T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/223 Esas
KARAR NO: 2023/262
DAVA: Alacak (Taşınmaz Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/04/2023
KARAR TARİHİ: 11/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşınmaz Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 05/04/2023 tarihli dilekçesi ile, taraflar arasında kiralayanı müvekkili şirket, kiracısı ise davalı şirket olan 01/11/2021 tarihli işyeri kira sözleşmesi imzalanmış olduğunu, ilgili sözleşme kapsamında kiralanan ... ili, ... İlçesi, ... 1. Kısım Mah. ... Cad. 18 pafta, 564 ada, 154 parsel sayılı taşınmazda mukim ...Merkezinde yer alan 320 m2 büyüklüğündeki ... numaralı iş yeri olduğunu, davalının sözleşme hükümlerine aykırı olarak davaya dayanak olan kira sözleşmesinin ilgili hükümleri ile tarafların hak ve yükümlülüklerine aykırı olarak müvekkilinin izni ve bilgisi olmaksızın yabancı uyruklu kimselere söz konusu taşınmazı alt kira ilişkisi kapsamında devrettiğini, sözleşmenin 9. Maddesinde alt kiracının iş yeri açmakta gecikmesi halinde kiraya ilave olarak açılışa kadar geçecek her gün için 3 günlük kira bedeli kadar cezai şart ödemesi kararlaştırıldığını, işbu hükmün davalı yanca ihlali nedeni ile madde hükmüne istinaden 1.426.616, 28 TL talep edildiğini, ancak davalı yanca herhangi bir ödeme gerçekleşmediğini, sözleşmenin 16. Maddesi kapsamında işyerinin her gün 10:00-22:00 saatleri arasında alışveriş merkezinin açık olduğu saatlerde açık olması gerektiği her bir ihlal için 100,00 USD+KDV cezai şart ödemesi gerektiği düzenlendiğini, sözleşmenin imzalandığı günden beri işyerinin açılmaması nedeniyle bu maddenin de ihlali söz konusu olduğundan 1086 gün üzerinden 108.600 USD cezai şart talep edildiğini, sözleşmenin 24. Maddesi kapsamında cezai şart hükmü düzenlendiğini, kiralanan yerin açılmaması halinde 1 yıllık asgari kira bedelinin cezai şart olarak ödeneceği düzenlendiği, bu madde kapsamında davalıdan 460.200,00 TL cezai şart talep edildiğini ancak davalı yanca bu talebimize istinaden de herhangi bir ödeme yapılmadığını, fazlaya ilişkin tüm talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydıyla davalının sözleşmeye aykırılık halleri nedeniyle şimdilik 1.000,00 TL cezai şart ve yine şimdilik 1.000,00 TL para cezasının 17.11.2022 tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsilini itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte tahsili ile tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, kira sözleşmesinde aykırılıktan kaynaklanan cezai şart ve para cezası istemine ilişkindir.
HMK.nun 1. Maddesine göre, göreve ilişkin kurallar kamu düzeninde olup, aynı yasanın 114/1-c bendi uyarınca dava şartı olan bu husus, HMK.nun 115/1 maddesi gereğince mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinden araştırılır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde mutlak ticari davalar belirtildikten sonra her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları nispi ticari davalar olarak sayılmış ve 5. maddesinde de "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir" hükmü getirilerek görev hususunun kapsamı düzenlenmiştir. Buna göre bir davada Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olabilmesi için mezkur kanunun 4. maddesinde sayılan mutlak bir ticari dava olması veya her iki taraf tacir olup uyuşmazlığın da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bir husustan doğması gerekmektedir.
Somut olayın incelenmesinden; taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacının dilekçesinde de belirttiği üzere 01/11/2021 tarihli kira sözleşmesinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır.
6100 Sayılı HMK' nın 4. Maddesinde Sulh Hukuk Mahkemesi' nin görev alanına yer verilmiş ve dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın; kiralanan taşınmazların, .... tarihli ve ... sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaların bu mahkemede görüleceği düzenlenmiştir.
Tarafların her ikisinin tacir yahut ticari şirket olması da sonuca etkili değildir.
Açıklanan nedenlerle mahkememiz huzurdaki davada görevli olmayıp görevli mahkeme İstanbul Sulh Hukuk Mahkemesi' dir. Buna göre mahkememiz görevli olmadığından davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Mahkemenin görevine ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğundan Mahkememizin GÖREVSİZLİK davanın HMK 114/1-c ve 115/2.maddeleri uyarınca görev yönünden USULDEN REDDİNE,
2-Kararın kesinleşmesine müteakip talep halinde dosyanın yetkili olan İSTANBUL SULH HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,
3-HMK’nun 331 mad. uyarınca harç, yargılama gideri ve gider avansının görevli mahkemece değerlendirilmesine, davaya başka bir mahkemede devam edilmediği takdirde talep üzerine harç yargılama gideri ve gider avansı konusunda mahkememizce karar oluşturulmasına,
4-HMK 20.maddesi gereğince; karar tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde görevli mahkemeye gönderilmesi talebinde bulunulmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtaratına,
Dair; taraf vekillerinin ve davacı asilin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.11/04/2023
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır