T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/556 Esas
KARAR NO: 2023/179
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/09/2022
KARAR TARİHİ: 14/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin 13/09/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket nezdinde bulunan çekler, 16.08.2017-21.08.2017 tarihleri arasında -tam saati bilinmemekle birlikte çalındığını, davalı bankanın ödeme yasağına rağmen 3. kişi hamile ödeme yapmasının haksız ful kapsamında zarara sebebiyet verdiği açık olduğunu, telafisi güç zararların doğmaması için Müvekkil şirketinden çalınan çeklerin iptali için ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile çek zayii davası ikame edildiğini, Dava sırasında çalınan çeklere ilişkin ödeme yasağı konulmuş ve Davalı Bankaya da işbu ödeme yasağı müzekkere yazılarak bildirildiğini, Davalı Bankaya gönderilen müzekkerede; ... Bankası A.Ş.’nin ...Şubesine ait, keşidecisi ... olan, ... Çek Seri No.lu, 30/06/2018 Tarihli, 20.000,00-TL meblağlı çek ve ... Bankası A.Ş.'nin ... Şubesine ait, keşidecisi ...olan, ... Çek Seri No.lu, 30/09/2018 Tarihli, 20.000,00-TL meblağlı çek hakkında Mahkemece ödeme yasağı konulmuş olduğu ve Bankaya ibraz edilmesi halinde ödeme yapılmaması ve gerekli önlemlerin alınması gerektiği bildirildiğini, Bankaya gönderilen müzekkerelere rağmen Davalı Banka tarafından iki çeke ilişkin de ödeme yapılmış olup Mahkemece verilen ödeme yasağına aykırı davranıldığını, Haksız fiilin 4 unsuru olan hukuka aykırılık, kusur, zarar ve illiyet bağının dördü de gerçekleşmiştir. Hukuka aykırılık Davalı bankanın ödeme yasağına aykırı davranmasıyla, kusur Davalı bankanın bu durumu bilmesine rağmen ödeme yapmasıyla, zarar çalınmış olan çeklerin tahsil edilmiş olmasıyla gerçekleştiğini, Bu olaylar ile Davalı Banka arasında illiyet bağının bulunduğu hususu da izahtan vareste olduğundan Davalı Banka açısından haksız fiilin tüm şartları gerçekleşmiştir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49/1 hükmü uyarınca meydana gelen zarardan Davalı Banka'nın sorumlu olduğunu, davalı banka basiretli bir tacir gibi davranmadığını, belirterek; davanın kabulünü, Müvekkilin uğradığı (şimdilik)40.000-TL maddi zararın ödeme gününden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte Davalıdan alınarak Müvekkile ödenmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin 19/10/2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın ödeme yasağı bulunan çekler hakkında müvekkil olan banka tarafından ödeme yapılması sonucu zarara uğradığı gerekçesi ile müvekkil banka aleyhine 40.000,00 TL maddi tazminat talepli dava ikame ettiğini, davacı tarafından talep edilen alacak tutarları zamanaşımına uğradığını, huzurdaki davanın tam 5 yıl sonra 2022 yılında açıldığını, davacı tarafından davaya konu olan 2 adet çek'in bulunmadığını ve bu söz konusu her iki çekte de davacı ...Şti'nin iş bu çeklerin yetkili hamili olduğuna dair herhangi bir cirosu bulunmadığını, davacı tarafça işbu çeklerin kendisinden çalındığına ve her ne kadar cirosu olmasa da bu çeklerin yetkili hamilinin davacı firma olduğuna dair herhangi bir mahkeme karar da davacı tarafça dosyaya sunulmadığını, Davacı dava dilekçesinde, müvekkil bankaya yukarıda bilgileri verilen çekler kendisine ibraz edildiğinde, bu çekler hakkında ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...E. Sayılı dosyasından ödeme yasağı kararı verilmiş olmasına rağmen hukuka aykırı ve kusurlu olarak ödeme yaptığını iddia ettiğini, Davacı tarafından söz konusu ödeme yasağına ilişkin karar hukuka aykırı olarak bankaya elden ibraz edilmiştir. Bankamızca yapılan araştırmada ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...E. Sayılı dosyasından 26.09.2017 tarihinde verilen ödeme yasağı kararının bankamız Genel Müdürlüğü'ne hitaben yazılmasına rağmen usule aykırı olarak bankamız Levent şubesine kararın ilgilisi tarafından Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliğinin 54. Maddesinin 2. Fıkrasında düzenlenen usule aykırı olarak, ilgili mahkemenin mührü olmaksızın ve kapalı zarf içinde olmadan elden bırakıldığı tespit edilmiştir. Oysa ki Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliğinin " Müzekkerelerin Gönderim Şekli" başlığını taşıyan 54. Maddesi " Mahkemelerce yazılan ve fizikî ortamda gönderilmesi gereken yazılar posta yoluyla ya da mübaşir vasıtasıyla gönderilir. (2) Bu yazılar, hâkimin izniyle elden takip amacıyla iş sahibine veya varsa vekiline ya da kanunî temsilcilerine imza karşılığında teslim edilebilir. Elden teslim edilen yazılar mahkeme mührüyle mühürlenir ve bir zarfa konularak ağzı kapatılır." hükmüne havidir. Bankamıza davacı tarafından elden bırakılan ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin müzekkeresi ise kapalı zarf içinde gelmediği gibi elden takipli olduğuna ilişkin şerh altında da mahkeme mührü bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte, huzurdaki tazminat davasının ön koşulu olarak davacının zararının oluşması gerekmekte olduğunu, zararın oluşması için de davacının tüm borçlulara karşı hukuki yolları tüketmekle alacağının semeresiz kalması gerekmektedir. ancak işbu davada davacı tarafından çek borçlularına müracaat etmeksizin erken dava açıldığını belirterek,davacının iddiası doğru olsa dahi herhangi bir zararı olmadığı ortadadır. Hiçbir şekilde kabul anlamına gelmeksizin, Davacının bir zararı söz konusu ise bu zarar müvekkilin bu çeklere ilişkin ibraz eden kişilere ödeme yapması sebebiyle değil, davacının çeklerinin çalınması sebebiyle oluşmuştur. Nitekim bu şekilde davacının iddiasına göre yetkili hamili olduğu ancak cirosu bulunmayan çeklere cirosunu atarak 3. Kişiler yerine kendisinin tahsil etme şansını kaçırmıştır. Bu durum ile müvekkilin eylemi arasında herhangi bir illiyet bağının olmadığı izahtan varestedir. Bu sebeple ortada bir zarar söz konusu ise dahi bu zararın giderimi müvekkil bankadan talep edilemeyeceğini, tüm bu sebeplerle işbu Davacının işbu davayı açmakta ehliyeti bulunmadığından davanın reddine, davacının talepleri izah edildiği üzere zaman aşımına uğradığından davanın reddine, her halükarda haksız ve kötü niyetli davanın reddine, yargılama giderleri ile ücret-i vekaletin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini vekaleten talep ve beyan etmiştir.
DELİLLER
-... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosya sureti UYAP sistemi üzerinden dosyamız arasına alınmıştır.
-... 54.Asliye Ceza mahkemesinin ... sayılı Ceza Dava Dosya sureti UYAP sistemi üzerinden dosyamız arasına alınmıştır.
-... Bankasına yazılan müzekkerelere yanıtları.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; ödeme yasağı bulunan çeklere ilişkin ödeme yaptığı iddia olunan davalıdan talep edilen maddi tazminat davasıdır.
... Bankası A.Ş.’nin ... Şubesine ait, keşidecisi ...olan, ... Çek Seri No.lu, 30/06/2018 Tarihli, 20.000,00-TL meblağlı çek ve ... Bankası A.Ş.'nin ... Şubesine ait, keşidecisi ...olan, ... Çek Seri No.lu, 30/09/2018 Tarihli, 20.000,00-TL meblağlı çekler için ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyasında verilen kararla ödeme yasağı konulduğu, ödeme yasağı bulunan çeklerin Bankaya ibraz edildiği ve davalı bankanın ödeme gerçekleştirdiği anlaşılmıştır.
Yargıtayın yerleşik içtihatlarına göre davalı bankanın davacının uğradığı zarardan sorumlu tutulabilmesi için davacının maddi zarara uğradığını ispat etmesi gerekmektedir. Davacı çek bedeli tutarında zarara uğradığını ileri sürerek tazminat talebinde bulunmuştur. Davacının davalı bankadan talepte bulunabilmesi için çekte imzası olan sorumlular hakkında tüm hukuki yolları tüketmesi gerektiği, asıl borçluların aciz halinde olup olmadıklarının henüz belirlenmemesi nedeniyle, davacının zararının gerçekleşip gerçekleşmediğinin sabit olmadığı, davalı bankadan talep hakkı doğmadan davanın erken açılmış olduğu değerldnirilerek zamansız açılan davanın reddine karar verilmiştir. (Benzer yönde; Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2015/15478 esas ve 2017/2791 karar sayılı ilamı; Ankara BAM 21. HD 2019/788 E., 2020/1134 K.)
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Erken açılan davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli 179,90TL karar harcının davacının peşin yatırdığı 683,10TL harçtan mahsubu ile fazla yatırılan 503,20TL'nin kararın kesinleşmesini müteakip talebi üzerine davacı yana iadesine,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafça yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereği hesap ve takdir olunan 9.200,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00TL nin davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
Dair; gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/03/2023
Katip
e-imzalıdır
Hakim
e-imzalıdır