T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/722 Esas
KARAR NO: 2023/760
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/11/2022
KARAR TARİHİ: 14/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Tarafların Talepleri
Davacı vekilinin 18/11/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle: ... Bankası A.Ş.'nin 11/11/2022 tarihli ... çek seri numaralı 500.000,00 TL bedelli çek müvekkili tarafından 2022 yılının nisan ayında tarihi geldiğinde tahsil için ... A.Ş.'ye teslim edildiğini, dava dışı ... A.Ş. Teslim aldığı 11/11/2022 tarihli ... çek seri numaralı 500.000,00 TL bedelli çeki ve başkaca 10 çeki daha çek girişlerinin yapılması amacıyla çek merkezine göndermek üzere kargoladığını, kargo firması tarafından çekler yanlış adrese gönderildiğini ve davaya konu çekin kaybolduğunu/çalındığını, çalınan / kaybolan 5 adet çekin iptali için ... ATM 'nin 2022/... E. Sayılı dosyasında dava açıldığını ve ... ATM'nin 16/05/2022 tarihinde verdiği ara kararla ilgili çeklerin ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı verildiğini, bahse konu çek, bankanın rızası hilafına kötüniyetli kimselerin eline geçtiğini ve çalındığını, 18/11/2022 tarihinde davalı ... tarafından çek tahsil amacıyla ... Şubesi'ne ibraz edildiğini ve bu suretle kötüniyetle çeki ele geçiren kişilerin bilgilerinin öğrenildiğini, belirterek, davalıların müvekkiller aleyhine başlatabilecekleri olası icra takiplerinin ve ihtiyati hacizlerin durdurulması amacıyla teminatsız veya belirlenecek teminat karşılığında dava sonuçlanıncaya kadar ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacılardan ... 'ın dava konusu çekin keşidecisi olduğu, çekteki imzasına bir itirazının bulunmadığını, ... Şirketinin çeki keşide edip çekin lehdarı olan diğer davacı ... şirketine verdiğini beyan ettiğine göre hem çekteki imzasını hem de çekteki borç ilişkisini kabul etmiş sayılacağını, bu nedenle çekin keşidecisi olan, çekteki imzasına bir itirazı bulunmayan ve ileri sürebileceği bir şahsi defisi dahi bulunmayan davacı ... şirketinin dava konusu çek nedeniyle müvekkile karşı sorumluluğunun devam ettiğini, ... ise dava konusu çekin lehdarı olup bu davacının da çekteki imzasına bir itirazının olmadığını, davacının, çekte kendisinden sonra gelen ... şirketiyle arasında ticari bir ilişki bulunmadığı yönündeki iddiası şahsi defi olup TTK 687. Maddesi uyarınca müvekkiline karşı ileri sürülmesinin mümkün olmadığını, çekin ciro yoluyla geçmesi nedeniyle müvekkilinin çekin çalıntı olup olmadığı hususunda bir bilgisinin olmadığını, müvekkilinin çekte ödeme yasağı bulunduğunu çeki bankaya ibraz anında öğrendiğini, müvekkilinin iyi niyetli olduğunu, olayda dava dışı ... bankasının ağır kusurlu olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Diğer davalılara usulüne uygun dava dilekçesi tebliğ edilmiş, cevap vermemişlerdir.
İhbar olunan ... Bankası vekili ihbara cevap dilekçesinde; dava konusu çekin 25/04/2022 tarihli çek tahsil bordrosu ile davacı ... tarafından tahsil için müvekkili bankaya teslim edildiğini, müvekkili bankaca 26/04/2022 tarihinde ... bordro no ile11 adet çek bordrosunun oluşturularak çek girişlerinin yapılması için çek merkezine kargolandığını, gelen mail ile söz konusu bordronun ellerine geçmediği bilgisine sahip olduklarını, davalının çeki elinde bulundurmak için haklı bir gerekçesi olmaksızın ve ağır kusurlu olarak iktisap ettiğinin araştırılması gerektiğini belirterek, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
B.Uyuşmazlık, Deliller, Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe
Dava; ... Bankasına ait ... seri numaralı 15/11/2022 tarihli 500.000,00 TL bedelli çek sebebi ile borçlu olmadığını tespiti talepli davadır.
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiştir. Dava şartlarına ilişkin eksik ve incelenmesi gereken ilk itiraz bulunmadığı anlaşıldıktan sonra tarafların sulh olma imkanı bulunmadığından uyuşmazlık noktaları belirlenip tahkikat aşamasına geçilmiş, deliller toplanıp bilirkişi raporu alınmak suretiyle sonuca gidilmiştir.
Mahkememizce görevlendirilen mali müşavir bilirkişi hazırladığı 31/08/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"...her iki davacı tarafın, üzerinde yapılan incelemelerde ; davalıların hiçbiriyle herhangi bir ticari ilişkilerinin bulunmadığı, ... Bankası A.Ş.'nin 15.11.2022 tarihli ... seri numaralı 500.000,00 TL bedelinde çekin, davacı ... Ltd. Şti. Tarafından, ticari ilişkisi bulunduğu diğer davacı ... Ltd. Şti.'ne keşide edildiği, davacı ... Ltd.Şti. tarafından tahsil edilmek üzere ... Bankasına verilen çekin, bankaca merkezine gönderilmek üzere teslim edildiği kargo şirketinde kaybolduğu, çekin kaybolmasının davacıların iradesi dışında cereyan ettiği, davacıların kendi aralarında ticari ilişkilerinin bulunduğu, davalıların herhangi biriyle herhangi bir ticari ilişkilerinin ve/veya borçlarının bulunmadığı, söz konusu çekin kaybolmasından davacıların herhangi bir kusurlarının bulunmadığı..." mütalaa etmiştir.
Tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, mahkememizce celp edilen bilgi ve belgeler, ve dosya kapsamında alınan raporlar bir arada değerlendirildiğinde,d ava konusu ... Bankası ... Şubesinin 15/11/2022 keşide tarihli ... seri no'lu, keşidecisi ... olan, 500.000,00 TL tutarlı çekin tahsil amacıyla davacı ... tarafından bankaya ibraz edildiği, Bankanın bu çekin de içinde bulunduğu bir kısım çeki kargoya verdiği ve çeklerin kargoda kaybolduğu anlaşılmıştır.
Tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan inceleme neticesinde, davacılar arasında çekin verilmesine ilişkin ticari bir ilişki bulunduğu, davalılar bakımından ise gerek davacılarla gerekse de kendi aralarında ticari ilişkinin bulunmadığı, çek iktisap sebebinin açıklanamadığı bu nedenle de çek iktisabında yeterli özenin gösterilmediği, haklarında açılmış çok sayıda çek sebebiyle menfi tespit davası bulunduğu anlaşılmıştır. Davacı keşideci bakımından, dava konusu çek bedelinin tahsili amacıyla davacı ...'nin çeki bankaya ibraz etmesiyle çeke ait borcun sona erdiği anlaşılmış, davacı ... bakımından ise çekin kaybolması ve davacının çeki ciro etmediği, tahsil amacıyla bankaya ibraz ettiği görülerek çekten kaynaklı borcunun bulunmadığı anlaşılarak davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
1-Davanın KABULÜNE, davacıların davalılara dava konusu ... Bankası ... Şubesinin 15/11/2022 keşide tarihli ... seri no'lu, keşidecisi ... olan, 500.000,00 TL tutarlı çek sebebiyle davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
2-Alınması gereken 34.155,00TL harçtan peşin alınan 8.538,75TL harcın mahsubu ile 25.616,25TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,
5-Davacı tarafça yapılan 80,70TL başvuru harcı, 8.538,75TL peşin harç, 7.080,00TL Basın İlan Kurumu masrafı, 2.000,00TL bilirkişi masrafı ile tebligat ve posta masrafından oluşan 832,00TL olmak üzere toplam 18.531,45TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre 76.000,00TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesi halinde ödeyen tarafa iadesine,
Dair; gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, ... Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/11/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır