T.C. İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/240 Esas
KARAR NO : 2025/686
DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 14/04/2022
KARAR TARİHİ : 14/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Tarafların Talepleri
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle: Müvekkil şirket Hongkong menşei ... (HK) Limited ile davalı Türk Şirketten 600 ünitelik mal (botox) satın almak amacıyla 21.11.2019 tarihli davalı tarafından gönderilen A-... seri numaralı proforma faturaya istinaden ödemede bulunduğunu, 22.11.2019 tarihli ... Bankasına yapıldığını, davalı şirket tarafından düzenlenmiş faturaya yönelik yapılan toplam 75.774 USD'lik ödeme sonrasında borçludan 600 üniteye tekabül eden malların (botox powder- botox kutusu halinde sıvısı) teslimine ilişkin ifayı sadece kısmen gerçekleştirildiğini, müvekkil 600 ünite malın ücretini ödemesine rağmen sadece 200 ünite mal teslim edildiğini ancak 400 ünite mal teslim edilmediğini, yani eksik ifa gerçekleştirildiğini, Türkiye Cumhuriyeti milletlerarası mal satımına ilişkin olarak Viyana Konvansiyonu Milletlerarası Satım Alma Sözleşmesine (CISG) tabi olduğunu, bu konvansiyon hükümleri altında teslim için makul süre en fazla 1 ay olarak kabul edildiğini, ancak davalı aylar geçmesine rağmen eksik malları göndermediği ve ilgili hükmü ihlal ettiği ifa yerine getirilmediğini, aylar geçmesine rağmen bu mallar gönderilmediğini ve müvekkil zarara uğratıldığını, müvekkil arabuluculuğa başvurarak 400 üniteye denk gelen 50.774 USD ücretin iadesini istediğini, Arabuluculuk görüşmelerine davalının katılmadığını, davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, daha sonra bu icra takibi .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyası ile itirazın iptali davası açıdığını, davanın usuli eksiklik nedeniyle takibin iptaline karar verildiğini, daha sonra yine aynı alacağa ilişkin olarak .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyası ile alacak davası açıldığını, davada derdestlik nedeniyle reddedildiğini, bu davanın da kesinleşme olduğunu belirterek davalıdan 50.774 USD alacağın 684,53 USD'sinin ödeme tarihindeki döviz Türk Lirası kuru karşılığının, 11.08.2020 tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanacak en yüksek faizle birlikte alınarak müvekkile ödenmesine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte müvekkile ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Kargo Gönderi'sinin davalı tarafa gönderildiği ve teslim edildiği olgusunun davacının ikrarında olduğunu, kargonun uçak ile gönderildiği ve normal şartlarda da ertesi gün Hong Kong gümrüğü tarafından teslim alınması gerekirken gönderilerin o dönemde -2 haftalık Çin Halk Cumhuriyeti'nden kaynaklı tatil olduğundan- yaklaşık 13 günlük gecikme ile Hong Kong Gümrüğü tarafından teslim alındığını, anılı Whatsapp yazışmaları ile müvekkilinin uyarısının haklılığı ve müvekkiline izafe dilecek bir kusur olmaksızın telef olan ürünlerden kaynaklı zararın davacı tarafça asılsız eksik ifa iddiası ile müvekkiline izafe edilmeye çalışıldığının anlaşıldığını, davacı tarafın müvekkilinin belirtilen kargo gönderisini teslim aldığını kabul etmekle beraber her ne kadar ifanın eksik olduğunu bildirse de bu iddiasını ispata yarar bir belge sunamadığını, davacı firma Hong Kong gibi Dünya ticaretinin merkez üslerinden birinde iştigal etmekte olan bir şirket olduğunu, kendisine gönderilen emtiaları teslim alır almaz muayene etme ve miktar ve adetini tespite yarayacak hiçbir girişimde bulunmadığını, davacı tarafın ne oranda eksik aldığını ispata yarar tespit hükmünde hiçbir belge/tutanak sunamadığını, bu durumun ticari örf ve adete aykırı olduğunu belirterek davanın esastan reddine, müvekkili şirketin usul ve yasaya aykırı arabuluculuk toplantısına katılımının gerçekleştirilmediği dikkate alınarak HUAK 18/A-11 hükmü uygulanmayarak) yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
B.Uyuşmazlık, Deliller, Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe
Uyuşmazlığın davacı ile davalı arasında mal alım satımına dayalı ticari ilişki bulunup bulunmadığı davacının buna göre davalıdan alacaklı olup olmadığı var ise bunun miktarı noktalarında toplandığı görülmekte.
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiştir. Dava şartlarına ilişkin eksik ve incelenmesi gereken ilk itiraz bulunmadığı anlaşıldıktan sonra tarafların sulh olma imkanı bulunmadığından uyuşmazlık noktaları belirlenip tahkikat aşamasına geçilmiş, deliller toplanıp bilirkişi raporu alınmak suretiyle sonuca gidilmiştir.
Mahkememizce seçilen Nitelikli hesaplama uzamın bilirkişi ... , elektrik mühendisi bilirkişi ... ve mali müşavir bilirkişi ... tarafından hazırlanan 03//03/2023 tarihli bilirkişi raporunda;" davacının, davalı ... İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.’nin uluslararası mal satışı sözleşmesinde satıcı taraf olarak teslim borcu altına girdiği malı gereği gibi ifa etmediği, eksik teslim edildiği düşünülen 100 ünite botoxun karşılığı 125x100=12500 USD tutarın takdiri Mahkemenize ait üzere iadesini talep edebileceği" şeklinde mütalaada bulunmuştur.
İtirazlar üzerine bilirkişi heyeti 17.01.2024 tarihli ek raporda ; "kök rapordaki kararımızı tekrarlayarak, davacının, davalı ... İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.’nin uluslararası mal satışı sözleşmesinde satıcı taraf olarak teslim borcu altına girdiği malı gereği gibi ifa etmediği, eksik teslim edildiği düşünülen 100 ünite botoxun karşılığı 125USDx100 adet=12.500 USD tutarın iadesini talep edebileceği" şeklinde mütalaada bulunmuştur.
Mahkememizce seçilen Nitelikli hesap uzmanı bilirkişi Dr. ..., mali müşavir bilirkişi ... ve gümrük uzmanı bilirkişi Gökmen Oğuz GÜL hazırladığı 20.06.2024 tarihli raporda; "davalının dava konusu ürünleri tam ve zamanında gönderdiği dolayısıyla davacının alacak talebinin yerinde olmadığı" şeklinde mütalaa edilmiştir.
Mahkememizce seçilen hesap uzmanı bilirkişi ... ve gümrük bilirkişi ... hazırladığı 28.08.2025 tarihli raporda; "davacının alacak talebinin yerinde olmadığı," şeklinde mütalaada bulunmuştur.
Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; davacı şirketin Hongkong menşei ... (HK) Limited ile davalı Türk Şirketten 600 ünitelik mal (botox) satın almak için anlaştığı, yapılan anlaşma neticesinde kararlaştırılan üründen dava az miktarda ürünn teslim edildiğinden bahisle alacaklı bulunduğu iddiası ile işbu davayı açtığı, davalının davanın reddini savunduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan bilirkişi incelemeleri neticesinde; gümrük evrakları incelenmiş, Gönderi ile ilgili sevke sunma aşamasında gümrük idaresinde olumsuzlukla karşılaşılmadığından
ürünün beyan ve işlemlerinin Gümrük beyannamesi düzenlenmeden Gümrük mevzuatı hükümlerine uygun yapıldığı tespit olunmuş, Diğer yandan ürünün IU standartlarına göre TİTCK’ten (Tıbbi İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu) üzerinden yapılan araştırmada 1 flakon (100 IU)’un 0,11-28,47 gr arasında olduğundan hesaplamalarda en yüksek değer üzerinden 17,280 kg sonucu çıktığı, Uluslararası navlun fiyatlarının kg./hacim hesabı yapıldığı, gönderici ülkede (Türkiye) uçağa konulan eşyaların tartım sonuçlarının konşimentoya yazıldığı, konşimentoda çıkan sonucun geçerli olduğu anlaşılmış, Bu durumda en yüksek olan 600 adet 100 IU botox ürünün gönderildiği değerlendirilmiş, eksik gönderim olmadığı tespit edilmiş, Yine ürünün TİTCK’ten (Tıbbi İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu) saklanma koşullarına yönelik araştırmada normal olarak, 2°C - 8°C’de 24 saatten daha uzun olmaması gerektiği belirtilmekle birlikte, 17.01.2020 tarihli ... TR nolu gönderinin 21.01.2020 tarihinde Hong Kong’a sevk edildiği, 03.02.2020 tarihinde varış merkezinde teslim alındığı, 05.02.2020 tarihinde teslim girişimi olduğu, 06.02.2020 tarihinde teslim edildiği, göz önünde bulundurulduğunda ürünlerin gelişinden uzun süre sonra gümrükten çekildiği, bu durumda ürünlerin bozulabileceği sonucuna varılmıştır.
Taraflar arasında 600 ünitelik (botox powder- botox kutusu halinde sıvısı) ürünün 75.774 USD bedelle satın alınması konusunda anlaşmaya varıldığı, davalının sözleşmeye istinaden 21.11.2019 tarih A-... nolu proforma fatura düzenlediği, davacının 22.11.2019 tarihinde ... Bankası ile 75.774 USD ödeme yaptığı hususlarında bir ihtilaf bulunmamaktadır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalının eksik ürün gönderip göndermediği, davacının ürünleri gümrükten ürünler bozulmadan çekip çekmediği, ürünlerin zayi olup olmadığı, zayi olmuşlarsa ortaya çıkan zarardan kimin sorumlu olduğu hususlarında toplanmaktadır.
Davacı tarafından 200 adet ürünün teslim alındığı yönünde ikrarı bulunmasına rağmen, gönderilen teslimatın sadece 200 adet ürün içerdiğine ilişkin bir delil sunulamaması, gönderinin gramajının 200 adet ürün
gramajıyla örtüşmemesi, ürünlerin saklama koşullarının ve gönderim süresinin özel şartlara bağlandığına ilişkin bir delil sunulmaması ve taraflar arasındaki whatsapp yazışmaları ile davalının dava konusu ürünleri tam ve zamanında gönderdiği anlaşılmış olup davacının alacak talebinin yerinde olmadığı anlaşılmakla davacının davasının reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli 615,40TL karar harcından peşin alınan 170,78 TL harcın mahsubu ile eksik 444,62TL harcın davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre 10.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesi halinde ödeyen tarafa iadesine,
6-Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00TL nin davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
Dair; gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.14/10/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır