T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/205 Esas
KARAR NO: 2023/576
DAVA TARİHİ: 31/03/2022
KARAR TARİHİ: 21/09/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan), İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... Enerji ve ... ve davalı Şirket arasında 01.01.2014 tarihinde danışmanlık hizmeti sözleşmesi kapsamında belirsiz süreli sözleşme akdedildiğini, sözleşme kapsamında müvekkiline aylık net maaş 10.000,00 TL+ KDV üzerinden ödeneceği ve ayrıca katı yakıtlı konveyör ızgaralı buhar kazanı, katı yakıtlı konveyör ızgaralı sıcak su kazanı ve katı yakıtlı konveyör ızgaralı kızgin yağ kazanları hususunda da davalı şirket ile alıcı firma arasında sözleşme yapılması durumunda %3 oranında komisyon + KDV 120 gün vadeli çek ile ödeme olacağı kararlaştırıldığını, davalı şirket tarafından 01.01.2014 tarihli danışmanlık hizmeti sözleşmesinin 15.12.2021 tarihinde feshedildiğini, sözleşmenin feshedildiği tarihe kadar müvekkili şirket olan ... A.Ş.'ye aylık 10.000,00 TL+ KDV olarak şirket hesabına ödendiğini, buna ilişkin faturalarında müvekkili şirket tarafından düzenlendiğini, davalının diğer alıcı firmalarla yaptığı sözleşmelerden doğan komisyon alacaklarını hiçbir zaman süresinde müvekkiline ödemediğini, müvekkili şirket tarafından aylık maaş için, 26.11.2021 tarihli ... nolu 10.000,00 TL+ KDV tutarlı fatura davalı şirkete gönderildiğini, akabinde davalı şirket tarafından 29.11.2021 tarihinde iade fatura kesilmiş olup 10.000,00 TL + KDV tutarındaki faturanın ödenmeyeceğinin bildirildiğini, bunun üzerine 30.11.2021 tarihinde tekrar aylık maaşı olan 10.000,00 TL+KDV için fatura düzenlenerek davalıya mail yoluyla gönderildiğini, davalının, müvekkiline mail atarak 26.11.2021 tarihli 11.800,00 TL tutarındaki faturanın son kez ödeneceğini ve bundan sonra şirkete fatura kesilmemesini ve fatura kesilmesi durumunda ödemenin yapılmadığının bildirildiğini, 01.01.2014 tarihli danışmanlık sözleşmesinin konusu olan alanlarda, müvekkilince düzenlemiş olan 02.12.2021 tarihli ... 113.027,708 TL, ... 7.767,31 TL , ... 8.825,34TL, ... 45.077,16 TL nolu fatura bedellerinin de davalı tarafından ödenmediğini ve bu fatura bedellerinin ödenmesi konusunda 10.12.2021 tarihli ... Noterliği'nin ... Yevmiye Nolu ihtarnamesi ile taraflar arasındaki sözleşmenin feshedilmediğinden dolayı yürürlükte olduğu ve fatura bedellerinin ödenmesinin ihtar edildiğini, davalının, 15.12.2021 tarihinde ... Noterliği'nin ... Yevmiye nolu ihtarnamesi ile 01.01.2014 tarihli danışmanlık hizmeti sözleşmesinin, alıcı firma olan ... San. Ve Tic. A.Ş. ..., ... San. Ve Tic.A.Ş. Ve ... A.Ş. ile davalı şirket tarafından yapılmış olan kömürlü sıcak su kazanlarındaki baca gazı emisyon değerlerinde geçerli olan seviyeye ulaşamadıklarından dolayı zarara uğradığını ve ileride muhtemel bir zarar yaşayacaklarından dolayı müvekkilini sorumlu tuttuklarını, müvekkilinin, davalı şirkete karşı 01.01.2014 tarihli belirsiz süreli sözleşmenin konusunu oluşturan hususlarda sadece danışmanlık hizmeti vermekle mesul olduğu, bunun dışında davalının, alıcı firma ile ileride yaşayacağı hiçbir teknik veya başka bir sorundan sorumlu olmadığını, davalının sözleşmenin feshedildiği tarih olan 15.12.2021 tarihine kadar müvekkiline hiçbir şekilde böyle sorunlardan bahsetmediği gibi danışmanlık hizmetinden memnun olmadığına dair de bir uyarı göndermediğini, davalının belirsiz süreli danışmanlık hizmeti sözleşmesini haksız nedenle feshetmesinden dolayı, müvekkilinin maddi ve müspet bir zarara uğradığını belirterek, fazlaya ilişkin tüm talep ve dava haklarının saklı kalması kaydı ile davanın kabulü ile; şimdilik 10.000,00 TL alacağın müvekkilinin sözleşme gereği uğradığı tüm zararın (maddi, müspet ve yoksun kalınan kar) tespit edilerek ve davalının temerrüt tarihi dikkate alınarak işletilecek en yüksek ticari reeskont faizi ile beraber davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin 15.12.2021 tarihli ... yevmiye nolu ... Noterliği'nin ihtarnamesiyle, aylık teknik danışmanlık ücreti ve sözleşme konusu kazanların satışından bir miktar komisyon alınması şeklinde ücret konusu kararlaştırılan, 01.01.2014 başlama tarihli Danışmanlık Sözleşmesini; işin ve de danışmanlık sözleşmesinin, tek amaç ve konusunu oluşturan, Katı Yakıtlı Konveyör Izgaralı Buhar, Sıcak Su ve Kızgın Yağ Kazanlarının ve Kömür kazanlarının Karbon salınımı çerçevesinde artık firmasında üretim, satış ve pazarlamasının yapılmaması ve yapılmayacak olması ve muhatap tarafından teknoloji transferi konusundaki danışmanlık, dizayn ve verimlilik düzenlemesi yapılan ve komisyon alınan kömürlü buhar ve sıcak su kazanlarında, teknoloji ve yanma sonucu oluşan baca gazı emisyon değerlerinin ülkemizde geçerli olan yasal ve yönetmelik değerlerine ulaşamadığından ve yasal limitleri aştığından dolayı şirketin zarara uğradığı gibi ilerde de zarara uğrayacağı ve hakkında dava açılacağı kuvvetle muhtemel olması nedeniyle tek taraflı olarak feshettiğini, danışmanlık sözleşmesi nedeniyle istenebilecek alacakların 5 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğunu, zamanaşımı süresinin de alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren işlemeye başlayacağından, davacının her iki (esas dava ve birleşen dava) dava yönünden talepleri zamanaşımına uğradığından davanın reddi gerektiğini, derdestlik itirazında bulunduklarını, esasa ilişkin olarak da; 02.12.2021 fatura tarih ve ... nolu KDV dahil 116.777,44 TL bedelli e-faturaya, 02.12.2021 fatura tarih ve ... nolu KDV dahil 7.767,31 TL bedelli e-faturaya, 02.12.2021 fatura tarih ve ... nolu KDV dahil 8.825,34 TL bedelli e-faturaya, 02.12.2021 fatura tarih ve ... nolu KDV dahil 45.077,16 TL bedelli e-faturaya olmak üzere, toplamda 4 adet e-faturaya yasal süresi dâhilinde itiraz ederek kabul etmediklerini, davacının kestiği ve müvekkilince itiraz edilen fatura konusunun davacı tarafından teknoloji transferi danışmanlığı, dizayn ve verimlilik düzenlemesi yapılan kömürlü sıcak su kazanlarında, teknoloji ve yanma sonucu oluşan baca gazı emisyon değerleri ülkemizde geçerli olan yasal ve yönetmelik değerlerine ulaşamadığından ve yasal limitleri aştığından dolayı ayıplı hizmet ve özensiz ifa söz konusu olduğunu, ayrıca davacı ... San. ve Tic. A.Ş. tarafından 2021 yılı içerisinde müvekkilinin işyerine gelinip teknik danışmanlık hizmeti vermediği tespit ve anlaşılmış olup, müvekkiline kesilen 2021 yılına ait 11 adet ödenmiş danışmanlık fatura bedellerinin müvekkiline iadesi konusunda, fazlaya ilişkin dair tüm icra ve hukuki dava ve talep haklarını saklı tuttuklarını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
-Mali Müşavir ... , Makine Mühendisi ... ve Nitelikli Hesaplama Uzmanı ... 'ın sunduğu 08/05/2023 tarihli bilirkişi raporu
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Yapılan yargılama, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava, sözleşme nedeni ile davalıya danışmanlık hizmeti verip vermediği, buna göre aylık ücret alacağı olup olmadığı, sözleşmenin davalı yanca feshinin haklı bir gerekçeye dayanıp dayanmadığı, davalının sözleşmeye konu ürünleri yasal mevzuat gereği satmaktan vazgeçmek zorunda kalıp kalmadığı, sözleşmenin feshinden sonra 3. Kişilere satış yapıp yapmadığı, davacı yanca davacının danışmanlığını yaptığı, buhar, sıcak su ve kızgın yağ kazanları ve kömür kazanlarının karbon salınım açısından yasal mevzuata uygun olup olmadığı, davalının buna istinaden davacıya gerekli bildirimleri yapıp yapmadığı, sözleşmenin bu gerekçe ile fesih edilip edilmediği, davalıya verilen hizmetin ayıplı olup olmadığı, sözleşme gereği tarafların yükümlülüklerinin yerine getirip getirmediği, buna göre davacının davalıdan aylık ücret müspet zarar ve yoksun kalınan kar alacağı bulunup bulunmadığı, var ise miktarının ne olduğuna ilişkindir.
Taraflarca bildirilen tüm deliller celp edilerek dosya içeriğine alınmıştır.
Taraflar arasında 01/01/2014 işe başlama tarihli, işvereni davalı; iş göreni ise davacı şirket olan katı yakıtlı konveyör ızgaralı buhar kazanı, sıcak su kazanı ve yağ kazanlarının satışından komisyon alınması konulu belirsiz süreli sözleşme imzalandığı; imzalanan sözleşmenin davalı tarafından 15/12/2021 tarihinde feshedildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce re'sen görevlendirilen Mali Müşavir ..., Makine Mühendisi ... ve Nitelikli Hesaplama Uzmanı ... 'ın sunduğu 08/05/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"...Davacının dava dilekçesi ekinde sunulan sözleşme çerçevesinde davalıya danışmanlık hizmeti verdiğinin ispata muhtaç olduğu, bunun yanısıra tasarımını verdiği kazanlardaki yüksek emisyon değerlerinin düşürülmesine yönelik tasarım iyileştirme ve/veya teknik bir danışmanlık yaparak problemin sebeplerini belirlediği ve çözümüne katkıda bulunduğunu ispatlar çalışması olmadığı, bu nedenle davacının danışmanlık vermediği görüşüne varıldığı; taraflar arasındaki sözleşmenin sadece katı yakıtlı konveyör ızgaralı kazanların satışı ile sınırlı olduğu ve Davalı firmanın kazanlardaki problem kaynaklı olarak üretimi durdurma kararı sebebiyle üretilmeyecek kazan için davacının tasarımına ve danışmanlığına ihtiyacı olmayacağı; Davalı şirketin sözleşme konusu ürünleri yasal mevzuat gereği satmaktan vazgeçmek zorunda kaldığı, davacının sözleşmeye göre danışmanlığını yapacağı kazanların karbon salınım açısından yasal mevzuata uygun olmadığının anlaşıldığı; En son ... Tarıma sözleşme kapsamındaki tipte kazan satıldığı, Davacı yan tarafından da bu kazanın komisyonu talep edildiği, ancak bu kazanın da karbon salınımı açısından yasal mevzuata uygun olmadığının tespit edildiği, Dosyadaki belgeler çerçevesinde sözleşmenin feshinden sonra sözleşmede belirtilen özellikte 3. Kişilere satışı yapılan kazan olmadığının anlaşıldı; Davalının sözleşmenin feshine yönelik olarak davacıya ihtarname ile gerekli bildirimleri yaptığı, davacının danışmanlığını yaptığı kazanların karbon salınım açısından yasal mevzuata uygun olmamasının yapılan ölçümlerle anlaşıldığı ve sözleşmenin feshedildiğinin anlaşıldığı, Davalı şirketin ... firmasına sattığı ve davacının komisyon talep ettiği ıslak filtre teknik resimlerinde projenin dava dışı ... firması ait olduğu bu nedenle davacı firmanın bu satıştan komisyon talep edemeyeceği değerlendirilmiştir. Taraflar arasındaki memnuniyetsizlik ortaya çıktığı tarihten sonraki süreçte davacının ileri sürdüğü gibi danışmanlık hizmetini olması gereken düzeyde verilmediği, Davacı tarafından tutulan cari hesap kayıtları uyarınca davacının davalıdan talep ettiği 4 adet fatura uyarınca 178.447,25 TL'lik toplam komisyon ücretini talep etme hakkının Mahkemece taraf iradelerinin yorumlanması sonucunda; o salt sözleşmede yazıldığı gibi satış işlemi tek başına yeterli olduğu kanaatine varılması halinde davacının komisyon ücretine hak kazanacağı, davacının yapılacak sözleşmelere aracılık etmesi ve bu aracılık faaliyeti sonunda satışın başarılı olarak sorunsuz şekilde gerçekleşmesi veya satış sonucu tahsilatın tam olarak yapılması gerekliliği gibi şartların aranması gerektiği kanaatine varılması ise komisyon ücretine hak kazanamayacağı taraflar arasındaki Danışmanlık Sözleşmesinin geçerli bir şekilde feshedildiği, söz konusu feshin davalı tarafça uygun zamanda ve haklı bir nedene dayandığı ve feshe bağlı bir tazminata hak kazandırmayacağı, mahkemenin sözleşmenin uygun olmayan zamanda feshedildiğine kanaat getirmesi vermesi halinde, davacının menfi/olumsuz zararının karşılanması gerektiği, ancak dosya muhteviyatında davacının menfi zararının hesaplamaya yeterli bilgi ve belge bulunmadığı,..." yönünde kanaat bildirilmiş, işbu bilirkişi raporu dosya içeriğine toplanan delillere uygun ve karar vermeye elverişli bulunduğundan hükme esas alınmıştır.
Davalı tanığı ... 'in mahkememizce alınan beyanlarında özetle; taraflar arasındaki sözleşmenin ücret kısmına ilişkin bilgisinin olmadığını, davacı tarafından verilecek olan danışmanlık hizmetinin tam anlamıyla yerine getirilemediğini, karbonmonoksit emisyonunun ölçüsünün tutturulamadığını, bu durumun davalı şirket açısından birtakım olumsuz geri dönüşlere sebep olduğunu beyan ettiği görülmüştür.
Davalı tanığı ...'in ve ...'ın da benzer mahiyette beyanda bulundukları görülmüştür.
Davacı tanığı ...'ın mahkememizce alınan beyanlarında özetle; davacı şirket için kazan tasarımı yaptığı dönemde karbon değerleri ile ilgili bir sıkıntının kendisine iletilmediğini, karbon testini kendilerinin yapmadığını, davacı şirketin bu konuda bir yönlendirmesinin olmadığını beyan ettiği görülmüştür.
Davacı ... Enerji ve ... ile davalı ... arasında 01/01/2014 tarihinde imzalanan sözleşmeye göre; aylık net 10.000 TL +KDV ücreti karşılığında davacının aracı olduğu her katı yakıtlı konveyör ızgaralı buhar kazanı, sıcak su kazanı ve yağ kazanları satışından davalının davacıya %3+ KDV oranında komisyon ödeyeceği belirlenmiş; ancak davacı tarafından sözleşmeden doğan komisyon alacaklarını alamadığı, davalının sözleşmeyi haksız feshetmesi nedeni ile zarara uğradığı ve kardan mahrum kaldığı iddia edilmiştir. Alınan bilirkişi raporu ve dosya arasında mevcut sözleşmeye göre; her ne kadar taraflar arasındaki anlaşma davacının davalıya danışmanlık hizmeti vermesine yönelik ise de; davacının danışmanlık edimini yerine getirdiğine dair dosyada mevcut bir delil bulunmadığı, dolayısı ile danışmanlık hizmeti vermediğinin kabul edildiği; ikinci olarak, davalı ile davacı arasındaki anlaşmanın yalnızca katı yakıtlı konveyör ızgaralı kazanların satışına ilişkin olduğu; dolayısıyla kazanların karbon salınımı açısından yasal mevzuata uygun olmaması ve üretilemeyecek nedeni ile artık sözleşmenin konusuz kaldığı, dosya kapsamındaki belgelerden sözleşmenin feshinden sonra üretilen kazanların 3. Kişilere satışının yapılmadığının anlaşıldığı, davalının sözleşmenin feshine yönelik gerekli ihtarnameleri yaptığı ve sözleşmenin usulüne uygun olarak feshedildiği, 178.447,25 TL tutarında dört adet faturadan dolayı davacının talebi yönünden yapılan değerlendirmede; taraflar arasında yapılan sözleşmede ne tür bir hizmet verileceği yönünde açık bir düzenleme olmadığı, ancak sözleşmenin danışmanlık sözleşmesi olduğu ve davacının yapılacak sözleşmelere aracılık ederek bu sözleşmelerin başarılı bir şekilde imza edilmesi ve tahsilatın tam olarak yapılması durumunda edime hak kazanacağı, mevcut durumda davacının sözleşmeden doğan edimi (danışmanlık) tam olarak yerine getirdiği hususunda bir delil olmadığı gibi alınan tanık beyanlarından da anlaşılacağı üzere yasal mevzuata uygun olarak üretilmeyen kazanlardan davalının satış yapılan üçüncü kişiler nezdinde sıkıntılarla karşılaştığı ve bu sorunun davacı tarafından çözüme ulaştırılamadığı, bu nedenle davacının komisyon alacağına hak kazanmadığı; davalının 15/12/2021 tarihli feshinin haklı fesih olduğu, kar mahrumiyetinin bulunmadığı kanaatine varılmış ve davacının taleplerinin ayrı ayrı reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)Davanın REDDİNE,
2-)Alınması gerekli 269,85TL harçtan peşin alınan 170,78 TL harcın mahsubu ile 99,07 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-)Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
4-)Kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesi halinde ödeyen tarafa iadesine,
5-)Karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereği hesap ve takdir olunan 10.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-)Arabuluculuk ücreti olan 1.600,00TL' nin davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile ... Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 21/09/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır