T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/757 Esas
KARAR NO: 2024/384
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 02/12/2022
KARAR TARİHİ: 10/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin 02/12/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle;-Davalı ... A.Ş, davacı müvekkili ve diğer davalı aleyhinde .... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... E. Sayılı dosyası ile başlattığını, ödeme emri müvekkilinin evde bulunmadığı dönemde usule aykırı muhtara tebliğ edildiği, tebligatın usulüne aykırı tebliğ edilmesi nedeniyle imzaya itiraz edilemediği, İcra takibine konu Keşidecisinin ... Ltd. Şti olan , ... Şubesi'ne ait 26/08/2022 tarihli , ... seri nolu 95.700,00-TL bedelli çekteki imza müvekkiline ait olmadığını, çekte bulunanlarla herhangi bir ticari ilişkisi olmadığı gibi herhangi bir ilgisi de bulunmadığını, davacı müvekkilin, davalılara herhangi bir borcu bulunmadığı, Müvekkiline ait imza örnekleri celp edilip bilirkişi incelemesi yapıldığında imzanın müvekkiline ait olmadığı açıkça ortaya konulacağını, Müvekkiline ait imza örnekleri ... şubesi ve ... şubesinde mevcut olup imza incelemesine celp edilmesini talep ettiklerini, Dava konusu haksız durum sebebiyle İhtiyat-i Tedbir Kararı karar verilmesi ve dava konusu çek ilgili olarak borçlu olmadığımıza karar verilmesini talep etmek zorunluluğu doğduğunu, davacının müvekkilinin kimlik bilgilerinin kullanılarak söz konusu çekte borçlu hale getiren kişiler hakkında resmi evrakta sahtecilik ve kimlik bilgilerinin kullanılması nedeniyle ... Cumhuriyet Başsavcılığına ... iş emir numarasıyla suç duyurusunda bulunulduğunu, .... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... E. Sayılı icra takibine dayanak ... Şubesi'ne ait 26/08/2022 tarihli , ... seri nolu 95.700,00-TL bedelli çekteki imzanın müvekkile ait olmaması sebebi ile imzaya itirazlarımız kabulü ile çek ve icra takibinden borçlu olmadığının tespitini, telafi İmkansız zararların zararların engellenmesi için takibin durdurulmasını, dava sonuçlanıncaya kadar tedbiren .... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... E. Sayılı icra takibinin öncelikle teminatsız, olmaz ise uygun bulunacak teminat mukabilinde ihtiyati tedbir kararı ile durdurulmasını, haksız olan alacaklı-davalının asıl alacağın %20′ sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatını, alacağın %10′ u oranında para cezasına hükmedilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... A. Ş. vekilinin 26/12/2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile dava dışı arasında imzalanan genel faktoring sözleşmesi kapsamında ciro yoluyla tevdi alınan dava konusu çeke ilişkin müvekkili tarafından .... İcra Müdürlüğünün 2022/... esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığı, dosya borçlularından keşideci ... Limited Şirketi tarafından 19/09/2022 tarihinde ödeme yapılması üzerine 21/09/2022 tarihinde infaz edilerek kapatıldığı, 02/12/2022 tarihinde ara ciro olan davacı tarafından menfi tespit davası açıldığı, bir tespit davası olan eldeki dava icra dosyasının infazı sonrasında açıldığını davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddini, davacının ... İcra Müdürlüğünün 2022/... esas sayılı dosyasındaki ödeme emrine ilişkin tebligatın usule uygun olmadığını bundan dolayı itirazın süresi içinde yapamadıklarını iddia ettiğini, fakat ... 'a yapılan ilk tebligatın iade dönmesi üzerine TK. Md.21/2'ye göre tebligat yapıdığını, dava konusu çek üzerinde müvekkilin cirosu bulunduğu, müvekkili çekin yetkili hamili olduğunu, çekin ciro yolu ile müvekkile geçtiğini, ciro silsilesinde kopukluk bulunmadığını, müvekkili Faktoring şirketi alacağı tevsik eden belgelere binaen Faktoring işlemi yaptığı ve dava konusu çekin usulüne uygun olarak ciro yolu ile tevdi alındığını, müvekkili ile dava dışı... Ltd. Şti. Faktoring sözleşmesi çerçevesinde dava konusu takibe ait ... seri nolu 26/08/2022 keşide tarihli 95.700,00TL tutarlı çek 22/06/2022 alacak bildirim formu ve çek senet tevdi bordrosu ile 18/06/2022 tarihli ... nolu 98.273,00TL tutarındaki dayanak faturaya istinaden ciro yoluyla müvekkili şirkete intikal edildiği, dava konusu çekteki ciro silsilesinde, çeki veren kişinin devralınan faturada alacaklı gözüken kişi olduğu ve bu kişiden bir önceki cirantanını da faturadaki borçlu ile aynı olduğunu, fatura ve kambiyo senedi arasındaki tutarların uyumlu olduğu hususları hakkında gerekli araştırın yapılarak çeki iktisap ettiği, ayrıca faktoring müşterisi tarafından davacıya e-arşiv fatura kesildiği haksız ve kötü niyetli davacının %20'den az olmamak üzere inkar tazminatına ve alacağın %10'u oranında para cezasına çarptırılmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
Davalı... Ltd. Şti.'ye usulüne uygun dava dilekçesi ve duruşma günü tebliğ edilmiş, davalının cevap vermediği ve duruşmalara katılmadığı görülmüştür.
BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN 2022/ ... ESAS SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN;
Davacı vekilinin 02/12/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davalı ... Faktoring A.Ş. davacı müvekkili ve diğer davalı aleyhinde .... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas Sayılı dosyası ile başlatıldığını, ödeme emri müvekkilin evde bulunmadığı dönemde usule aykırı muhtara tebliğ edildiğini, tebligatın usulüne aykırı tebliğ edilmesi nedeniyle imzaya itiraz edilemediğini, icra takibine konu ... Bankası A.Ş ... Şubesi'ne ait 08/08/2022 tarihli, ... seri nolu 157.308,11-TL bedelli çekteki imza müvekkiline ait olmadığını, ayrıca söz konusu çekte bulunanlarla herhangi bir ticari ilişkisi olmadığı gibi herhangi bir ilgisi de bulunmadığını, davacı müvekkilin, davalılara herhangi bir borcu bulunmadığını, davacı müvekkilin kimlik bilgilerinin kullanılarak söz konusu çekte borçlu hale getiren kişiler hakkında resmi evrakta sahtecilik ve kimlik bilgilerinin kullanılması nedeniyle ... Cumhuriyet Başsavcılığına ... iş emir numarası ile suç duyurusunda bulunulduğunu, bu nedenlerle; ... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas Sayılı icra takibine dayanak ... Bankası A.Ş ... Şubesi'ne ait 08/08/2022 tarihli, ... seri nolu 157.308,11-TL bedelli çekteki imzanın müvekkiline ait olmaması sebebi ile imzaya itirazlarımız kabulü ile çek ve icra takibinden borçlu olmadığımızın tespitine, icra takibinin öncelikle teminatsız, olmaz ise uygun bulunacak teminat mukabilinde İhtiyati Tedbir kararı ile durdurulmasına, haksız olan alacaklının asıl alacağın %20′sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına, alacağın %10′u oranında para cezasına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... A. Ş. vekilinin 26/12/2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle;Müvekkili şirket ile dava dışı arasında imzalanan genel faktoring sözleşmesi kapsamında, ciro yoluyla tevdi alınan dava konusu çeke ilişkin müvekkili tarafından .... İcra Müdürlüğü’nün 2022/... E. sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığı Davacı tarafından icra takibi sonrası eldeki dava açılmış olup davanın müvekkili yönünden reddi gerektiği , ödeme emrine ilişkin tebligatın usule uygun olmadığını bundan dolayı itirazın süresi içinde yapamadığının iddia edildiği, fakat ... ...'a yapılan ilk tebligatın iade dönmesi üzerine yeniden TK. Md.21/2'ye göre tebligat yapılmış, tebligat 14/09/2022 tarihinde usule uygun şekilde tebliğ edildiği, kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takiplerde imzaya ilişkin itirazı süresi 5 gün olup süresi içinde itiraz edilmediği, Dava konusu çek üzerinde müvekkili cirosu bulunduğu , müvekkili çekin yetkili hamili olduğunu Dava konusu çek ciro yolu ile müvekkile geçmiş olup, ciro silsilesinde kopukluk bulunmadığı, müvekkili, çeki yasal süresinde bankaya ibraz ettiğinden ve çeki elinde bulundurduğundan TTK m.790 gereği yetkili hamili olduğu, Müvekkili faktoring şirketi alacağı tevsik eden belgelere binaen faktoring işlemi yapmış olduğu ve dava konusu çeki usulüne uygun olarak ciro yolu ile tevdi aldığı, Müvekkili ile dava dışı... Ltd. Şti. faktoring müşterisi arasında imzalanan 21.06.2022 tarihli genel faktoring sözleşmesi çerçevesinde dava konusu takibe ait ... seri nolu 08.08.2022 keşide tarihli 157.308,11-TL tutarlı çek 21.06.2022 tarihli alacak bildirim formu ve çek senet tevdi bordrosu ile 17.06.2022 tarihli ... nolu 158.570,00 TL tutarındaki dayanak fatura istinaden ciro yoluyla müvekkili şirkete intikal ettiği, çekteki ciro silsilesinde, çeki veren kişinin, devralınan faturada alacaklı gözüken kişi ve bu kişiden bir önceki cirantanın da faturadaki borçlu ile aynı olduğunu, fatura ile kambiyo senedi arasındaki tutarların uyumlu olduğu hususları hakkında gerekli araştırmaları yaparak çeki iktisap etdildiğ, dolayısıyla müvekkili şirket 6361 sayılı kanuna ve Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmeliğe uygun olarak alacağı tevsik eden belgelere binaen usulüne uygun olarak faktoring işlemi yapıldığı, Dolayısıyla müvekkili şirket 6361 sayılı kanuna uygun olarak faktoring işlemi yaptığı, çekin iktisabında kötü niyeti ve ağır kusuru bulunmadığı, ayrıca faktoring müşterisi tarafından davacıya e-arşiv fatura kesildiği gözüktüğü , davacı ve dava dışı faktoring müşterisinin ve dava dışı ... Anonim Şirketi'nin 2022 yılı BA-BS formlarının da ilgili vergi dairelerinden celbini talep ettiklerini, Müvekkili şirket iyiniyetli meşru hamil olup dava konusu çekte yer alan imza davacıya ait olmasa dahi işbu hususu müvekkilin bilmesi mümkün olamayacağı, müvekkili iyiniyetli meşru hamil olup davacıyla da doğrudan bir ilişkisi bulunmadağını, davanın kabulüne karar verilse dahi müvekkilin kötüniyetli olmadığı ve dava konusu takibi açmada yasal bir engel olmadığının dikkate alınarak yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiği, tüm bu nedenlerle haksız ve kötü niyetli davanın reddi ile kötüniyetli davacının %20’den az olmamak üzere inkar tazminatına çarptırılmasına karar verilmesi gerektiği, davanın reddine karar verilerek, kötüniyetli davacının %20’den az olmamak üzere inkar tazminatına ve alacağın %10’u oranında para cezasına çarptırılmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı... Tekstil Ltd. Şti.'ye usulüne uygun dava dilekçesi ve duruşma günü tebliğ edilmiş, davalının cevap vermediği ve duruşmalara katılmadığı görülmüştür.
DELİLLER:
-.... İcra Müdürlüğünün 2022/... E. Sayılı dosyasının ve takibe dayanak çek aslı,
-.... İcra Müdürlüğünün 2022/... E. Sayılı dosyasının ve takibe dayanak çek aslı,
- Adli Belge İnc.Uzm. ... , Adli Belge İnc.Uzm ... , Adli Belge İnc.Uzm. ...
tarafından hazırlanan 10/01/2024 tarihli bilirkişi raporu ve 28/02/2024 tarihli bilirkişi ek raporu,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Yapılan yargılama, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; asıl dava, .... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı takip dosyasında davacının borçlu olup olmadığının tespitine, birleşen dava, .... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı takip dosyasında davacının borçlu olup olmadığının tespitine ilişkindir.
Mahkememizin 2022/... Esas - 2023/... Karar sayılı dosyasında birleştirme kararı verilmiş ve mahkememiz işbu dosyası ile birleştirilmiştir.
Somut olayda; asıl dava yönünden, ... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas ayılı dosyasındaki kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla ilamsız takip dosyasında, takibin kambiyo senedi niteliğinde olan 26/08/2022 keşide tarihli 95.700,00TL tutarlı çeke dayandığı, birleşen dava yönünden .... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyasındaki kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla ilamsız takip dosyasında, takibin kambiyo senedi niteliğinde olan 08/08/2022 keşide tarihli 157.308,11TL tutarlı çeke dayandığı, davacının iddiasının takibe konu çeklerdeki imzaların kendisine ait olmadığı, bu hususta imza incelemesi için ilgili belgelerin mahkememiz tarafından toplandığı ve davacı asilin imza örneklerinin alındığı anlaşılmaktadır.
Mahkememizce re'sen görevlendirilen Adli Belge İnc.Uzm. ... , Adli Belge İnc.Uzm ... , Adli Belge İnc.Uzm. ...
tarafından hazırlanan 10/01/2024 tarihli bilirkişi raporu ve 28/02/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "...İnceleme konusunu oluşturan ... ... / ... şubesine ait V.K.N. ... numaralı, Çek No ... sayılı, İzmir keşide yer ve 26.08.2022 keşide tarihli, keşidecisi “... İnş.” olan, “ ... Ltd. Şti.” adına düzenlenmiş 95.700 TL meblağlı çek arka yüzde yer alan 2. ciranta imzası ile Davacı ... ...”a ait medarı tatbik örnek imzaların göstermiş oldukları işleklik dereceleri, alışkanlıkları, tersim, istif, meyil, seyir, sürat, istikamet, tazyik gibi grafolojik ve grafometrik özellikleri bakımından MEVCUT İMZA ÖRNEKLERİNE KIYASEN FARKLI YAPI ve GÖRÜNÜMDE imza olması nedeniyle 95.700 TL meblağlı çek arka yüzde yer alan 2. ciranta imzasının davacı ... ...'ın ELİ ÜRÜNÜ OLMADIĞI, Diğer bir ifadeyle inceleme konusunu oluşturan 95.700 TL meblağlı çek arka yüzde yer alan 2. ciranta imzasının davacı ... ... tarafından imzalanmadığı sonucuna varıldığı...İnceleme konusunu oluşturan 08.08.2022 keşide tarihli ve 157.308,11 TL meblağlı çek arka yüzde yer alan 2. ciranta imza ve yazısı ile davacı ... ...'a ait medarı tatbik örnek imza ve yazıların işleklik dereceleri, alışkanlıkları, tersim, istif, meyil, seyir, sürat, istikamet, tazyik gibi grafolojik ve grafometrik özellikleri bakımından MEVCUT İMZA ÖRNEKLERİNE KIYASEN FARKLI YAPI ve GÖRÜNÜMDE imza ve yazı olması nedeniyle 08.08.2022 keşide tarihli ve 157.308,11 TL meblağlı çek arka yüzde yer alan 2.ciranta imza ve yazısının davacı ... ...'ın ELİ ÜRÜNÜ OLMADIĞI, Diğer bir ifadeyle inceleme konusunu oluşturan 08.08.2022 keşide tarihli ve 157.308,11 TL meblağlı çek arka yüzde yer alan 2. ciranta imza ve yazısının davacı ... ... tarafından imzalanmadığı,..." yönünde kanaat bildirilmiştir.
Davalı faktoring şirketine kıymetli evrak üzerinde birden fazla ciro olması halinde tek tek bütün cirantalar hakkında istihbarat araştırması yapmak yükümlülüğü yüklenemez ise de kendisi ile faktoring ilişkisi kuran ve fatura ile kıymetli evrakı kendisine sunan fatura alacaklısı görünen ile fatura borçlusu hakkında araştırma yapması gerekir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi' nin 30/06/2020 tarih 2019/4611 Esas, 2020/3330 Esas sayılı kararı da aynı yöndedir. Nitekim davalı faktoring şirketi, çok basit şekilde senet borçlusu olarak görünen davacı ve davalılara ulaşabilecek, çekin teyidini sağlayabilecek ve bu yolla çekin kayıp olduğunu öğrenebilecekken bu yükümlülüğünü yerine getirmemiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı şirketin cirosunun şirkete ait olmadığı bilirkişi raporu ile sabit olduğundan davalılara karşı borçlu olmadığına karar verilmiş, bunun yanında davalı Faktoring şirketinin yetkili hamil olmaması ortaya çıktığından davacının davasının kabulüne, dava konusu çekin istirdatına, davalı Faktoring şirketinin ise kötü niyeti ispatlanamadığından davacının bu davalı yönünden isteminin reddine, ancak davalı... davacıdan sonraki ilk ciranta olup imzanın davacıya ait olmadığını bilen olması ve aralarında ticari ilişki de bulunmaması nedeniyle bu davalının kötü niyetle haksız bir şekilde senedi tahsil etmeye çalıştığı, davacı zararına hareket ettiği anlaşılmakla takdiren %20 oranında kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar vermek gerekmiş, asıl ve birleşen dava yönünden davanın kabulü ile aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A) Mahkememizin 2022/ ... Esas sayılı dosyası yönünden;
1-Davanın KABULÜ ile;
Davacının ... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... esas sayılı icra dosyasında ve buna dayanak 26/08/2022 keşide tarihli, ... seri numaralı, 95.700,00TL bedelli çek nedeni ile davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, davacı adına başlatılan takibin iptaline,
2-Asıl alacağın %20 si olan 19.740,00TL kötüniyet tazminatının davalı... Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken 7.227,53TL harçtan peşin alınan 1.806,89TL harcın mahsubu ile bakiye 5.420,64TL harcın davalılardan müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafça yapılan 80,70TL başvurma harcı, 1.806,89TL peşin harç, 12.000,00TL bilirkişi ücreti, 385,50TL tebligat ve posta masrafından oluşan toplam 14.273,09TL yargılama giderinin davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı yargılamada kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT'ne göre tespit olunan 17.900,00TL vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesi ve talep halinde ödeyen tarafa iadesine,
B) Birleşen Mahkememizin 2022/... Esas sayılı dosyası yönünden;
1-Davanın KABULÜ ile;
Davacının .... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... esas sayılı icra dosyasında ve buna dayanak 08/08/2022 keşide tarihli, ... seri numaralı, 157.308,11TL bedelli çek nedeni ile davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, davacı adına başlatılan takibin iptaline,
2-Asıl alacağın %20 si olan 31.461,62TL kötüniyet tazminatının davalı... Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken 11.935,98TL harçtan peşin alınan 2.984,00TL harcın mahsubu ile bakiye 8.951,98TL harcın davalılardan müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafça yapılan 80,70TL başvurma harcı, 2.984,00TL peşin harç, 169,25TL tebligat ve posta masrafından oluşan toplam 3.233,95TL yargılama giderinin davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı yargılamada kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT'ne göre tespit olunan 27.957,23TL vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesi ve talep halinde ödeyen tarafa iadesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 10/06/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır