T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/449 Esas
KARAR NO:2025/497 Karar
DAVA:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :21/07/2023
KARAR TARİHİ:14/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin 21/07/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin ... ... A.Ş tarafından tanzim edilen ... seri numaralarına haiz 25 adet çekin bulunduğu çek defterinin banka tarafından 2020 yılında kaybedildiğini, çeklerin sahte imza ve cirolar ile dolaşıma sokulduğunu, müvekkili şirkete karşı aynı çek defterinde bulunan ... seri numaralı çek üzeri sahte biçimde doldurularak ve müvekkilinin adına sahte imza atılarak dolaşıma sokulduğunu, davalı faktoring şirketi eline geçen çek ile, .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile müvekkili hakkında takip başlatıldığını, .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasında takibe konulan çekteki avelist olan Hakan Şentürk'ün .... Ağır Ceza Mahkemesinin 2022/... E. Sayılı dosyasında sanık olarak yargılandığını, takibe konulan çek üzerindeki imzaların müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığını, müvekkili şirketin ticari işletmesi olan bir tacir olduğunu, icra takibinden dolayı banka hesaplarına konulan haczin ticari faaliyetlerini sekteye uğrattığını, şirketin iş yapamaz hale geldiğini belirterek, tedbir taleplerinin kabulü ile takibin durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... ... vekilinin 28/02/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle: Müvekkilleri bir faktöring şirketi olup dava konusu çeki 15/05/2017 tarihli faktöring sözleşmesine istinaden 17/09/2020 tarihinde temlik alındığını, müvekkillerinin çeki 17/09/2020 tarihinde temlik almış olması, çekin üzerinde yazılı keşide tarihinden daha önce yani ileri tarihli olarak keşide edildiğini gösterdiğini, yani çekin üzerin yazan keşide tarihi her ne kadar 10/01/2021 ise de çek ileri tarihli keşide edildiğini, gerçek düzenlenme tarihi, çekin üzerinde yazılı tarihten daha önce olduğunu, Ticaret sicil müdürlüğüne müzekkere yazılarak çek temlik tarihi olan 17/09/2020 tarihinde davacı şirketi temsile yetkili kişilerin sorulmasını ve o kişilerin imza örneklerinin alınmasını, davacı şirketin kayıtlı bulunduğu ... Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak; davacı şirketi temsile başka kişilerin de yetkili kılınıp kılınmadığının sorulmasını ve başka kimselerin de temsile yetkili kılınmış olması halinde o kişilerin de imza örneklerinin alınmasını, ayrıca çekin bağlı bulunduğu ... ... ... ... şubesine müzekkere yazılarak 2019-2021 yılları arasında ödenen tüm çek yapraklarının celbi ile o çeklerdeki imza ve dava konusu çekteki imzanın karşılaştırılmasını, davacının menfi tespit talebinde haklı olabilmesi için çekteki imzayı benimsememiş veya imzaya icazet vermemiş olması gerektiğini, davacı taraf takibe konu çekte keşideci, davalılardan ... Maden şirketi şirketi ise davacıdan sonraki ciranta olduğunu, dava konusu çekin davacı tarafından davalılardan ... Maden şirketine verilip verilmediğinin ortaya çıkması için her iki şirketin ticari defter ve kayıtlarının incelemesini, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemekle birlikte, bir an için çekteki imzanın davacıya ait olmadığı varsayımında dahi müvekkilleri aleyhine tazminata hükmedilmesine yasal olanak bulunmadığını, çekin müvekkillerine ciro yoluyla geçtiği ve müvekkilleri ile davacı arasında başka cirantalar bulunduğunun görüleceğini, müvekkilleri, çeki davacıdan almadığı için çekteki imzanın davacıya ait olup olmadığını bilecek durumda olmadığını, müvekkilleri, gerekli araştırma yükümlüğünü yerine getirdiğini, müvekkillerinin çekten doğan alacağının tahsili amacıyla iyi niyetle takip başlattığını, bu nedenle çekteki imzanın davacıya ait olmadığı varsayımında dahi somut olayda tazminat koşulları oluşmadığını, davanın reddine, davacının %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilerek, vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
-.... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası Uyap kayıtları,
-... CBS'nin 2020/... Soruşturma sayılı dosyası Uyap kayıtları,
-.... Ağır Ceza Mahkemesinin 2022/... Esas sayılı dosyası Uyap kayıtları,
-Grafoloji uzmanları ..., ... ve ... tarafından sunulan 11/06/2024 tarihli bilirkişi raporu,
-Mali Müşavir ... ve Bankacı ...tarafından sunulan 10/01/2025 tarihli bilirkişi kök ve 06/05/2025 tarihli ek raporu,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Yapılan yargılama, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava, davacının .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ve buna dayanak kıymetli evrak nedeni ile davalılara borçlu olup olmadığının tespitine ilişkindir.
.... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davalı alacaklı ... ... A.Ş. tarafından davacı ve diğer davalı borçlular aleyhine Kambiyo Senetlerine Mahsus Haciz Yolu ile icra takibi başlatıldığı, takibe dayanak kambiyo senedinin 10/01/2021 keşide tarihli 9.000,00TL bedelli çek olduğu anlaşılmıştır.
Davacı şirket yetkilisi, dava konusu kıymetli evrak üzerinde yer alan imzanın kendisine ait olmadığını beyan ettiğinden, bunun tespiti için davacı şirket yetkilisinin imza örnekleri alınmış, bunun yanında ilgili banka ve kamu kuruluşlarından getirtilen imza örnekleri ile birlikte dava konusu çekteki imzanın kendisine ait olup olmadığının tespiti için bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce re'sen görevlendirilen Grafoloji uzmanları ..., ... ve ... tarafından sunulan 11/06/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"...inceleme konusu dava dosyası içerisinde yer alan 10.01.2021 keşide tarihli ve 9.000 TL bedelli çek aslı ön yüzde yer alan münker keşideci imzası ile davacı şirket yetkilisi ...”e ait örnek imzaların adli belge inceleme kriterleri bakımından farklı yapı ve görünümde imzalar olması sebebiyle, çek ön yüzde bulunan keşideci imzasının davacı şirket yetkilisi ...'in ELİ ÜRÜNÜ OLMADIĞI,..." yönünde kanaat bildirilmiştir.
Davacı ve davacıdan önce ve sonra gelen davalı ve dava dışı cirantalar arasında ticari ilişki bulunup bulunmadığı hususunda mahkememizce resen görevlendirilen Mali Müşavir ... ve Bankacı ...tarafından sunulan 10/01/2025 tarihli bilirkişi kök raporu ve 06/05/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;"...Davaya konu edilen çekin Davacı tarafından düzenlenmediği ve dosya içeriğine göre diğer davalılarla bir ticari münasebet boyutunda verilmediği ve de çekin men yasağı nedeniyle ödememezlik şerhi olduğu anlaşıldığından, ilgili çekten dolayı davacının borcunun olmadığı,..." yönünde kanaat bildirilmiş, işbu bilirkişi raporları dosya içeriğine toplanan delillere uygun ve karar vermeye elverişli bulunduğundan, mahkememizce verilen kararda dikkate alınmış, davaya ve icra takiplerine dayanak çeklerde yer alan imzanın davacı el ürünü olmadığı da dikkate alındığında; davacının davasının kabulü ile davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, başlatılan takiplerin davacı yönünden iptaline karar verilmiştir.
Davalı faktoring şirketine kıymetli evrak üzerinde birden fazla ciro olması halinde tek tek bütün cirantalar hakkında istihbarat araştırması yapmak yükümlülüğü yüklenemez ise de kendisi ile faktoring ilişkisi kuran ve fatura ile kıymetli evrakı kendisine sunan fatura alacaklısı görünen ile fatura borçlusu hakkında araştırma yapması gerekir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi' nin 30/06/2020 tarih ... Esas, ... Esas sayılı kararı da aynı yöndedir. Nitekim davalı faktoring şirketi, çok basit şekilde senet borçlusu olarak görünen davacı ve davalılara ulaşabilecek, çekin teyidini sağlayabilecek ve bu yolla çekin kayıp olduğunu öğrenebilecekken bu yükümlülüğünü yerine getirmemiş olduğundan diğer davalıların da ticari ilişkileri olmaksızın çeki ciroladığı ve davacının elinden çıkmayan bir senedi tedavüle koymaları nedeniyle tüm davalılar yönünden takdiren %20 oranında kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
Davacının .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyasında ve buna dayanak 10/01/2021 keşide tarihli, ... seri numaralı, 9.000,00TL bedelli çek nedeni ile davalılara BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, davacı adına başlatılan takibin iptaline,
2-Asıl alacağın %20 si olan 1.800,00TL kötüniyet tazminatının davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken 881,17TL harçtan peşin alınan 269,85TL harcın mahsubu ile bakiye 611,32TL harcın davalılardan müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafça yapılan 269,85TL başvurma harcı, 269,85TL peşin harç, 20.000,00TL bilirkişi ücreti, 4.711,50TL tebligat ve posta masrafından oluşan toplam 25.251,20TL yargılama giderinin davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı yargılamada kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT'ne göre tespit olunan 12.899,65TL vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesi halinde ödeyen tarafa iadesine,
7-Arabuluculuk ücreti olan 3.120,00TL nin davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
8-Karar kesin olarak verildiğinden yatırılan teminatın talep halinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/07/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır