T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/91 Esas
KARAR NO: 2022/483
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/02/2022
KARAR TARİHİ: 23/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkili ile ... A.Ş arasında 09.01.2020 tarihinde ... fuar merkezinde 21-25 Nisan 2020 tarihinde yapılması planlanan ... Fuarı'nda stant kiralamak için fuar katılım sözleşmesi kurulduğunu, bu sözleşmenin bedeli olarak kararlaştırılan 52.847,29 ₺ müvekkili tarafından sözleşmede belirlenen şekil ve zamanda ifa edildiğini, fuar kurulma zamanı geldiğinde ise tüm dünyayı etkisi altına almış olan koronavirüs pandemisi sebebiyle ülkemizde meydana gelen kapanma sonucu yapılması planlanan fuarın zamanında yapılmadığını, bu sebeple fuarın belirsiz bir tarihe ertelendiği için müvekkili yapılması planlanan fuardan elde edeceği kazancı yitirdiğini, ödemiş olduğu fuar katılım bedelini geri talep etme gereğinin hasıl olduğunu, bundan mütevellit ... A.Ş aleyhine .... İcra Müdürlüğünde 2021/... E. Sayılı ilamsız icra takibi açtıklarını, öncelikle yukarıda da izah ettikleri gibi mevzu bahis olan fuarın belirsiz bir tarihe ertelenmiş olması sebebiyle fayda yitirildiğini, davalının başlatmış olduğu icra takibine yapmış olduğu itirazın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, haksız ve hukuka aykırı bu itirazın iptali ve takibin devamını talep ettiklerini, davalının itirazında kötü niyetli olduğunu, alacağı geciktirmeye matuf itiraz etmiş olduğunun sabit olmadığını ve %20'den aşağı olmamak üzere inkar tazminatına karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile, müvekkili şirketin ... Holding bünyesinde yurt içi ve yurt dışında dünya çapında çeşitli fuarlar düzenleyen organizatör şirket olduğunu, davalı şirketin ise tekstil sektöründe faaliyet gösteren bir şirket olduğunu, müvekkili ile davalı arasında 21-25 Nisan 2020 tarihleri arasında düzenlenecek ... Fuarı için Fuar Katılım Sözleşmesi imzalandığını, müvekkili şirketin pandemi nedeniyle devlet tarafından alınan kararlar ve yayınlanan genelgeler nedeni ile fuarı ertelemek zorunda kaldığını, belirlenen tarihte yurt dışından misafirlerin pandemi nedeniyle katılamayacak olmaları nedeniyle fuar katılımcıları tarafından ertelenmesinin talep edildiğini, fuarın sanki keyfe keder nedenlerle yapılmadığını ve bu durumdan müvekkili şirketin bir menfaati varmış gibi lanse edip müvekkili şirkete kusur ve kötü niyet hamledilmesinin mümkün olmadığını, müvekkili şirketin fuarın tarihini değiştirme hakkı bulunduğunu, fuar tarihinin değiştirilmesi katılımcılara sözleşmeyi fesih ve ödenen bedelin iadesi hakkını vermediğini, müvekkili şirketin katılımcılardan aldığı ücretler ile fuar organizasyonu harcamaları yaptığını personelini çalıştırdığını, maaşlarını verdiğini, istihdam sağladığını, devlete vergilerini ödediğini, bütün bu gerçeklik dikkate alındığında verilen hukuka aykırı karar ile müvekkili şirketin müvekkili iradesi dışında doğan bir mücbir sebep olan pandemi süreci nedeni ile fuarın ertelendiğini, taraflar arasında menfaatler dengesinin dikkate alınmasının gerektiğini, ahde vefa ilkesinin göz önünde bulundurulması gerektiğini, haksız, kötü niyetli ve hukuki mesnetten yoksun huzurdaki davanın esastan reddini, davacı tarafın kötü niyetli olması nedeniyle asıl alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava davacı tarafından başlatılan .... İcra Müd. dosyasına davalı yanca yapılan itirazın İİK 67 ve devamı maddeleri uyarınca iptaline karar verilmesi isteminine ilişkindir.
.... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... E. Sayılı dosya aslı celp edilmiş ve incelenmesinde; alacaklısı ... Ltd. Şti., tarafından, borçlu ... A.Ş Aleyhine 52.847,00 TL Fuar Katılım Alacağı Bedelinin İadesi, 1.867,38 TL işlemiş faiz olmak üzere yekün 54.714,38 TL üzerinden asıl alacağa takip tarihinden itibaren %16,75 faizi işletmek kaydıyla tahsili talebi ile icra takibi başlatıldığı, yasal süresinde borçlunun borca ve ferilerine itiraz ettiği, itiraz sonucu icra takibinin durduğu, mahkememiz nezdinde görülen davanın İİK.m67 uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı anlaşılmıştır.
Taraf delillerinin toplanmasına geçilmiş, ... Ticaret Bakanlığı' na müzekkere yazılarak davaya konu 21-25 Nisan 2020 tarihleri için ... A.Ş nezdinde yahut benzer nitelikteki fuar organizasyonlarının pandemi koşulları nedeni ile ertelenmesi veya iptal edilmesi yönünde herhangi bir tedbir kararı olup olmadığı sorulmuş,...i' nin 15/04/2022 tarihli müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
İstanbul Valiliği cevabı gereği Ticaret Bakanlığı' na yazılan müzekkerenin yargılamaya bir yenilik getirmeyeceği değerlendirilmekle bu ara karardan rücu edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı ile davalı arasında bir sureti de dosyaya sunulan fuar katılım sözleşmesinin akdedildiği, bu kapsamda davacının fuar katılım bedelini davalıya ödediği, buna karşın fuarın ertelendiği ve ücretin davacıya iade edilmediği hususlarında ihtilaf bulunmamaktadır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, pandemi nedeni ile fuarın ertelenmesinin mücbir sebep sayılması gerekip gerekmediği, davalının sözleşme gereği edimini yerine getirememesinde kusurunun bulunup bulunmadığı, sözleşmenin davacı yanca fesih edilmesi sonrası davalının aldığı ücreti davacıya iade yükümlülüğü bulunup bulunmadığı, bunun tahsili için başlatılan icra takibine davalı yanca yapılan itirazın haklı olup olmadığı noktalarındadır.
Bu kapsamda ... ne yazılan müzekkere yanıtından da anlaşılacağı üzere bir kısımı fuarın da yapılacağı tarihe denk gelecek şekilde il genelinde pandemi nedeni ile sokağa çıkma kısıtlaması uygulanmıştır. Fuar çalışanları ve özellikle katılımcıları bu listede sokağa çıkma kısıtlamasından muaf kişilerden sayılmamıştır. Buna göre fuarın ertelenmesi davalı için bir mücbir sebep sayılabilecektir. Bununla birlikte fuarın ertelendiği tarihten icra takibinin yapıldığı tarihe değin yaklaşık olarak 1 yıl 8 aylık zaman diliminde fuarın gerçekleştirilmediği taraf beyanları ile de sabittir. Yani davacı fuar katılım bedelini ödediği halde buna yönelik bir hizmet almamıştır. Fuarın pandemi sebebi ile ertelenmesi davalıya sınırsız şekilde fuarı erteleme ve sözleşmeyi tek taraflı olarak genişletme ve değiştirme hakkı vermemektedir.
Davalı, mahkememizin 23/06/2022 tarihli celsesinde fuarın 10-14/09/2022 tarihinde gerçekleştirileceğini ayrıca fuarın erteleme kararının ... tarafından alındığını ve ... 'a müzekkere yazılmasını talep etmiş ise de delil listesinde buna dayanılmaması, ön inceleme aşamasından sonra bunu ileri sürülmesinin yeni delil mahiyetinde olmakla ancak davacı muvafakatine bağlı olduğu ve bu hususta davacının açık muvafakatının bulunmadığı, bununla birlikte kararın genel mahiyette alındığı ve her zaman 3. Kişilerce de erişilebilmesine karşın davacı yanca bu zamana kadar buna ilişkin bir kaydın dosyaya sunulmadığı hususları birlikte değerlendirilmekle davalının davaya uzatmaya matuf olduğu değerlendirilen talebi mahkememizce yerinde görülmemiştir.
Davacının sözleşme gereği vermediği hizmetin bedelini davacıdan tahsil ettiği, buna karşın sözleşme gereği edimini yerine getirmediği, mücbir bir sebebe dayandığı değerlendirilmekle birlikte bunun keyfi ve sınırsız şekilde hareket etme imkanını davalıya vermediği, aradan geçen zaman zarfı dikkate alınarak sözleşmenin devamında artık davacının bir menfaati kalmadığı, elde edeceği faydanın ortadan kalktığı açıktır. Davacı, sözleşmenin feshinde haklıdır ve buna göre taraflar aldıklarını geri vermekle yükümlüdür. Böylece davacı ödediği sözleşme bedeli kadar davalıdan alacaklıdır.
Alacak likit olduğundan icra inkar tazminatına hükmedilmiş, davacının kötü niyeti sabit olmadığından ise davalının bu konudaki talebi reddedilmiştir. Sonuç olarak davanın takipteki asıl alacak miktarı üzerinden kısmen kabulü ile taraflar tacir olduğundan takip tarihinden itibaren alacağa avans faiz uygulanmasına dair karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının kısmen kabul kısmen reddi ile; davalının .... İcra Müdürlüğünün 2021/... E. Sayılı dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptaline, takibin 52.847,00 ₺ asıl alacak üzerinden bu tutara takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmak suretiyle devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Hükmolunan alacağın %20'si nispetinde hesaplanacak icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davalının kötü niyet tazmiatı talebinin reddine,
4-Alınması gerekli 3.609,99 ₺ harçtan peşin alınan 628,93 ₺ harcın mahsubu ile bakiye kalan 2.981,00 ₺'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
5-Davacı tarafın yatırmış olduğu 628,93 ₺ peşin harç ile 80,70 başvurma harcının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
6-Davacının yapmış olduğu posta, bilirkişi ve müzekkere masrafı toplam 80,25 ₺'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
7-Davacı tarafça yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
8-Arabulucu ücreti olan 1320,00 TL'nin davalı taraftan alınarak hazineye irat kaydına,
9-Davacı yargılamada kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT'ne göre tespit olunan 7.670,11 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi, verilen karar usulen okundu anlatıldı.28/06/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
"Bu belge 5070 Sayılı Kanun hükümlerince elektronik imza ile imzalanmıştır."