T.C. İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/33 Esas
KARAR NO : 2025/329
DAVA : Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 15/01/2023
KARAR TARİHİ : 15/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin 15/01/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... A.Ş. ile davalı ... Petrol Turizm Limited Şirketi arasında 14.01.2020 tarihli ve beş yıl süreli İstasyonlu Bayilik Sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin normal sona erme tarihinin 14.01.2025 olduğunu, ancak davalının .... Noterliği’nin 01.07.2022 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile süresinden önce ve haksız şekilde bayilik sözleşmesini feshettiğini, sözleşmeye göre davalının akaryakıtı müvekkil şirketten düzenli alarak dağıtması gerekirken 30.12.2021 tarihinden itibaren akaryakıt alımında bulunmadığını, bunun sözleşmeye aykırı olduğunu, bayilik sözleşmesinin tek taraflı ve haksız feshi nedeniyle müvekkilinin kar mahrumiyeti ve diğer zararlarının doğduğunu, davalının satış verilerinin müvekkili şirketin ticari defterlerinden bilirkişi marifetiyle tespit edilerek kar mahrumiyeti miktarının belirlenmesini talep ettiklerini, alım taahhüdü kapsamında davalının yıllık belirli miktarda akaryakıt alımını taahhüt ettiğini ancak bu yükümlülüğünü yerine getirmediğini, bu nedenle alım eksikliğine dayalı tazminat talebinde bulunduklarını, sözleşmede yer alan ifaya eklenen cezai şart hükmü gereğince sözleşmeyi süresinden önce haksız fesheden davalının ayrıca cezai şart ödemekle yükümlü olduğunu, davalının, fesih sonrası da müvekkili şirketin markasını ve kurumsal kimliğini kullanmaya devam ettiğini, bu nedenle .... Noterliği’nin 18.07.2022 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle davalının uyarıldığını, ancak buna rağmen davalının markayı izinsiz kullanmayı sürdürdüğünü, bu durumun ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi... D. İş dosyasında alınan 10.10.2022 tarihli bilirkişi raporuyla da tespit edildiğini, davalının markayı kullanmaya devam etmesinin 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’na göre marka hakkına açık bir tecavüz olduğunu ve müvekkilinin ticari itibarını zedelediğini, bu nedenle 150.000,00 TL manevi tazminat talebinde bulunduklarını, ayrıca davalıya ariyet olarak teslim edilen kurumsal kimlik ekipmanları, otomasyon sistemi, market ekipmanları ve diğer demirbaşların iadesini, iadenin mümkün olmaması halinde rayiç bedellerinin tahsilini talep ettiklerini, bu taleplerin bilirkişi incelemesi ile netleştirilmesini istediklerini, söz konusu fiillerin haksız fiil niteliğinde olduğunu, bu sebeple her bir başlık altında ayrı talepler yönelttiklerini, arabuluculuk sürecinin 29.12.2022 tarihli son tutanakla anlaşmazlıkla sonuçlandığını beyanla, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000 TL kar mahrumiyeti, 10.000 TL cezai şart, fiili ödeme tarihinde geçerli kur üzerinden hesaplanacak 200 USD karşılığı Türk lirası alacağı, 2.000 TL değerinde ariyet malzemesinin iadesi veya rayiç bedeli, 150.000 TL manevi tazminat ve bunlara işletilecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı tarafa dava dilekçesi ekli usulüne uygun davetiye tebliğ edilmiş, davalı yasal süresi içerisinde mahkememize cevap dilekçesi sunmamıştır.
DELİLLER:
- Sözleşme, İhtarname, tarafların BA/BS formları
- Mali Müşavir ..., Makine Mühendisi ... ve Nitelikli Hesap Uzmanı ... tarafından hazırlanan 05/04/2024 tarihli bilirkişi kök raporu ve 05/03/2025 tarihli bilirkişi ek raporu,
- ... Asliye Ticaret Mahkemesine Talimat yazılarak Makine Mühendisi ...tarafından tanzim edilen 03/08/2023 tarihli Bilirkişi raporu,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Yapılan yargılama, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava, Akdedilen akaryakıt bayilik sözleşmesinin feshinde tarafların haklılık durumları ile sözleşmenin feshi dolayısı ile davacının davalıdan kar mahrumiyeti, cezai şart, eksik ürün alım bedeli, emtia iadesi olmadığı takdirde bedeli ve marka hakkının ihlalinden kaynaklı manevi tazminat alacağı olup olmadığı noktalarına ilişkin tazminat davasıdır.
... 1.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin... D.İş Sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden celp edilmiştir.
Davacı vekili tarafından .... Noterliği'nin 18.07.2023 tarihli ve ... sayılı ihtarnamesi, Ariyet olarak teslim edilen ekipmanların listesi, ... Petrol'e ... Akaryakıt'tan devredildiğine ilişkin beyan ve protokolün mahkememize sunulduğu görülmüştür.
Tarafların 2020-2022 yılları BA/BS kayıtları celp edilmiştir.
... Asliye Ticaret mahkemesine talimat yazılarak Makine Mühendisi ...tarafından tanzim edilen 03/08/2023 tarihli bilirkişi raporu özetle;"...İkinci maddede detayları belirtildiği üzere keşif sırasında dava konusu ariyet teslim belgesine konu emtiaların bilgileri, detayları olmadığı için karşılaştırılamadı. Ancak istasyonda kullanılan bazı emtiaların ... marka istasyonlarının emtiaları ile şekil ve/veya renk benzerlikleri sebebi ile kullanımda olabileceği, davacı marka ve giydirmelerinin kullanılmadığı..." Şeklinde görüş bildirmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ olunmuş, rapora karşı davacı vekilince beyan ve itirazda bulunmuştur.
Mahkememizce re'sen görevlendirilen bilirkişiler Mali Müşavir ..., Makine Mühendisi ... ve Nitelikli Hesap Uzmanı ... tarafından hazırlanan 05/04/2024 tarihli bilirkişi kök raporu ve 05/03/2025 tarihli bilirkişi ek raporu özetle; "...1. Kar mahrumiyeti olarak şimdilik 5.000,00-TL talebi ile ilgili olarak,
Taraflar arasındaki sözleşmenin 14.01.2020 başlangıç, 14.01.2025 tarihli bitiş olmak üzere 5 yıl
süreli olduğu, davacının, davalıdan aylık 10.906,75 TL ortalama kar ettiği hesaplandığından
sözleşmenin bakiye kalan süresince 30 x 10.906,75 = 327.202,50 TL kar mahrumiyeti
hesaplanmıştır.
2. Cezai şart olarak şimdilik 10.000,00-TL talebi ile ilgili olarak,
Son 1 yılda en yüksek satışın gerçekleştiği aydaki satış miktarının tavan pompa fiyatı çarpımı
sonucu 1.197,78 TL olarak hesap edilmiştir.
3. Eksik alım taahhüdünden doğan tazminat olarak şimdilik 200-USD'nin fiili ödeme tarihindeki
kuru üzerinden hesaplanacak Türk lirası karşılığı hakkında,
Davalı taraf, davacıdan sözleşme süresi boyunca 7.735 m3 ürün eksik almıştır. Sözleşmede eksik kalan beher m3 akar yakıt ürünü bazında Bayi, ... A.Ş.'ne 100 -USD şartı ceza öder
hükmü gereği, davacıya 773.500 USD ödemesi gerektiği hesaplanmıştır.
4. Ariyet olarak teslim edilmiş emtianın müvekkile iadesine, emtianın iadesinin mümkün
olmaması halinde rayiç bedelinin talebi hakkında,
Davacının, davalıdan talep edebileceği ariyet bedelleri rakamsal tutarı 134.567,64 TL’olarak
hesaplanmıştır. 5. Marka hakkına tecavüz sebebiyle manevi tazminat olarak 150.000,00-TL haklında da;
Marka hakkına tecavüz sebebiyle talep edilen tazminatla ilgili heyetimizde uzman bilirkişi
bulunmaması sebebiyle değerlendirme yapılamadığı..." Şeklinde görüş bildirmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ olunmuş, rapora karşı davacı vekilince beyan ve itirazda bulunmuştur.
Mahkememizin 12/12/2025 tarihli duruşması 1 nolu ara kararı gereğince rapora karşı itirazlar değerlendirilmek üzere ek rapora alınmasına karar verilmiş olup, bilirkişi heyeti 05/03/2025 tarihli raporu özetle; "...Davacı şirket bayiye vermiş olduğu bu ariyetlerden bayinin kullandığı süre boyunca ve/veya sözleşmenin yürürlükte kaldığı süre boyunca karşılıklı menfaat ilişkisi içindedir. Şirket bayiye kendi üretimi malları verecek, bayide bu malları satacak karşılıklı menfaat temin edilecektir. İtilafsız dönemde bayiye verilen her türlü ariyet malzemesi dağıtım şirketine menfaat temini için verilmiştir. Dolayısıyla ariyet malzemelerin değeri ticari defterlerdeki iz Bedelleri üzerinden değerlendirilmesi gerektiğinden kök rapordaki tespitlerimizi korumaktayız. Davacının talebi doğrultusunda kök rapor tarihi ile yapılan değerlendirmede de ariyet bedelleri 134.567,64 TL olabileceği..." Şeklinde görüş bildirmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ olunmuş, rapora karşı davacı vekilince beyan ve itirazda bulunmuştur.
Davacı vekili 17/04/2025 tarihinde dava değerinin artırım dilekçesi sunduğu ve eksik harcı ikmal ettiği görüldü.
Tüm dosya kapsamından; taraflar arasında 14/01/2020 tarihli Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi ve ekli olduğu protokolün akdedildiği; anılan protokole göre davalının ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 1415 Ada No, 211 11 Pafta, 8 parselde kayıtlı ... (Ada:1415 , Pafta:211-l , Parsel:8 ) ... - ... adresindeki taşınmaz üzerinde "..." markası, renkleri ve amblemi altında akaryakıt istasyonu işleteceği belirlenmiştir.
Davacının, davalının sözleşmeye aykırı olarak kendisinden 30/12/2021 tarihinden beri akaryakıt almadığını ve süresinden önce feshedildiğini iddia ederek davalıdan kar mahrumiyeti, alım taahhüdünden kaynaklı zararını, süresinden önce fesih nedeniyle cezai şart bedelini, emtia iadesini ve marka hakkına tecavüz nedeniyle manevi tazminat talebinde bulunduğu görülmüştür.
Davalı cevap dilekçesi sunamamış; yargılama aşamalarında katılım sağlamamıştır.
Taraflar arasındaki protokolün 4/C maddesine göre; "Bayi, Madde 3.C'de belirtilen teminatların ... ile imzalayacağı Otogaz Bayilik Sözleşmesinden kaynaklanacak cezai şart ve tazminatların, senetli ve senetsiz tüm ticari borçlarının ve bu protokolden kaynaklanabilecek cezai şart ve tazminatların da teminatı olduğunu şimdiden kabul ve taahhüt eder" ve;
"Bayi, LPG satış faaliyetinin başlaması ile ... ile imzalayacağı Otogaz Bayilik Sözleşmesi koşullarına uygun çalışacağını ve bu Protokol'de kendisine sağlanan desteğin karşılığı olarak, zami özeni göstereceğini şimdiden kabul ve taahhüt eder. Bayi'nin gerek ticari faaliyetinde bu protokol gerekse Bayilik Sözleşmesi'nin aksine davranışı halinde, ...'ın Otogaz Bayilik Sözleşmesi'nden kaynaklanan yasal haklarını kullanmakta serbest olduğunu ve bu protokol kapsamında verilmiş olan destekleri iade edeceğini ve yapılacak yatırımı iade edeceğini, söz konusu yatırım iade edilemez ise ...'ın yatırım bedellerini talep etme ve tüm alacaklarını teminatlardan mahsup etme hakkı bulunduğunu Bayi şimdiden kabul ve taahhüt eder." düzenlemeleri yer almaktadır.
Alınan bilirkişi raporuna göre davacı kayıtlarında 2020 yılında davalıya 118 m3 ürün satıldığı ve eksik taahhüt tutarının da 1.482
m3 olduğu,
2021 yılında davalıya 147 m3 ürün satıldığı ve eksik taahhüt tutarının da 1.453 m3 olduğu,
2022 ve devamı yıllarda davalıya ürün satışının olmadığı tespit edilmiştir.
Davacının marka hakkına tecavüz nedeniyle açmış olduğu manevi tazminat davasının iş bu davadan ayrı görülmesi gerektiği kanaatiyle dosyadan tefrikine karar verilmiş; bu nedenle bu hususta değerlendirme yapılmamıştır.
Hükme esas alınan rapora göre davalının 30.12.2021 tarihinden itibaren akaryakıt alımında bulunmaması nedeniyle taraflar arasındaki sözleşmeye uygun hareket etmemesi, sözleşmesinin tek taraflı ve haksız feshi nedeniyle raporda yapılan hesaplamalar hükme esas alınmak suretiyle davacının kar mahrumiyeti, haksız fesih nedeniyle cezai şart bedeli, ariyet bedeli, akaryakıt alımı yapılmamasından ötürü eksik ürün alımı nedeniyle cezai şart bedeline hak kazandığı anlaşılmıştır. Raporda yapılan hesaplamalar uyarınca davanın kısmen kabulü ile; 10.906,75 TL kar mahrumiyeti; 134.567,64 TL ariyet bedeli; 1.197,78 TL cezai şart ve 4.831,00 USD eksik alım taahhüdünden kaynaklı cezai şart bedeli olmak üzere toplam 146.672,17 TL ve 4.831,00 USD maddi tazminattan davalının sorumlu olduğu kesin kanaatine varılmak suretiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;.
1-Maddi tazminat talepleri yönünden davacının davasının KISMEN KABULÜ İLE; 10.906,75 TL kar mahrumiyeti; 134.567,64 TL ariyet bedeli; 1.197,78 TL cezai şart ve 4.831,00 USD eksik alım taahhüdünden kaynaklı cezai şart bedeli olmak üzere toplam 146.672,17 TL ve 4.831,00 USD maddi tazminatın; 146.672,17 TL yönünden ıslah tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte; 4.831,00 USD yönünden ise ıslah tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca işleyen faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli 22.574,96 TL harçtan, başlangıçta alınan 2.916,03 TL peşin harcın ve 8.600,00 TL ıslah harcının mahsubu ile, eksik kalan 11.058,93 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 179,90 TL başvuru harcı, 2.916,03 TL peşin harç, 8.600,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 11.695,93 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı lehine hüküm tarihindeki AAÜT uyarınca hesaplanan 52.876,51 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından sarfedilen 12.500,00 TL bilirkişi ücreti, 3.399,25 TL tebligat, müzekkere, ve sair giderler olmak üzere toplam 15.899,25 TL yargılama giderinden davanın kabul/ red oranına göre 15.010,48 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 888,77 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Zorunlu arabuluculuk ücreti olan 3.200,00 TL'nin kabul/ red oranına göre 178,88 TL'nin davacıdan, 3.021,12 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
7-Harcanmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi, verilen karar usulen okundu anlatıldı.15/05/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır