T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/798 Esas
KARAR NO: 2023/756 Karar
DAVA: İtirazın İptali (Kefalet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/12/2022
KARAR TARİHİ: 13/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kefalet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin 20/12/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirket tarafından ... poliçe numaralı 01.03.2018-01.03.2019 tarihleri arasında geçerli olmak üzere Kefalet Sigortası Poliçesi ile dava dışı sigortalı ... ... ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile davalı ... Pazarlama Arasında 10.10.2017 tarihinde Ürün Tedarik ve Danışmanlık Sözleşmesi akdedildiğini, sigortalı dava dışı şirketin, ilgili sözleşmenin ...'ın Yasal ve Akdi Sorumlulukları başlıklı 6. Maddesi kapsamında üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirmemesi, ihalelere ilişkin gerekli bilgileri vermemesi, kasten yanıltıcı beyanlarda bulunması, ürün sevk ve hizmet organizasyonu sağlayamaması ve temlik yükümlülüğünü yerine getirmemesi ve sigortalı şirketten aldığı ürünlerin bedelini ödememesi nedeni ile 10.10.2017 tarihli Ürün Tedarik ve Danışmanlık Sözleşmesi'nin 8.3. maddesine uygun olarak sözleşmenin feshedildiğini, ... Noterliği 15.08.2018 Tarih ve ... Yevmiye Numaralı İhtarnamesi ile bildirildiğini, ... numaralı Kefalet Sigorta Poliçesi kapsamında sigortalı ... ... ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin ... A.Ş'den tahsilatını gerçekleştiremediği fatura alacaklarının 200.000,00 TL tutarındaki kısmının taraflarınca ödenmiş olduğunu, taraflarının poliçe kapsamında yapmış olduğu ödeme üzerine sigortalı ile müvekkili şirket arasında 13.05.2019 tarihli ibraname ve alacağın temliki sözleşmesi düzenlendiğini, ibraname ve alacağın temliki sözleşmesi uyarınca dava dışı sigortalı şirket davalı ... A.Ş'den tahsilatını gercekleştiremediği fatura alacaklarının 200.000,00 TL'sini hiçbir şarta bağlı olmaksızın, gayrikabili rücu olmak üzere 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 183. ve ilgili maddeleri gereği taraflarına devir ve temlik etmiş olduğunu, ibraname ve alacağın temliki sözleşmesinin yanı sıra TTK m. 1472'e göre sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken Sigortalının yerine geçeceğini, sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hakkın, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal edeceğini, sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacının, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptıgı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir hükmü uyarınca da davalı taraftan ödenen bedelin tahsilinin tale edilebileceğini, taraflarınca kefalet poliçesi kapsamında ödenen tazminatı davalı şirketten rücuen tazmin şartları oluştuğundan söz konusu ödeme nedeniyle TTK m. 1472 gereği, taraflarına ödenen tazminatın ödeme tarihinden itibaren işlemiş faizi ile birlikte 304.678,08 TL üzerinden rücuen tahsili talebi ile .... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... E. Sayılı dosyası ile davalı aleyhine ilamsız takip baslatılmış olduğunu ancak davalı/borçlu tarafın haksız olarak icra takibine itiraz ile takip durduğunu beyan ederek itirazın iptalini talep ederek icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin 18/01/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; dosyada adı geçen ... şirketi ile müvekkil arasındaki ticari uyuşmazlık sebebiyle görülmekte olan davanın henüz kesinleşmemiş ve derdest olduğunu, ... şirketi de dosyanın davacısı ... sigorta şirketi de aynı alacağı kötü niyetli şekilde tahsil etmeye çalıştığını, bu sebeple mükerrerlik iddiasında bulunduklarını, İİK m. 68 ve devamındaki maddelere göre mükerrer takip yapılamayacağını, ayrıca müvekkil şirketin bahse konu uyuşmazlıkta herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, taraflarca sözleşme şartlarına göre gecikmeye düşülmediğini, müvekkilinin mal tedarikçisi ... ... ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. mal tedarikinde gecikmeye düşülmüş olduğunu, sözleşme konusu malların üretiminde de gecikme yaşandığını, bu nedenle taraflarına yüklenemeyecek nedenlerden dolayı gecikme yaşandığından sözleşme şartları kapsamında müvekkilinin herhangi bir geç teslimatı olmadığını, davacı yanın sigortalı olduğunu iddia eden ... şirketinin iddialarının konu olduğu dönemdeki piyasa şartları, döviz kurunun artması ve ham maddenin bulunamaması hatta karaborsaya düşmesi sebebiyle taraflarının kusuru olmaksızın yukarıda sayılan mücbir sebepler neticesinde bir gecikme yaşandığını, bu gecikmenin sözleşme kapsamında bir gecikme teşkil etmediğini, bu duruma rağmen taraflarınca sipariş konusu malların kurumlara ihtiyaç zaruriyeti doğmadan teslim edilmiş olduğunu, ... şirketinin likit ve muaccel bir alacağından söz edilemeyeceğini, alacak iddiasının taraflar arasındaki devam eden sözleşme şartlarına bağlı olduğu düşünüldüğünde, alacağın şartlara bağlı olduğu, muaccel olmadıgı ve tarafların kabulü ile veya bir mahkeme karan ile ancak alacak iddiasının ispatlanması gerektiğini, davacı tarafın soyut ve gerçeğe aykırı bu iddiasının reddi ile herhangi bir muaccel alacağının olmadığı kabul edilmesi gerekeceği, davacının sigorta firması ... Şirketinin borçlarını eksiksiz ve gereği gibi ifa ettiği yönündeki iddiaların da gerçeğe aykırı olduğunu, ... firmasının taraflarına, sözleşme gereği ihaleye konu malları 2018 Ağustos ayı itibariyle tedarik edememiş, ürünleri taraflarına süresinde teslim etmemiş ve bu sebeple taraflarının Kamu Kurumlarına cezai işlemler, mali yaptırımlar uygulanmış ve taraflarının kamu ihalelerinden yasaklanma riski doğduğunu, davacı tarafın takip ve ihtiyati haciz talebinin de, ... Şirketinin önceden bu hususta hazırlıklı olduğunu, ihtiyati haciz kararı aldırarak taraflarının ticari hayatini bitirmeye çalışmasının bir göstergesi olduğunu, davacı yanın kötü niyetli olarak bahse konu dosyada mükerrer taleplerde bulunmakta olduğunu, ... Sigorta Şirketi'nin taraflarına rücu edebilmesinin hukuken mümkün olmadığını, taraflarının sözleşmeye aykırı herhangi bir eylemi olmadığından sorumluluğu da bulunmadığını beyan ederek kötü niyetli olarak mükerrer icra takibinde bulunan davacı ... Sigorta Şirketi aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
-.... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyası aslı,
-Nitelikli Hesap Uzmanı ...'ün sunduğu 18/05/2023 tarihli bilirkişi raporu,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Yapılan yargılama, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava, takip talebine itirazın iptaline ilişkindir. İİK m.67’de "Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir" hükmüne yer verilmiştir.
Davaya konu .... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyası uyap sureti celp edilmiş incelenmesinde; Alacaklısının ... Sigorta Şirketi olduğu, borçlusunun ... Anonim Şirketi olduğu, takip konusu alacak miktarının 304.678,08TL, takibin ilamsız icra yoluyla takip olduğu, ödeme emrinin borçluya 10/10/2022 tarihinde tebliğ edilmiş olduğu, borçlunun 11/10/2022 tarihinde İcra Müdürlüğü'ne itiraz dilekçesini sunmuş olduğu ve takibin İİK m.66 gereğince durdurulduğu anlaşılmıştır.
Davacı ile dava dışı ... ... ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi arasında 03.01.2018 - 03.01.2019 tarihleri arasını kapsayan bir yıllık kefalet sigorta poliçesi düzenlenmiştir. İlgili belgede Poliçe Şartları / Poliçe Kapsamı / a bölümünde; “...’nın bayilik sözleşmesi yaptığı bayileri ile yapacağı, iştigal konusundaki ticari faaliyetleri ile ilgili olarak olacak alacaklara kefalet garantisi verilmesini kapsamaktadır.” şeklindedir. Davalı ile dava dışı ... ... ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketin 10.10.2017 tarihinde Ürün Tedarik ve Danışmanlık Sözleşmesi imzaladığı anlaşılmaktadır. Dava dışı şirket bu sözleşme kapsamında gerçekleştirmiş olduğu edime ilişkin düzenlediği faturaları tahsil edemediği gerekçesi ile davacı sigorta şirketine başvurmuş ve 08.10.2018 tarihinde Kefalet Sigortası Final Raporu düzenlenmiş ve ardından (davacı ile dava dışı şirket arasında) 200.000,00 TL tutarında 13.05.2019 tarihli Alacağın Temliki ve İbra Sözleşmesi düzenlenmiştir. Bu tutarın 09.07.2019 tarihinde İş Bankası üzerinden gerçekleştirilen havale işlemi ile ödendiği anlaşılmaktadır.
Dava dışı ... ... ... San. ve Tic. Anonim Şti’nin davalı şirket aleyhine başlattığı... İcra Müdürlüğü 2018/... E. Sayılı dosyasına davalı yan tarafından yapılan itiraz üzerine ... Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/... E. Sayılı dosyasında itirazın iptali davası açılmış, Mahkemece 7.919.275,91 TL tutarındaki asıl alacak ve 479.144.34,00 TL tutarındaki işlemiş faiz olmak üzere toplam 8.398.420.25 TL tutarındaki alacak yönünden davanın kabulüne karar verilmiş olup, dosyanın istinaf aşamasında olduğu UYAP kayıtlarından anlaşılmıştır.
Nitelikli Hesap uzmanı ... 'ün sunduğu 18/05/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"..TTK m. 1472/1 “Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığıödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir.” şeklinde bir hüküm içermektedir. İlgili hüküm kapsamında sigortacının sigorta ettirenin yerine geçerek zarar sorumlusu üçüncü kişi aleyhine sigorta ettirenin dava ve talep haklarına sahip olabilmesi; geçerli bir sigorta ilişkisinin varlığı, sigorta bedelinin ödenmiş olması ve sigorta ettirenin dava hakkının bulunması gerekir. Somut olayda bu şartların sağlandığı ve dolayısıyla halefiyet ilişkisinin ve rücu hakkının doğmuş olduğunun kabul edilmesi gerektiği düşünülmektedir.
“Halefiyet yolu ile sigortacıya geçen hakkın kapsamı, asıl alacak olan tazminat alacağı ile bu ana alacağın ferilerini teşkil eden faiz, teminat ve ana borca bağlanmış olan imtiyaz haklarını oluşturur.” (Türk Özel Sigorta Hukuku Dersleri, KAYIHAN, Şaban, GÜNERGÖK, ..., s.80) Bu nedenle davacı tarafından icra takibinde talep edilen takip tarihine kadar işlemiş olan faiz hesabında da bu husus göz önünde bulundurulmalıdır.
Bu bakımdan yapılacak hesaplama, davacı ile dava dışı şirket arasında düzenlenen 13.05.2019 tarihli İbra ve Alacağın Temliki Sözleşmesi’nde belirtilen tutarın fiilen ödendiği tarih olan 09.07.2019 tarihi ile huzurdaki itirazın iptali davasına konu icra takibi tarihi olan 28.09.2022 tarihleri arası esas alınarak davacı yanın yapmış olduğu ödemelere ilişkin olarak 200.000,00 TL asıl alacak ve 98.673,97TL takip tarihine kadar işlemiş faiz olmak üzere toplamda 298.673,97 TL rücu alacağı bulunduğu,..." yönünde kanaat bildirilmiş, işbu bilirkişi raporu dosya içeriğine toplanan delillere uygun ve karar vermeye elverişli bulunduğundan, mahkememizce verilen kararda dikkate alınmış ve dava dışı ... ... ... Sanayi ve Ticaret A.Ş.nin ... İcra Müdürlüğünün 20218/... Esas sayılı dosyasına konu miktar ile tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile takibin kısmen devamı yönünde karar verilmiş, ayrıca davacı tarafça, davalının itirazının iptali ile takibin devamı yanı sıra davalının haksız ve kötü niyetli olarak icra takibine itiraz ettiğinden bahisle takip konusu asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep edildiğinden aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-) Davanın KISMEN KABULÜ ile; davalının ....İcra Müdürlüğü'nün 2022/... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu İTİRAZIN 298.673,97TL yönünden İPTALİNE, takibin bu alacak yönünden kaldığı yerden DEVAMINA, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-)Davalının sorumlu olduğu borç miktarı yönünden, dava dışı ... ... ... Sanayi ve Ticaret A.Ş.nin ... İcra Müdürlüğünün 20218/... Esas sayılı dosyasına konu miktar ile tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile sorumlu tutulmasına,
3-)Asıl alacağın %20 si olan 59,734,79TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-)Alınması gereken 20.402,41TL harçtan peşin alınan 3.679,75TL harcın mahsubu ile bakiye 16.722,66TL'nin davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
5-)Davacı tarafından yapılan 3.679,75TL peşin harcı, 80,70TL başvurma harcı, 1.700,00TL bilirkişi ücreti, 122,00TL tebligat ve posta masrafı, toplam 5.582,45TL yargılama giderinden kabul-red oranına göre hesaplanan 5.471,91TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6100 sayılı HMK.nun 326/2 maddesi gereğince bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-)Arabuluculuk ücreti olan 3.120,00TL nin kabul red oranına göre 61,77TL'sinin davacıdan, 3.058,22TL'sinin davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
7-)Davacı lehine hüküm tarihindeki AAÜT uyarınca hesaplanan 46.801,10TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-)Davalı lehine hüküm tarihindeki AAÜT uyarınca hesaplanan 6.004,11TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-)6100 sayılı HMK.nun 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile ... Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.13/11/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır