T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/525 Esas
KARAR NO: 2023/191
DAVA: Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ: 28/08/2022
KARAR TARİHİ: 16/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 28/08/2022 tarihli dilekçesi ile, müvekkili şirket tarafından Nakliyat Emtia Taşıma Sigorta Poliçesi ile güvence altına alınan dava dışı ... Dış Tic. Ltd. Şti.ye ait 7 taşıma sehpasında 21.740 kg seramik plaka emtiasının İtalya-Türkiye karayolu nakliyesi için davalılardan ... şirketi ile anlaşıldığını ve 06.08.2021 tarihli navlun faturasının düzenlendiğini, taşımanın 30.07.2021 tarih ve ... nolu CMR kapsamında gerçekleştirildiğini, varma yerinde emtianın teslimi sırasında hasar tespit edildiğini ve CMR belgesi üzerine şerh düşülerek tutanak altına alındığını, ayrıca taşıyıcıya ihtar çekildiğini, hasar nedeniyle sigortalı tarafından emtia bedelinin talep edildiğini, müvekkili şirket tarafından yapılan incelemeler neticesinde 27.09.2021 tarihinde 2.110,15 Euro sigorta tazminatının ödendiğini, yapılan ödeme nedeniyle karşı tarafa başvuru yapılmasına rağmen netice alınamadığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 2.110,15 Euro sigorta tazminatının sigortalıya ödeme tarihi olan 27.09.2021 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun gereği (m.4/a) Euro türünden alacaklara uygulanması gereken faiz oranında faiz işletilerek davalılardan tahsiline ve müvekkili şirkete ödenmesine, arabuluculuk ücreti dahil olmak yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı şirketlere yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili 05/09/2022 tarihli cevap dilekçesi ile, davanın davalı müvekkili şirketin ikametgahı olan Ankara'da açılması gerektiğini, diğer davalının sadece müvekkili şirketin sigortacısı olmasından dolayı davalı durumda olduğunu ve yetkili mahkemenin müvekkili şirketin ikametgahı mahkemeleri olduğunu, hasar sebebinin taşıma sehpalarının araç üzerine sabitlenmemesinden kaynaklandığı için müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğunun söz konusu olmadığını; yükleme, ambalajlama ve sabitleme işleminin göndericinin görevi olduğunu; sabitlemenin gerektirdiği takozların yükleyici firma tarafından tedarik edilmesi gerektiğini, taşıma ilişkisinin niteliği gereği CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulanması gerektiğini ve müvekkili şirketin sorumluluğunun bu konvansiyon uyarınca sınırlı sorumluluk olduğunu, hasar durumuna göre sovtaj bedelinin çok düşük olduğunu, ileri sürerek davanın Ankara Ticaret Mahkemelerinde görülmesinin gerekmesine göre yetki yönünden reddine, uygun görülmediği takdirde esas yönünden reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta vekili 02/10/2022 havale tarihli cevap dilekçesi ile, davanın davalı müvekkili şirketin ikametgahı olan Ankara'da açılması gerektiğini, diğer davalının sadece müvekkili şirketin sigortacısı olmasından dolayı davalı durumda olduğunu ve yetkili mahkemenin müvekkili şirketin ikametgahı mahkemeleri olduğunu, hasar sebebinin taşıma sehpalarının araç üzerine sabitlenmemesinden kaynaklandığı için müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğunun söz konusu olmadığını; yükleme, ambalajlama ve sabitleme işleminin göndericinin görevi olduğunu; sabitlemenin gerektirdiği takozların yükleyici firma tarafından tedarik edilmesi gerektiğini, taşıma ilişkisinin niteliği gereği CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulanması gerektiğini ve müvekkili şirketin sorumluluğunun bu Konvansiyon uyarınca sınırlı sorumluluk olduğunu, hasar durumuna göre sovtaj bedelinin çok düşük olduğunu ileri sürerek davanın Ankara Ticaret mahkemelerinde görülmesinin gerekmesine göre yetki yönünden reddini, uygun görülmediği takdirde esas yönünden reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, uluslararası taşıma sırasında davacının sigortalısına ait ürünlerin hasarlanması sonrası davacı tarafından sigortalısına yapılan ödeme nedeni ile rücuen tazminat davasıdır.
Davalı ... Nakliyat mahkememizin yetkili olmadığı itirazında bulunmuş ise de taşınan ürünlerin davacının sigortalısına ait iş yerine teslim edileceği, bu adresinde Sarıyer/İstanbul olduğu sözleşmeden doğan davalarda ifa yeri mahkemesinin de yetkili olduğu, ayrıca davalılardan birinin adresinin de mahkememiz yargı alanı içerisinde olduğu dikkate alınarak yetki itirazının reddine karar verilmiştir.
Taraf delillerin toplanmasına geçilmiş, davacı yan tarafından Nakliyat Emtia Taşıma Sigorta Poliçesi, ödeme dekontu, CMR belgesi, ürün faturası ve hasar ihtarı suretleri dosyaya sunulmuştur.
Davalı sigorta şirketine müzekkere yazılarak hasar dosyası istenilmiş, dosyamız arasına alınmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın halli bakımından dosya Taşıma Uzmanı bilirkişi, Sigorta Uzmanı ve Metalurji ve Malzeme Uzmanı bilirkişiye tevdii edilmiş olup, 26/01/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"...Somut olaydaki CMR belgesi incelendiğinde “Material fixing and securing on truck to be carried out by transporter” (Malzemenin araç üzerinde sabitlemesi ve emniyete alınmasının taşıyıcı tarafından yapılacaktır) şartına yer verildiği görülmektedir. Buna göre somut olayda yüklerin araç üzerine konulması ve istiflenmesinin gönderen üzerinde olduğu savunulabilirse de yükün araç üzerinde sabitlenmesinin taşıyıcı tarafından sözleşmeyle üstlenildiği ve taahhüdü yerine getirmeyen taşıyıcının meydana gelen hasardan sorumlu olduğu değerlendirildiği; 2. Tedarik edenin (dava dışı sigortalı ... şirketinin müşterisi) kendi kalite standartları ve kullanım alanı bakımından az veya çok hasarlı emtiayı kabul etmeye zorlanamayacağı, böyle bir kabul durumunda önceki hasara bağlı olarak ortaya çıkacak ilave hasarlarının tespitinin zorlaşacağı ve emtianın az ve çok hasarlı olmasının objektif ve piyasa koşullarında belirlenen sovtaj değerine yansıyacağı, nitekim somut olayda zararın yüzde 71-72'si sovtaj değeri ile karşılandığının ve bu nedenle eksper raporundaki hasar hesaplaması ve sovtaj belirlenmesi yönteminin yerinde olduğunun ve davacının ödemesinin gerçek zarara uygun olduğu ve TTK gereği halefiyet koşullarının gerçekleştiğinin değerlendirildiği; ... Eksper raporunda emtianın ticari faturası esas alınmak ve Sovtaj değeri ile poliçe gereği muafiyet tenzili sonucu hasar miktarının 2.110,15 Euro olarak belirlenmesinin yerinde olduğu ve davalıların bu miktar bakımından davacıya karşı müteselsil olarak sorumlu olduklarının değerlendirildiği; mahkemenin davalı sigorta şirketinden davacının yazılı talepte bulunduğu 20.06.2022 tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiği kanaatine varması halinde dava tarihine (28.08.2022) kadar 69 gün için %65 oranı üzerinden davacı yanın işlemiş faiz alacağı miktarının (2.110,15x5x69)/36500=19,95 - Euro olduğunun değerlendirildiği..."Şeklinde görüş bildirmişlerdir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, taraflarca bilirkişi raporuna karşı ayrı ayrı beyan ve itiraz dilekçesi sunulmuştur.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının sigortalısına ait emtiaların davalılardan ... Nakliyet tarafından taşıma işinin üstlenildiği, diğer davalının davalı ... Nakliyat şirketinin sigortacısı olduğu ve taşıma sırasında emtiaların zarar gördüğü hususlarında ihtilaf bulunmamaktadır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık gerçekleşen hasarda davalıların sorumluluğunun bulunup bulunmadığı ile var ise zararın miktarı noktalarındadır.
Bunların tespiti için bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş, bilirkişi heyeti 26/01/2023 tarihli raporunda hasarın araç içinde sabitleme hatasından kaynaklandığını, CMR m.17/4-c gereği yüklemenin alıcı ve gönderilen tarafından yapılması halinde taşıyıcının sorumlu olmadığını, TTK863/1'e göre de "Sözleşmeden, durumun gereğinden veya ticari teamülden aksi anlaşılmadıkça; gönderen eşyayı, taşıma güvenliğine uygun biçimde araca koyarak, istifleyerek, bağlayarak, sabitleyerek yüklemek ve aynı şekilde boşaltmak zorundadır. Taşıyıcı, ayrıca yükleminin işletme güvenliğine uygun olmasını sağlamakla yükümlüdür." düzenlemesine göre yüklemenin kural olarak gönderinin yükümlülüğünde olduğunu ancak sözleşme ile bunun aksinin kararlaştırılabileceğini, somut olayda CMR belgesi incelendiğinde, "malzemenin araç üzerinde sabitlemesi ve emniyete alınmasının taşıyıcı tarafından yapılacaktır" ibaresinin yer aldığı, buna göre zarardan sorumluluğun davalı taşıyıcı şirkette olduğu, talep edilen tazminat miktarının da yerinde olduğu yönünde görüş bildirmiştir.
Taşıyıcı davalı, dosyaya bir sözleşe sunarak zarardan davacının sorumlu olduğunu iddia etmiş ise de sunulan sözleşmenin incelenmesinden sözleşmede davacının imzasının bulunmadığı görülmüş, imzasız sözleşmeye itibar edilemeyeceğinden davalı itirazı yerinde görülmemiştir.
Bilirkişi raporunda talep edilen hasar bedelinin doğru hesaplandığı ve somut olaya uygun olduğu raporlanmıştır.
Davalı ... Nakliyat, CMR sözleşmesindeki imza müvekkil şirket yetkilisine ait değil, muhtemelen şoföre imzalatılmış beyan ve savunmasında bulunmuş ise de cevap dilekçesi ile bu yönde bir beyanda bulunulmadığı, bilirkişi raporu gelene kadar da böyle bir itiraz getirilmediği, delil sunma süresiden sonra getirilen iddianın savunmasının genişletilmesi mahiyetinde olduğu ve davacı tarafça da buna açıkça muvafakat edilmediği anlaşılmakla sorumluluğu üzerinden defetmek ve yargılamayı uzatmaya matuf olduğu değerlendirilen davalı itirazı haklı görülmemiştir.
Öyle ki CMR Konvansiyonu' na ve uygulamaya göre CMR belgesi taşıyıcı tarafından düzenlenir. Taşıyıcı emtiaları teslim aldığı zaman emtiayı ve CMR belgesini kontrol etmekle yükümlüdür.
Yine CMR belgesinde ne yazdığını bilmiyorduk şeklindeki beyan ise davalının basiretli tacir olması nedeni ile kabul edilebilir değildir.
Tüm bunlara göre hasar ve zarardan davalıların sorumluluğu sabittir.
Davacı, sigorta poliçesi kapsamında ödeme yapmış olduğundan sigortalısı yerine geçerek alacağını davalılardan talep edebilecektir.
Davalı sigorta poliçe limit ile zarardan sorumludur.
Davalı sigorta, poliçeye göre sorumluluğunun 1.500,00 Euro olduğunu iddia etmişse de sigorta poliçesinin incelenmesinden sorumluluğun 1.500,00 Euro değil; 1.500,000,00 Euro( BirMilyonBeşYüzBin) olduğu görülmüştür.
CMR Konvansiyonu hükümlerine göre faiz başlangıç tarihi taşıyıcıya başvuru tarihinden itibaren başlayacaktır. Yine konvansiyona göre uygulanacak faiz oranının yıllık %5 olarak uygulanması gerekecektir.
Açıklanan nedenlerle davacının davasının kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının kabulü ile; 2.110,15 Euro hasar tazminatının temerrüt tarihi olan 20.06.2022 tarihinden itibaren yıllık %5 faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli 2.622,74 TL harçtan peşin alınan 655,69 TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 1.967,05-TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafın yatırmış olduğu 655,69 TL peşin harç ile 80,70-TL başvurma harcının davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Davacının yapmış olduğu posta, bilirkişi ve müzekkere masrafı toplam 4.611,00 TL'nin davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davacı tarafça yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
6-Arabuluculuk ücreti olan 1.560,00 TL'nin davalılardan alınarak hazineye irat kaydına,
7-Davacı yargılamada kendilesini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT'ne göre tespit olunan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi, verilen karar usulen okundu anlatıldı.16/03/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır