T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/4 Esas
KARAR NO: 2022/760
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 04/01/2022
KARAR TARİHİ: 15/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Tarafların Talepleri
Davacı vekilinin 04/01/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle: Bakırköy ...İş Mahkemesi'nin 31.01.2019 tarih ve ... E. ... K. sayılı ilamı gereği Gaziosmanpaşa ....İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına 15.05.2019'da ödenen 22.689,53-TL, 22.06.2021 tarihinde ödenen 837,73-TL ile 1.002,16-TL yargılama masrafları olmak üzere toplam 24.529,42-TL'den 18.590,59-TL'nin ödeme tarihlerinden işleyecek avans faizleriyle davalılardan dava dışı işçiyi çalıştırdıkları döneme ilişkin olarak sorumlulukları oranında rücuen tahsiline karar verilmesinin talep edildiğini, dava dışı ...'nin davacı ile davalı ...şirketi aleyhine kıdem, ihbar, fazla mesai ve ... alacağına ilişkin bir kısım işçilik alacaklarının müştereken ve müteselsilen tahsilini teminen açtığı davada yerel mahkemede karara bağlandığını ardından İstanbul BAM 32.Hukuk Dairesi'nin 18.03.2021 tarih 2019/1856 E. 2021/420 K. sayılı ilamıyla yerel mahkeme kaldırıldığını, davanın kısmen kabulü kararı verildiği; karara istinaden ilgili icra dosyasından ödemeler yapıldığını ayrıca davacının davalı firmaların açılmasına sebebiyet verdiği dava nedeniyle 1.002,16-TL yargılama masrafı yaptığını, yerel mahkemenin davacı ve davalı ...'in müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğuna dair verdiği kararın işçinin alacağının korunmasına yönelik olup sözkonusu kararın davacı ile davalılar arasında akdedilen sözleşme hükümlerine helal getirmediğini, zira davacının davaya konu işi sözleşmelerle davalılara verdiği dava dışı ...'nin davaya konu hizmet işini üstlenen davalı firmaların istihdam ettiği işçilerden biri olduğunu, ilgili sözleşmelerden davalıların sorumlu olduğunun anlaşılacağını, 18.590,59-TL'nin ödeme tarihlerinden işleyecek avans faizleriyle birlikte davalıların sorumlulukları oranında rücuen tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili 20/01/2022 cevap dilekçesinde özetle ; davalı ile davacı arasında 30.11.2015 tarihinden önceki alacakların ...A.Ş tarafından karşılanmasına ilişki mutabakat olduğunu, işçinin kıdem tazminatından tek ve asli sorumlunun davacı olduğunun kanun hükmüyle sabit olduğunu, davacının istemi kabul olsa bile davalının dönemine denk düşen meblağın TBK 167 gereği 1/2'sinden davalının sorumlu olabileceğini, ihbar tazminatının tümünden son alt işveren olmadıklarından dolayı sorumlu olamayacaklarını, davacının taleplerine itiraz ettikleri beyan edilmiş ve davanın reddine karar verilmesi talep etmiştir.
B.Uyuşmazlık, Deliller, Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe
Dava ödenen işçilik alacağının rücuen tahsiline ilişkin belirli alacak davasıdır. Uyuşmazlık davacı kurum ile davalılar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmeleri kapsamında çalıştırılan dava dışı işçi tarafından ikame edilen işçilik alacağı davası kapsamında ödenen bedelin rücu edilip edilemeyeceği, davacının davalılardan alacaklı olup olmadığı, temerrüt ve faiz şartlarının oluşup oluşmadığı, davalıların sorumluluk oranları hususlarında toplanmaktadır.
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiştir. Dava şartlarına ilişkin eksik ve incelenmesi gereken ilk itiraz bulunmadığı anlaşıldıktan sonra tarafların sulh olma imkanı bulunmadığından uyuşmazlık noktaları belirlenip tahkikat aşamasına geçilmiş, deliller toplanıp bilirkişi raporu alınmak suretiyle sonuca gidilmiştir.
Mahkememizce görevlendirilen nitelikli hesap uzmanı bilirkişi ...hazırladığı 10/05/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "davalı ...'in sunduğu ...ile olan mutabakat metninin dikkate alınmaması (dava dışı işçinin ayrım hizmetinde değil dağıtım hizmetinde çalışmış olarak kabul edilmesi) ve davalıların en fazla 1/2'sinden sorumlu olabilecekleri yönündeki itirazının dikkate alınmaması halinde davalıların ayrı ayrı toplamda sorumlu olacakları meblağlar: ... 2.078,32-TL, Tasfiye ...Kurye 1457,71-TL, ...Turizm 2.245,89-TL, ... Tel. 13.667,37-TL Toplam 19.449,29-TL olduğunu, Davalı ...'in ...ile olan mutabakatının dikkate alınması ve dava dışı işçinin dağıtım hizmetinde değil ayrım hizmetinde çalıştığının kabul edilmesi halinde ise ...'in kıdem tazminatı ve faizi yönünden sorumluluğu ortadan kalkacak olup; diğer kalemler yönünden sorumluluğu devam edeceğini, ayrıca mutabakatın sadece ...-... arasında olduğu için diğer davalıların sorumlu olduğu meblağda değişiklik olmayacağını, bu durumda davalıların ayrı ayrı toplamda sorumlu olacakları meblağların ... 2.078,32-TL, Tasfiye ... Kurye 1457,71-TL,...Turizm 2.245,89-TL, ... Tel. 6.127,94-TL olmak üzere toplam 11.909,86-TL olduğunu, davalı ... ile ... arasındaki mutabakat metninin dikkate alınmaması ancak (sorumlulukları olsa bile) davalıların sorumluluklarının kendi dönemlerine denk düşen meblağın 1/2'si kadar olabileceği yönündeki itirazın ayrı toplamda sorumlu olacakları meblağların, ... 1.039,16-TL,Tasfiye... Kurye 728,85-TL, ...Turizm 1.122,94-TL,... Tel. 6.833,68-TL olmak üzere toplam 9.724,63-TL olduğunu" mütalaa etmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılamada, davalı ...Turizme çıkarılan tebligatların iade dönmesi ve davalıya TK 35. Maddeye göre de tebligat yapılmaması sebebiyle ilanen tebligat yapılmasına karar verilmiş ancak davacı yan, kendisine verilen kesin süre içerisinde ilanen tebligat masraflarını tamamlamamış, ilgili davalı yönünden davayı takip etmediklerini, davanın davalı ...Turizm yönünden tefrikini talep etmiştir. Talep doğrultusunda davalı ...turizm yönünden tefrik kararı verilmiş, işbu davaya davalılar... ldt. Şti, Tasfiye...Ltd. Şti ve ...Ltd: Şti yönünden devam olunmuştur.
Dava, dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının rücuen tazminine ilişkindir. Davacı kurum, dava dışı işçinin içilik alacaklarını 15/05/2019 tarihinde ödemiş olduğundan, işçiyi çalıştıran alt işverenlerden işçinin alt işverenle çalıştığı süre gözetilmek suretiyle bu ödemeyi geri isteyebilecektir, rücu edebilecektir.
Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu ile davacı kurumun ödemiş olduğu tazminatın ... yönünden 2.078,32-TL'sini, Tasfiye ...Kurye yönünden 1457,71-TL'sini ve...Tel. Yönnden ise 6.127,94-TL'sini rücu edebileceği mütalaa edilmiştir. Hazırlanan raporun denetime elverişli olduğu ve hesaplamaların yerleşik içtihatlarca benimsenen metodlara uygun yapıldığı değerlendirilerek hükme esas alınmasına karar verilmiştir.
Davacı kurum ile davalı ... arasında akdolunan mutabakat uyarınca, davalı ...kıdem tazminatı ve faiz yönünden sorumlu tutulmamıştır. Bu mutabakat diğer davalılar için yapılmadığından onlar açısından uygulanmamaıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, işçiye ödenen bu tazminattan hangi tarafın veya tarafların ne oranda sorumlu olduklarına ilişkindir. Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasındaki sözleşme hükümleri ve genel hukuk prensipleri dikkate alınarak bir sonuca gidilmelidir. Bu cümleden olarak, davacı ile davalılar arasında düzenlenen sözleşmede işçilerin iş akitlerinden doğacak tazminattan hangi tarafın ne oranda sorumlu olduğu hususunda bir düzenlemenin bulunmadığı görülmektedir.
Tacir olan davalının çalıştırdıkları işçilerin fiili işçilik dışında sair tazminat haklarından sorumlu olacaklarını bilebilecek durumda oldukları da gözetilerek davacı kurumun dava dışı işçiye ödediği tazminatın tamamını davalılardan talep edebileceği değerlendirilmiş ancak davacı kurumun ödediği tazminatın 18.590,59 TL olduğu, mahkememizce alınan ve hükme esas alınmasına karar verilen raporda ise tazminatın 11.909,86 TL olarak hesaplandığı; davanın huzur turizm yönünden tefrik olması sebebiyle dava değerinin 16.344,70 TL olduğu, kabul miktarının ise 9.663,97 TL olduğu değerlendirilerek kısmen kabulüne karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurumuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE;
-Davalı ... taşımacılık ldt. Şti'den 2.078,32 TL,nin,
-Davalı Tasfiye ...Kurye Ltd. Şti'den 1.457,71 TLnin,
-Davalı ... Ltd: Şti'den 6.127,94 TL nin, ödeme tarihli olan 15/05/2019 tarihinden itibaren başlayacak avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Alınması gereken 660,14-TL harçtan peşin alınan 317,49-TL harcın mahsubu ile bakiye 342,65-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından dava açılırken yatırıldığı anlaşılan 317,49-TL peşin harç, 80,70-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 398,19-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 1.000,00-TL bilirkişi ücreti, 486,00-TL tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 1.486-TL yargılama giderinden kabul-red oranına göre hesaplanan 876,74-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6100 sayılı HMK.nun 326/2 maddesi gereğince bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre 6.680,73-TL vekalet ücretinin davacıdan Alınarak Davalı ...Ticaret Limited Şirketi'ne verilmesine,
7-Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL nin kabul red oranına göre 778,8-TL sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, 541,2-TL sinindavacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
Dair, davacı vekilinin yüzlerine karşı HMK 341 maddesi uyarınca miktar itibrariyle KESİN olmak üzere karar verildi.verilen karar usulen okundu anlatıldı.15/11/2022
Katip
e-imzalıdır
Hakim
e-imzalıdır