T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/594 Esas
KARAR NO :2025/480
DAVA:Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ:02/10/2023
KARAR TARİHİ:08/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Tarafların Talepleri
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunun 26 maddesi hükmü uyarınca TTK’ya göre kurulduğunu, ...’nin iştiraki şirketi olduğunu, müvekkili şirket ile davalı şirketler arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi olduğunu müvekkili şirketin davalı şirketlerden cenaze hizmetleri kapsamında hizmet aldığını, bu hizmet çerçevesinde davalılara ait işçinin açmış olduğu kıdem tazminatı talepli dava neticesinde ödeme yapmak mecburiyetinde kaldığını, (.... İş Mahkemesi ... – .... İcra Müdürlüğü 2018/... Esas), davanın 10 yıllık zaman aşımına tabi olduğunu, müvekkili şirketin kıdem tazminatı ödeme yükümlüsü olmamasına rağmen ödemeleri yaptığını, davanın bu nedenle açıldığını, davalıların yüklenici şirket konumunda olduğunu, ödediği kıdem tazminatının tamamından sorumlu olduğunu, dava dışı işçilerin çalıştıkları döneme ilişkin görevlendirilecek personel temini hizmeti alım işi hizmet alımı sözleşmesinin idari ve teknik şartnamelerinde “yüklenici işçileri ile idarenin doğrudan ilişkisinin bulunmadığı bu nedenle yüklenicinin iş konusu sosyal sigorta mevzuatı diğer kanun ve yönetmeliklerden doğan yükümlülükleri yerine getirmekle mükellef olduğu” açıkça belirtildiğini, doğabilecek tüm hukuki sorumlulukların yükleniciye ait olduğunun açıkça ve ayrıca düzenlendiğini bu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere davalıların ödenen kıdem tazminatından sorumlu olduğunun her türlü izahtan vareste olduğunu, davanın kabulü ile müvekkili şirket tarafından ödenen 36.700 TL nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline yargılama giderleriyle avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Sosyal Hizmetler Ltd. Şti cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkili şirketten talep edebileceği müvekkili şirkete rücu edebileceği hiçbir hak ve alacağı bulunmadığını, müvekkili şirketin davacı şirketin kısa süreli ihale alıcısı olduğunu, bu ve benzeri ihaleler kapsamında ihaleyi kazanan şirket farklı olsalar da hizmetin aynı işçilerle yerine getirildiğini, bu işçilerin işverenleri sözleşme süresinin bitiminde aynı ihaleyi almasalar bile ihaleyi alan müteakip firmaların yanında ve gerçek işvereni olan kamu kurumu bünyesinde çalışmaya devam ettiğini, dolayısıyla işçinin gerçekte kesintisiz olarak İBB işçisi /olduğunu, işçinin tüm çalışmasını ve mesaisini müvekkil şirkete değil gerçekte işçisi olduğu İBB'ye tahsis ettiğini, tüm emir ve talimatları aldığını, bu durumda da feshe bağlı hak ve alacaklardan davacının tek başına sorumlu olacağını, müvekkili şirkete husumet yönetilmesinin mümkün olmadığını, iş mevzuatı ve yerleşik Yargıtay içtihatlarıyla bu durumun sabit olduğunu, dava dışı işçinin iş akdinin feshi hususunda müvekkili şirketin hiçbir yetki ve sorumluluğunun bulunmadığını, tüm irade yetki ve sorumluluğun davacıya ait olduğunu tüm alacak kalemlerinden de işçinin gerçek işvereni olan etmiştir. davacının sorumlu olduğunu, belirtilen yasal düzenlemelerin ve sözleşmelerin hiçbirinde kıdem tazminatının teklif fiyata dahil edilecek kalemler arasında belirtilmediğini, işçilik maliyetlerinin nasıl hesap edileceği sözleşmelerde düzenlendiğini, müvekkili şirketin işçi ve diğer işçilere ödemesi gereken ve asıl işveren davacıdan almış olduğu bütün ödemeleri yaptığını, müvekkili şirketin ihale mevzuatında ihale sözleşmesi ve şartnamesinde olmayan ihale makamı tarafından da ödenmeyen herhangi bir ücreti işçiye ödemesinin hukuken ve hakkaniyet açısından mümkün olmadığına, hizmet alım ihaleleri uygulama yönetmeliğinin 10 maddesinde ihaledeki teklif fiyata dahil olan giderlerin nelerden ibaret olacağının sayıldığını, dava dışı işçinin sadece 01.02.2012 – 31.12.2012 tarihleri arasında 10 ay çalıştığını, dava dışı işçinin her türlü müvekkili şirket nezdindeki çalışmasının bir yılın altında kaldığını müvekkili şirketi açısından kıdem tazminatı şartlarının oluşmadığını, dava dışı işçinin müvekkili şirkette 10 ay süreyle brüt 950,59-TL ücretle, ... Turizm ve Ticaret Ltd. Şti bünyesinde ise 01.01.2013-31.01.2013 tarihleri arasında 1 ay brüt 1.034,94-TL ücret ile çalıştığı, müvekkili şirketin mahkemece sorumlu olduğu kanaatine varılması halinde bu sorumluluğun dava dışı işçinin müvekkillerinin çalıştırdığı dönem ve o dönemde işçinin aldığı ücret ile sınırlı olduğunu, bu durumun yasal mevzuat ve içtihatlarla sabit olduğunu, davacının haklı çıkması halinde davalılardan hesaplanacak olan kıdem tazminatının yarısının hesap edilmesi gerektiğini, dava konusu talepler açısından zaman aşımı sürelerinin geçtiğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Müflis ... San. ve Tic. Ltd. Şti vekili cevap Dilekçesinde özetle; Müflis şirketin .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasından 22.06.2016 günü saat 16:57’den itibaren iflasına karar verildiğini, iflas işlemlerinin .... İcra ve İflas Müdürlüğü’nün ... iflas dosyası ile devam ettiğini, mahkemede görülmekte olan hizmet sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasının iflas kararından sonra 2.10.2023 tarihinde açıldığını iddia edilen alacağın iflas masasına kayıt ettirilmesi gerektiğini, davacı tarafından iflas masasından başvuru yapıldığına dair bir beyanın dava dilekçesinde bulunmadığını, öncelikle iflas masasına başvuru yapması alacağını kaydettirmesi gerektiğini, açılan davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu, alacağın varlığını kabul etmemekle birlikte zaman aşımına uğradığını, asıl işverenin davacı şirket olduğunu müvekkili şirketin işten çıkarma yetkisi ve kusuru bulunmadığını, ihale şartnamesinde teklif fiyata dahil olan giderler başlığı altında işçilerin sadece aylık ücretleri yol ve yemek ücretleri gibi ifadelerin yer aldığını, kıdem tazminatı ihbar tazminatı fazla mesai alacağının yer almadığını, teklif fiyatın içerisinde yer almayan bir bedelin müvekkili şirketten rücu yolu ile istenmesinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, kabulü anlamına gelmeyecek şekilde müflis şirketin sorumluluğunun Borçlar Kanunun 169 maddesi uyarınca yalnızca dava dışı işçilerin kendi bünyesinde çalıştığı dönemin yarısıyla sınırlı olacağı, müflis şirketin kıdem tazminatı ve diğer alacaklarından sorumluluğunun yalnızca kendi dönemi ile sınırlı olmak üzere yarı yarıya sorumluluk şeklinde olabileceğini, bu davaya konu ödeme nedeniyle sorumluluğunun bulunmadığını davanın reddini talep etmiştir.
Diğer davalılara usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen cevap dilekçesi sunulmamıştır.
B.Uyuşmazlık, Deliller, Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe
Dava, davadışı işçiye ödenen işçilik alacağı bedellerinin rücusu amaçlı ikame edilen tazminat davasıdır.
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiştir. Dava şartlarına ilişkin eksik ve incelenmesi gereken ilk itiraz bulunmadığı anlaşıldıktan sonra tarafların sulh olma imkanı bulunmadığından uyuşmazlık noktaları belirlenip tahkikat aşamasına geçilmiş, deliller toplanıp bilirkişi raporu alınmak suretiyle sonuca gidilmiştir.
Mahkememizce görevlendirilen nitelikli hesap uzmanı bilirkişi ... hazırladığı 15/03/2024 tarihli bilirkişi kök raporunda;" dava dışı işçinin SGK kayıtlarına göre yapılan hesaplamada;
2-Davacı ile davalı şirketlerin sözleşmeleri dikkate alınarak yapılan hesaplamada;
Davacının dava tarihinden itibaren faiz talep edebileceği" şeklinde mütalaada bulunmuştur.
Mahkememizce seçilen nitelikli hesap uzmanı ... bilirkişi hazırladığı 28/05/2025 tarihli kök raporunda; davacının rücuen talep hakkının bulunduğunun kabulü halinde toplam alacak tutarının tamamının rücu edilmesi ve Yargıtay Kararları doğrultusunda %50 kısmının rücu edilmesine karar verilmesi durumunda;
¸olacağı" şeklinde mütalaada bulunmuştur.
Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; davacı şirket ile davalı şirketler arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi olduğu, davacı şirketin davalı şirketlerden cenaze hizmetleri kapsamında hizmet aldığı, bu hizmet çerçevesinde davalılarca çalıştırılan işçinin .... İş Mahkemesi ... sayılı dosyası kapsamında açmış olduğu kıdem tazminatı talepli dava neticesinde davacının .... İcra Müdürlüğü 2018/... Esas sayılı dosyasında ödeme yaptığı anlaşılmış, davacının dava dışı işçiye yaptığı bu ödemeyi davalılara rücu imkanının bulunduğu anlaşılarak bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kuurlmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE;
-Davalı ... Sosyal Hizmetler Ltd. Şti. bakımından; 6.929,92TL'nin
-Davalı ... Org. İnş. Tem Hizm. Ltd. Şti. Bakımından; 704,74TL'nin
-Davalı ... Turizm İnş. Ltd. Şti. Bakımından; 3594,16TL'nin
-Davalı ... Yol Yapı Ltd. Şti. ve Vizi, ... Tem. Ltd. Şti. Ortaklığı bakımından; 1.045,36 TL'nin
-Davalı ... Tem. Ltd. Şti. Bakımından; 1.057,11 TL'nin
-Davalı ... Sosyal Hiz.Ltd. Şti. Bakımından; 2.161,19 TL 'nin
-Davalı ... Bakımından; 4.287,15 TL 'nin
-Davalı ... Tur. Teks. A.Ş. Bakımından; 4.298,90 TL'nin
-Davalı ... Bakımından; 6.260,42 TL'nin
-Davalı ... Tem. Ltd. Şti. Bakımından; 4.287,15 TL'nin
21/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin Reddine,
2-Alınması gerekli 2.365,31TL karar harcından peşin alınan 626,75 TL harcın mahsubu ile eksik 1.738,56 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından dava açılırken yatırıldığı anlaşılan 626,75 TL peşin harç, 269,85TL başvurma harcı olmak üzere toplam 626,75TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan bilirkişi ücreti, tebligat ve posta masrafı 15.906,50 TL yargılama giderinden kabul-red oranına göre hesaplanan 15.007,63TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen davacıya verilmesine,
6100 sayılı HMK.nun 326/2 maddesi gereğince bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre 30.000,00TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre 2.073,91TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'e verilmesine,
7-Arabuluculuk ücreti olan 3.360,00 TL nin kabul red oranına göre 189,87TL sinin davacıdan, 3.170,13TL sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye irat kaydına,
Dair, HMK 341 maddesi uyarınca miktar itibrariyle KESİN olmak üzere verilen karar usulen okundu anlatıldı.08/07/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır