sözleşmesi bulunduğuna dair herhangi bir ihtilaf bulunmamaktadır. Davacı taraf sözleşme kapsamında üstlendiği otoyol hizmeti sunma yükümlülüğünü yerine getirmiştir. Dosyaya sunulan kayıtlardan davalı tarafın araçlarının geçiş yaptığı anlaşılmaktadır. Bu noktada ispat yükünün davalıya geçtiğinin kabul edilmesi gerekir. Davalı tarafın hizmet aldığı açık olup davalı hizmet bedelini ödediğini ispatla mükelleftir. Ancak davalı tarafça mahkememize ya da icra dosyasına herhangi bir ödeme belgesi sunulmadığı gibi, ... hesaplarından veya banka hesaplarından ödeme yapıldığı da iddia edilmemektedir. ... BAM ... HD.sinin 2018/... Es sayılı dosyasında "Davalı, geçiş ücretini ödediğini iddia etmemektedir. Sadece ... veya ... kartlarının banka hesabında yeterli bakiye olduğunu iddia etmektedir. Ancak bu hesaplardan para çekildiği de iddia edilmemektedir. ... ve ... kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır. Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya ... veya ... sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir." denilmekle bu husus ifade edilmektedir.
Davacının ispat yükünü ifa ettiği, davalının ise ödeme yaptığını ispat edemediği, davalı tarafça sunulan belgelerden ödeme yapılmadığı sabittir.
Tüm dosya kapsamı bir arada incelenmekle; dosyaya celp edilen trafik tescil kayıtları, ... kayıları, porvizyon ve görüntü kayıtları ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirilmekle alanında uzman bilirkişi tarafından hazırlanan raporun yargısal denetime açık, bilimsel metodlara uygun olduğu anlaşılmakla hükme esas alınmasın karar verilmiş; ... plakalı araçlara ait “ihlâlli” geçişler için davacının davalıdan toplamda 1.850,03 TL alacaklı olduğu yönünde mahkememizde tam bir vicdani kanaat oluşmakla davanın kabulü ile .... İcra Dairesinin 2017/... esas sayılı dosyası üzerinde yürütülmekte olan takibe yapılan itirazın 1.758,90 TL asıl alacak, 77,23 TL işlemiş faiz ve 13,90 TL KDV olmak üzere toplam 1.850,03 TL yönünden iptali ile takibin devamına karar verilmiş, alacak likit ve belirlenebilir olmadığından icra inkar tazminatına hükmolunmamış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE; .... İcra Dairesinin 2017/... Esas sayılı dosyasında yürütülmekte olan takibe yapılan itirazın 1.758,90 TL asıl alacak, 77,23 TL işlemiş faiz ve 13,90 TL KDV olmak üzere toplam 1.850,03 TL yönünden iptaline, takibin bu tutar üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Davacı yanın icra inkar tazminat talebinin REDDİNE,
3-Alınması gereken 179,90TL harçtan peşin alınan 80,70TL harcın mahsubu ile bakiye 99,20TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4- Davacı tarafından yapılan 1.000,00TL bilirkişi ücreti, 80,70TL peşin harç, 80,70TL başvurma harcı, 109,25TL tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 1.270,65TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00TL nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
6-Davacı lehine hüküm tarihindeki AAÜT uyarınca hesaplanan 1.850,03TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7- 6100 sayılı HMK.nun 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekillerinin yüzlerine karşı HMK 341 maddesi uyarınca miktar itibrariyle KESİN olmak üzere karar verildi.verilen karar usulen okundu anlatıldı. 04/04/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır