T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/471 Esas
KARAR NO: 2023/412
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Ödünç Verme Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 29/07/2022
KARAR TARİHİ: 01/06/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Ödünç Verme Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile, davalı şirket ile müvekkili şirket arasında 15.05.2020 tarihinde akdedilen sözleşmeye istinaden davalı şirkete aynı tarihte 1 adet ... model ünite teslimi yapıldığını, müvekkili şirketçe davalı tarafa iş yerini kapatmış olması üzerine sözleşmenin 4/c maddesine dayalı olarak sözleşmesi feshedilerek uhdesinde bulunan ünitenin iadesini aksi halde sözleşme uyarınca belirlenecek bedellerin ve sözleşmeden kaynaklı cezai şart bedelinin ödenmesi için hukuki yollara başvurulacağını bildirir 20.09.2021 tarihli ihtarnamenin keşide edildiğini ancak davalının iş yerini sözleşmeye aykırı olarak kapatmış olması nedeniyle ihtarnamenin 04.12.2021 tarihinde davalı tarafa tebliğ edildiğini, ihtarname sonrası davalı tarafça mezkur ünite süresi içinde iade edilmediği gibi ünite bedelinin de müvekkili şirkete ödenmediğini, alacağın tahsili amacıyla davalı aleyhine ... İcra Müdürlüğünün 2022/... e sayılı dosyası üzerinden fazlaya ilişkin haklarının saklı tutularak icra takibi başlatıldığını fakat davalı tarafın icra müdürlüğünün yetkisine ve borcun tamamına itiraz ettiğini, öncelikle anılan nedenlerle davalının yetki itirazının reddini, ... İcra Müdürlüğünün 2022/... e sayılı dosyasına vaki itirazın iptalini ve takibin aynı şartlarla devamı suretiyle alacaklarının davalıdan tahsilini, davalı alacağının %20'sinden aşağı olmamak kaydıyla icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesini, vekalet ücreti ve tüm yargılama giderlerinin davalı tarafa yüklenilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı tarafa usulüne uygun dava dilekçesinin tebliğine rağmen davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava; davacı tarafından başlatılan icra takibine davalı yanca yapılan itirazın İİK 67 ve devamı maddeleri uyarınca iptaline karar verilmesi isteminine ilişkindir.
... İcra Müdürlüğü’nün 202/... Esas sayılı dosyası aslı celp edilmiş ve incelenmesinde; alacaklısı ... Hollanda ... Şubesi tarafından, borçlu ... aleyhine 1.725,00 TL asıl alacak, 284,74 TL ihtarname gideri, 1.800,00 TL cezai şart bedeli ve 44,15TL takip öncesi işlemiş faiz olmak üzere yekun 3.853,89 TL üzerinden asıl alacağa takip tarihi olan 28.01.2022 tarihinden itibaren yıllık %9,00 Adi Kanuni Faizi işletmek kaydıyla tahsili talebi ile icra takibi başlatıldığı, yasal süresinde borçlunun borca ve ferilerine itiraz ettiği, itiraz sonucu icra takibinin durduğu, mahkememiz nezdinde görülen davanın İİK.m67 uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı anlaşılmıştır.
Taraflar delillerinin toplanılmasına geçilmiş, davacı vekili dava dilekçesi ekinde davaya konu ihtarname, taraflar arasında imzalanan sözleşmeyi dosyaya sunmuştur
... ne müzekkere yazılarak davalı ... ...'nın gerçek kişi ticari işletme kaydı bulunup bulunmadığı hususunda bilgi istenilmiş, cevabi yazısında ... ...'nın gerçek kişi ticari işletme kaydının bulunmadığı bilgisi verilmiştir.
.. Vergi Dairesi Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davalı ... ...'nın 2020-2021 ve 2022 tarihlerini kapsar şekilde BA/BS Formlarının çıkartılarak mahkememize gönderilmesi istenilmiş ve gönderilen belgeler dosyamız arasına alınmıştır.
... Vergi Dairesi Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davacının 2020-2021 ve 2022 tarihlerini kapsar şekilde BA/BS Formlarının çıkartılarak mahkememize gönderilmesi istenilmiş ve gönderilen belgeler dosyamız arasına alınmıştır.
... Vergi Dairesi Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davalı ... ...'nın hangi usulde defter tuttuğunun bildirilmesi istenilmiş, müdürlüğün cevabi yazısında davalının 2019-2020 dönemlerinde işletme hesabı esasına göre, 2021 yılı döneminde bilanço esasına göre defter tuttuğunun tespit edildiği bilgisi verilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı ile davalı arasında 15/05/2015 tarihli Sözleşme ile "Ünite Teslim Tutanağı ve Protokolünün" imzalandığı hususunda ihtilaf bulunmamaktadır.
Sözleşmenin incelenmesinde, sözleşmenin konusunun davalı tarafından işletilen "... Şarküteri" isimli iş yerine tütün mamüllerinin perakende satışı için gerekli satış belgesine sahip satıcı için satışın en uygun şekilde sunumumun yapılması adına mülkiyeti davacıya ait raf ünitesinin davalı ihtiyacını teminen davalıya sağlanması ve ariyeten kullanımına bırakılmasından ibarettir.
Davacı bu kapsamda sözleşme konusu ürünün davalıya bırakıldığını, sözleşmede belirtildiği gibi ürünün mülkiyetinin kendisine ait olduğunu, davalının iş yerini kapattığını, sözleşmede kararlaştırılmasına rağmen davalının üniteyi kendisine iade etmediğini, sözleşmeye göre ürün bedeli ile kararlaştırılan cezai şartın ödenmesi gerektiğini, bunların tahsili için başlatılan icra takibine davalının haksız olarak itiraz ettiğini, bu itirazın iptaline karar verilmesi gerektiğini beyan ve talep etmiştir.
Davacı, sözleşme ekinde teslim edildiğini beyan ettiği emtiaya ilişkin olarak davalı kaşe ve imzasını ihtiva eder teslim tutanağını dosyaya sunmuştur. Davalı belgedeki ve sözleşmedeki imzaların kendisine ait olmadığını, ürünü iade ettiğini ileri sürmemiştir.
Tüm bunlara göre davalının davacının talebine konu üniteyi davalıdan teslim aldığı ancak sözleşme sona erdikten sonra iade etmediği, davcının bunun bedelini davalıdan istemekte haklı olduğu mahkememizce de sabit görülmüştür.
Uyuşmazlığın halli ile talep edilen miktarlar mahkememizce de belirlenebileceğinden usul ekonomisi gereği bilirkişi raporu alınmasına gerek görülmemiştir.
Taraflar arasındaki sözleşmenin 4. Maddesinin f bendinde davalının teslim aldığı ürünü iade etmemesi halinde ürün bedelinin 3 katı kadar olan 1.800,00 TL cezai şart bedelini davacıya ödeyeceği kararlaştırılmıştır. Buna göre emtia bedelinin 600,00 TL olduğu ve bu hususta tarafların mutabık kaldığı açıktır.
Az yukarıda açıklandığı gibi davacının talep edebileceği ürün bedeli 600,00 TL; tarafların özgür iradeleri sözleşme serbestisi çerçevesinde kararlaştırdığı cezai şart bedeli ise 1.800,00 TL dir.
Davacı icra takibinde ürün bedeli olarak 1.725,00 TL talep etmişse de ürüne ilişkin fatura sunamamıştır. Bu talebin dayanağı bulunmadığından fazlaya ilişkin kısım yerinde görülmemiş, sözleşme gereği kararlaştırılan miktar esas alınmıştır.
Davacı yapmış olduğu ihtarname masrafını de belgelendirmiştir.
Davacı, icra takibinden önce davalıya ihtarname keşide ederek davalıyı temerrüde düşürmüştür. Davacının 20/09/2021 tarihli ihtarı davalıya 04/12/2021 tarihinde tebliğ edilmiş ve ihtarnamede verilen 7 günlük sürenin sonunda 13/12/2021 tarihinde temerrüt gerçekleşmiştir. Buna göre resen yapılan hesaplamada davacının 600,00 TL lik ürün bedeli için 6,81 TL ; 1.800,00 TL cezai şart için 20,42 TL; 284,74 TL için ise 3,23 TL faiz isteyebileceği belirlenmiştir.
Davacı vekilinin mahkememizin 06/04/2023 tarihli duruşmasındaki beyanı üzerine sulh olmak üzere gelecek celseye kadar süre verilmiş, 01/06/2023 tarihli duruşmada yine davacının sulh sağlanamadğı yönündeki beyanı üzerine yukarıda izah edilen nedenlerle davacının davasının kısmen kabulüne, alacak likit olduğundan %20 icra inkar tazminatının davalıdan alınmasına dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının kısmen kabul kısmen reddi ile; davalının .... İcra Müdürlüğünün 2022/... numaralı dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptaline, takibin 2.684,74 ₺ asıl alacak, 30,46 TL işlemiş faiz olmak üzere yekun 2.715,20 TL üzerinden asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmak suretiyle devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Hükmolunan alacağın %20'si nispetinde hesaplanacak icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 185,47 ₺ harçtan peşin alınan 80,70 ₺'nin mahsubu ile bakiye 104,77 ₺ harcın davalıdan alınarak hazineye ödenmesine,
4-Davacı tarafça peşin olarak yatırılan 80,70 TL peşin harç ile 80,70 TL başvurma harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından tebligat, müzekkere, bilirkişi ücreti ve sair giderler için sarfedilen toplam 101,00 TL yargılama giderinin kabul/red oranına göre 71,98 ₺'nin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine, bakiye kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Zorunlu Arabuluculuk başvurusu nedeniyle harcanan 1.560,00 TL'nin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 440,55 ₺'sinin davacıdan; 1.119,45 ₺'sinin ise davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
7-Kabul edilen dava değeri ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap ve takdir edilen 2.715,20 ₺ vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Dosyada artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne davalının yokluğunda HMK 341 maddesi uyarınca miktar itibar ile KESİN olmak üzere karar verildi, verilen karar usulen okundu anlatıldı. 01/06/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
"Bu belge 5070 Sayılı Kanun hükümlerince elektronik imza ile imzalanmıştır."