T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/6 Esas
KARAR NO: 2023/4
DAVA: Menfi Tespit (Kira)
DAVA TARİHİ: 03/01/2023
KARAR TARİHİ: 09/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kira) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 03/01/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davacı, 12/01/2021 tarihinde ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne başvuruda bulunarak konkordato talebinde bulunduğunu, bu kapsamda 2021/20 Esası ile görülen davada 25/01/2021 tarihli ara karala geçici mühlet verildiği ve verilen geçici mühlet 25/04/2021 tarihinden itibaren bir ay süreyle uzatıldığını, 03/01/2022 tarihli dilekçeyle konkordato davasına müdahillilik talebinde bulunan davalı, aynı zamanda devam eden kira alacak talepleri ve tahliye takipleri için tedbir kararının kaldırılmasını istediğini, ilgili mahkemede talep hakkında, yanlış gerekçeyle de olsa olumlu bir karar verilmediğini, aynı zamanda davalı .... İcra Müdürlüğünde 04/01/2022 günü 2021/... Esas sayılı dosyayla davacı aleyhinde adi kiraya ve hasılat kiralarına dair ilamsız icra takibi başlatıldığını ve ödeme emri tebliğe çıkarıldığını, gönderilen ödeme emrine davacı yanca itiraz edilmediğini, mühlet kararı sunulmadığından temerrüt koşullarının oluştuğunu, davalı ... İcra Hukuk Mahkemesinin 2022/... Esasla temerrüt gerçekleştiği iddiasıyla tahliye davası açıldığını mahkemece 18 /10/ 2022 tarih 2022/... karar sayılı kararı ile davacının davalıya ait kiralanandan tahliyesine karar verildiğini belirterek .... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... Esas sayılı takip dosyasına yönelik İİK mad. 72 ve HMK mad. 389 hükümleri, İİK md. 269/d'de yer alan atıf ve atfı yapılan hükümlerde yer alın gereği uygulanarak uygun teminat mukabilinde veya teminatsız ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve muhtemel olan tahliye işlemlerinin durdurulmasını, davacı hakkında konkordato talebi nedeniyle verilen 20/05/2021 tarihli bir yıl süreli kesin mühlet içinde davacı aleyhine 04/01/2022 günü itibari ile davacının davalıya .... İcra Müdürlüğünün 2021/... Esas sayılı takibin yok hükmünde olduğu davacının takibe konu edilebilecek borcunun bulunmadığının İİK mad. 72 gereği tespitini, davacı hakkında konkordato talebi nedeniyle verilen 20/05/2021 tarihli, bir yıl süreli kesin mühlet nedeniyle davacı aleyhinde İİK mad. 269 vd. Maddelerinde yer alan adi kira ve hasılat kiralarına dair özel ilamsız icra takibi başlatılamayacağı ve ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 12/09/2022 gün ve 2021/...-2022/... sayılı konkordatonun tasdiki kararının 9. Bendinde kesin mühlet içerisinde doğmuş alacakların konkordatoya tabi olması nedeniyle, .... İcra Müdürlüğünün 2021/... Esas sayılı takibin konu unun oluşturan şubat 2021 ila Eylül 2021 tarihleri arasında konkordato talep tarihinden önce yapılmış sürekli borç doğuran kira sözleşmesi uyarınca doğmuş kira bedellerinin davacıdan konkordato hükümleri dışında ilamsız icra takibi yoluyla istenmesinin mümkün olmadığının ve başlatılan icra takibinin yok hükmünde olduğunun HMK md. 106 uyarınca tespitiyle muarazanın giderilmesini/karışıklığın önlenmesini, ayrıca yok hükmünde takiple birlikte, davalıya yapılan ödemeler dikkate alınarak dava tarihi itibariyle davacının davalıya konkordato başvuru tarihinden sonra ödenmesi gereken herhangi bir kira borcunun olmadığını ve temerrüt olgusunun gerçekleşmediğinin HMK mad. 106 gereği ayrıca tespitini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Dava; menfi tespit davasıdır.
HMK'nın 4. Maddesinin (a) bendinde kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıklara konu olan davalar ile bu davalara karşı açılan davaların Sulh Hukuk Mahkemesi'nde görüleceği düzenleme konusu yapılmıştır.
Somut olayda, uyuşmazlık gayrımenkul kira sözleşmesinden kaynaklanmaktadır.
Yargılama, kira sözleşmesi esas alınarak çözümlenecek, tarafların sorumlulukları kira ilişkisi kapsamında değerlendirilecektir. 6100 Sayılı Kanun'un lafzı kiraya ilişkin görevli mahkemenin sulh hukuk mahkemesi olduğunu belirlerken, tarafların sıfatının göz önünde bulundurulmayacağını açıkça ortaya koymaktadır. Hal böyle iken tarafların tacir olması huzurdaki davada mahkememizi görevli hale getirmemektedir.
Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.
Hal böyle olunca, mahkemece; uyuşmazlığın çözümünde Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gözetilerek, görevsizlik nedeniyle HMK’nın 114/1-e ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)Mahkemenin görevine ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğundan Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, davanın HMK 114/1-c ve 115/2.maddeleri uyarınca görev yönünden USULDEN REDDİNE,
2-)Kararın kesinleşmesine müteakip talep halinde dosyanın görevli ve yetkili olan İSTANBUL NÖBETÇİ SULH HUKUK MAHKEMESİNE gönderilmesine, aksi halde dosya üzerinden açılmamış sayılmasına karar verilmesine,
3-)HMK’nun 331 mad. uyarınca Harç, yargılama gideri ve gider avansının görevli mahkemece değerlendirilmesine, davaya başka bir mahkemede devam edilmediği takdirde talep üzerine harç yargılama gideri ve gider avansı konusunda mahkememizce karar oluşturulmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ nezdinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere karar verildi. 09/01/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır