T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/317 Esas
KARAR NO: 2023/235
DAVA: Tazminat (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/09/2021
KARAR TARİHİ: 03/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin 17/09/2021 tarihli dava dilekçesinde özetle: Davacının 15.04.2020 tarihinde ... Limoges Üniversitesi Yüksek Lisans programını kazanarak kayıt yaptırmaya hak kazandığını, bununla birlikte içinde yolculuk bedeli(2 yılda toplam 2000 euro), aylık geçim bedeli(24 ay boyunca aylık 1000 euro) , okul bedeli(2 yıl boyunca yıllık 4500 euro) kalemlerini içeren Erasmus programı bursunu da kazandığını, okula kayıt prosedürleri gereği vize başvurusunu yapmak adına ... Konsolosluğu'nun vize başvurularını kabul etmesi için anlaşmalı olduğu ... ... Vize Başvuru Merkezi adlı şirkette, 24.07.2020 tarihinde ... Uzun Dönem Öğrenci Vize Başvurusunda bulunduğunu, davacı müvekkilinin pasaportu, işbu başvuruyla birlikte teslim alınmış olup ... Konsolosluğuna gönderildiğini, ... Konsolosluğu, yapılan vize başvurusunu kabul ederek pasaportu, davacı müvekkiline teslim edilmesi için davalı ... A.Ş. aracılığıyla kargoya verdiğini, 22.08.2020 tarihinde davalı kargo şirketinin Ankara Aktarma Merkezinde yangın çıkmış olup çıkan yakında davacı müvekkilin pasaportu yanarak zayi olduğunu, davacının kazandığı yüksek lisans programının başlama tarihi olan 01.09.2020 tarihine kadar kalan sürede tekrardan pasaportunun çıkması ve konsolosluk tarafından tekrardan vize verilmesi mümkün olmadığını, davacının kazandığı yüksek lisans ve burs programlarına katılma haklarını kaybetmiş, 2 yıl içinde edinebileceği kazançlardan da yoksun kaldığını, davacının vize başvurusu için yapmış olduğu harcamalar (vize başvuru ücretleri, evrak çeviri ücreti) da pasaportun zayi olması nedeniyle boşa gittiğini, davacının maddi ve manevi zarara uğradığını, davacının sözleşmenin davalı yan tarafından objektif özen yükümlülüğüne aykırı ve kusurlu olarak ihlal edilmesinden kaynaklı olarak davacının 24.07..2020 tarihli vize başvuru ücreti - 265,09 TL Vize başvurusu için yapılan tercüme masrafı - 550,00 TL Yüksek Lisans programı için kazanılan iki senelik okul ücreti bursu - 4.500 Euro x 2 Yıl = 9000 Euro Yüksek Lisans programı için kazanılan aylık geçim bursu - 1.000 Euro x 24 Ay = 24.000 Euro Yüksek Lisans programı için kazanılan yolculuk masraf bursu - 1.000 Euro x 2 = 2.000 Euro Zayi olan pasaport yerine çıkartılacak yeni pasaport bedeli - 270 Euro ayrıca kusurla ve objektif özen yükümlülüğüne aykırı olarak taşıma sözleşmesinin taşıyan tarafından ihlal edilmesi dolayısıyla davacının eğitim hayatında büyük bir basamak olacak olan yüksek lisans programına kayıt yaptıramamış; böylece duygusal yönden harap olmuş, bu durum kişilik haklarının zedelenmesine sebebiyet verdiğini, 50.000,00-TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin 19/10/2021 tarihli cevap dilekçesinde özetle: dava konusunun ticari uyuşmazlık olduğunu, görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, davanın konusu kargo taşımacılığı esnasında yanarak zayi olan gönderi sebebiyle uğranıldığı idida olunan maddi tazminat ve manevi tazminat talebi olmakla, ihtilafın hallinde uygulanacak hükümler, 6102 sayılı TTK' unun 4. Kitabındaki taşıma işleri hükümleri olduğunu, sözü edilen gönderinin ... Konsolosluğunca 22.08.2020 tarihinde müvekkili şirkete teslim edilmiş, davacıya teslim edilmesi bakımına aynı gün Ankara Aktarma merkezine getirilmiş, 22.08.2020 günü geceleyin müvekkil şirketin Ankara Aktarma merkezi iş yerinde çıkan yangın neticesinde, aralarında, sözü edilen gönderinin de bulunduğu yüzlerce kargo gönderi yanarak telef olduğunu, müvekkili şirket " ... " logosu ile yurt içi ve uluslararası paket ve hızlı kargo taşımacılığı işi ile iştigal ettiğini, taşımasını üstlendiği paket ve kargoların, gidereceği teslim edileceği yare göre ayrıştırmasını yapıldığını, İstanbul'un iki yakasında iki büyük aktarma merkezi ile ... gibi büyük illerde ve ülkenin bazı bölgelerinde aktarma merkezleri ile bir çok büyük ilde ve ilçede şubeleri ve ülkemizin yüzlerce il / ilçe ve semtinde de acenteleri / servis sağlayıcıları bulunduğunu, davacının 15.04.2020 tarihinde ... Üniversitesi Yüksek Lisans programını kazanarak kaşıt yaptırmaya hak kazandığı, iki yılda yolculuk bedeli olmak üzere toplam 2.000 Euro, 24 ay boyunca aylık 1.000 Euro aylık geçim bedeli, yıllık 4.500 Euro okul bedeli olmak üzere Erasmus programı bursunu da kazandığı, 24.07.2020 tarihinde ... Konsolosluğu'nun vize başvurularını kabul etmesi için anlaşmalı ... ... Vize Başvuru Merkezi adlı şirkete başvurarak, ... vizesi almak için müracaat ettiği, ... Konsolosluğunun vize başvurusunu kabul ettiği, pasaportunu, davacıya teslim edilmesi bakımına 22.08.2020 tarihinde müvekkil taşıyıcı şirkete teslim ettiği, ancak, pasaportunun içinde olduğu gönderinin, aynı gün 22.08.2020 tarihinde Ankara Aktarma Merkezinde çıkan yangında yandığı, bu hususun kendisine bildirildiği, hal böyle olunca davacının, kazandığı yüksek lisans programının başlama tarihi olan 01.09.2020 tarihine kadar kalan sürede tekrar pasaport çıkartmasının ve tekrar ... vizesi almasının mümkün olmadığı, hak kazandığı yüksek lisans ve burs programına katılma haklarını kaybettiği, iki yıl içinde edinebileceği kazançlarından yoksun kaldığı beyan ve iddia edildiğini dava dilekçesindeki, TBK' u hükümlerinin uygulanacağı, davanın konusu taşıma içeriği gönderinin çıkan yangın neticesinde yanarak zayi olmasının haksız fiil olduğu, maddi - manevi tazminata hükmedilmesi için TBK' undaki haksız fiil hükümlerinin uygulanacağı gibi beyan ve iddiaların hukuki dayanağı bulunmadığını, davanın konusunun, kargo taşıması olduğu, kargo, eşya taşıması esnasında, taşınması üstlenilen kargoların teslimini temin bakımına ayrıştırmasının, toplanmasının yapıldığı aktarma merkezinde / iş yerinde meydana gelen yangında yanarak hasar gördüğü zayi olduğu, taşıma esnasında meydana gelen hasar ve kayıp sebebiyle taşıyıcının sorumluluğunun, gönderenin, gönderilenin talep edebileceği tazminatın belirlenmesinin, TTK' unun 4.Kitabında, 850 / 930.maddeleri arasında düzenlendiği, kargo / eşya taşıması ile ilgili hükümlerin 850 / 893.maddesi arasında düzenlendiği tartışmasız olduğunu, dolayısı ile TBK' unun, haksız fiil hükümlerinin uygulanacağı iddiasının hukuki dayanağı bulunmadığını, davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER:
-Nitelikli Hesaplamalar Uzmanı ... ve Taşıma Uzmanı... tarafından ibraz edilen 05/12/2022 tarihli bilirkişi raporu,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Yapılan yargılama, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklı tazminat talebine ilişkindir.
... Tüketici Mahkemesi'nin 2021/... Esas - 2022/... Karar sayılı görevsizlik kararı neticesinde dosya mahkememize tevzi edilmiş ve yargılamaya devam olunmuştur.
Somut olayda; davaya konu kargonun İstanbul’da bulunan göndericisi ... Aracılık Hizmetleri tarafından Davalı ... kargo aracılığı 22.08.2020 tarihinde Ankara varışlı olarak gönderildiği; ... Kargo’nun Ankara Transfer merkezine aynı gün ulaşan kargonun, burada yangın çıkması sonucu, diğer kargolarla birlikte yanmak suretiyle zayi olduğu anlaşılmaktadır. Davalı ... Kargo’nun içerik konusunun ispatı konusunda itirazı bulunsa da; davalı ve davacı tarafın iddia savunma beyan ve cevap dilekçelerinde alıcı gönderici arasında ilgili kargo sevkiyatının gerçekleştiği ve Davalı’nın ... Transfer Merkezinde iken yanması sonucu zayi olduğu konusunda mutabık oldukları ve bu konuda bir itirazın bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Mahkememizce resen görevlendirilen Nitelikli Hesaplamalar Uzmanı ... ve Taşıma Uzmanı ... tarafından ibraz edilen 05/12/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "... davalı taşıyıcının, davaya konu taşımacılıkta TTK Madde 882’ye göre sınırlı
sorumluluğunun 8,83 SDR x 10,2027 SDR/TRY =90,089 TL olarak hesap edildiği,
sektörel uygulamalarda, kargo içeriğinde pasaport vb kıymetli evrak zayi edilerek
alıcısına teslim edilemediğinde; TTK 882 Taşıyıcının Sınırlı Sorumluluk tutarına
ilaveten, kıymetli evrak için harcanan noter, resmi kurum harç giderleri vb harcama ve masrafların da tazmin edilerek çözüm üretildiği uygulamalar görülmekte olup, hem
sektörel uygulamalar yönü ile değerlendirildiğinde, hem de TTK 883 hükmüne göre,
265,09.-TL tutarındaki vize başvuru ücreti,
550.-TL vize başvuru için gerekli belgelerin tercüme masrafı, 270.-EURO, zıya olan pasaportun yerine YENİ pasaport bedeli, harcamaların da tazmin edilebileceği kanaatine ulaşıldığı,
TTK 884 hükmüne göre, tazminat miktarının üç katı ile sınırlı olma sorumluluğu
kanaatinin mahkemenin taktirine sunulduğu ..." yönünde kanaat bildirilmiştir.
Dosyada yer alan bilgiler ışığında; davaya konu kargonun içeriğinde pasaport bulunduğu anlaşılmakla; zarar hesabında pasaporta ilişkin bedellerin hesaplandığı ancak, davacının talep ettiği yüksek Lisans programı için kazanılan iki senelik okul ücreti bursu ve Yüksek Lisans programı için kazanılan aylık geçim bursu bedelleri yönünden henüz davacı asilin üniversiteye kabulünün yapılmadığı ve talep edilen bedellere hak kazanmadığı, üniversiteye kaydı halinde bu bedellerin somut zarara dönüşebileceği dikkate alındığında bu taleplerin reddine karar vermek gerekmiştir.
Manevi tazminat yönünden; 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.
Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, davacının sürekli iş göremezlik oranı, işçinin yaşı, olay tarihi gibi özellikleri gözönünde tutması, hükmedilecek tutarın manevi tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranda olması gerektiği de söz götürmez ve yine 22.06.1966 gün ... sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde de açıklandığı üzere zarar görenin kusurunun varlığı halinde bu durumun manevi tazminatın takdirinde gözönünde bulundurulması gerekir.
Somut olayda; davacının içerisinde pasaport bulunan kargosunun yanması ile ...'da bulunan üniversiteyi kayıt imkanını kaybettiği ve kayıt süresinin sınırlı olduğu, başvuru yapamaması sebebiyle en az 1 senelik eğitim hakkından mahrum kaldığı, bu durum davacıda manevi zarara sebep olduğu sabit olduğundan davacı lehine taleple bağlı kalarak 50.000,00TL manevi tazminata hükmedilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜ, KISMEN REDDİ ile;
1-) Maddi tazminat talebi yönünden;
a-) 265,09TL vize başvuru ücretinin olay tarihi olan 28/08/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
b-) 550,00TL tercüme masrafının olay tarihi olan 28/08/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
c-) 270,00EUR pasaport bedelinin olay tarihi olan 28/08/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
d-) Fazlaya ilişkin diğer taleplerin ayrı ayrı REDDİNE,
2-) Manevi tazminat talebi yönünden;
50.000,00TL manevi tazminatın olay tarihi olan 28/08/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-)Alınması gerekli 3.655,06TL harçtan peşin alınan 270,11 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 3.384,95TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-)Davacı tarafından yapılan 270,11TL peşin harcı, 59,30TL başvurma harcı, 2.000,00TL bilirkişi ücreti, 68,00TL tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 2.397,41TL yargılama giderinden kabul-red oranına göre hesaplanan 823,26TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6100 sayılı HMK.nun 326/2 maddesi gereğince bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-)Maddi tazminat yönünden; Davacı lehine hüküm tarihindeki AAÜT uyarınca hesaplanan 3.506,99TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-)Manevi tazminat yönünden; Davacı lehine hüküm tarihindeki AAÜT uyarınca hesaplanan 9.200TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-)Davalı yararına, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 10/3 maddesi uyarınca, davacı lehine belirlenen ücreti geçemeyeceğinden, 3.506,99TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-)6100 sayılı HMK.nun 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
9-)Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00TL nin kabul red oranına göre 453,28TL'sinin davalıdan, 866,71TL'sinin davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile ... Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 03/04/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır