T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/717 Esas
KARAR NO :2025/548 Karar
DAVA:İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:27/11/2023
KARAR TARİHİ:15/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 27/11/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin, ticari borcundan dolayı ... Kır. Of. Ger. San ve Tic. A.Ş lehine 10.11.2022 keşide tarihli 22.000 TL tutarlı ... seri nolu çeki düzenlendiğini, Söz konusu çekin ... Kır. Of. Ger. San ve Tic. Aş tarafından ciro edilerek ...'na verildiğini, dava dışı ... tarafından çekin ciro edildiğini, akabinde çekte rakam ve yazı farklılığı olması sebebiyle çekin ... Kır. Of. Ger. San ve Tic. A.Ş.'ye geri göndermek amacıyla kargoya verildiğini, çekin ... şirketine ait araçta meydana gelen hırsızlık olayı sonucunda çalınarak zayi olduğunu, ... Servisi A.Ş'nin 21/12/2021 tarihli gönderinin kayıp durumuna düştüğü konusunda, ... şirketi tarafından 29/12/2021 tarihinde 4502 sayılı yazı ile müvekkiline bilgilendirme yapıldığını, ...'nun bu konu ile ilgili Cumhuriyet Başsavcılığına şikayette bulunduğunu, dava Dış ...'nun ... Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/... Esas sayılı dosya ile çekin iptali için dava açtığını, 10.11.2022 keşide tarihli 22.000 TL tutarlı ... seri nolu çekin 10.11.2022 tarihinde ... ... ibraz edildiğini ve hesap bakiyesinin 64.644,58 TL olduğu ve ihtiyati tedbir nedeniyle ödeme yapılamadığının kayıt altına alındığını, davalı ...'in, hakkında ödeme yasağı bulunan çek ile 11.11.2022 tarihinde ....İcra Müdürlüğü 2022/... Esas sayılı dosya ile takip başlattığını, Takip başlatıldıktan sonra Davalı tarafından ....Asliye Ticaret Mahkemesi ...Diş dosyası ile ihtiyati haciz kararı alındığını, 29.11.2022 tarihinde müvekkili şirkete ait işyerine gelinerek fiili haciz işlemine başlanıldığını, Müvekkilinin işini yürüttüğü bilgisayar, fotokopi makinesi gibi eşyaların haczedilmesi üzerine müvekkilinin işlerinin sekteye uğramaması için cebri icra tehdidi ile ihtirazı kayıt koyarak dosya borcunu ödemek zorunda bırakıldığını, davalı şahsın, müvekkilinin keşidecisi olduğu çekten kaynaklı alacaklı olmadığını, çekin kargoda çalındığını ve kötü niyetli kişilerin eline geçtiğini, Ciro silsilesinde adı geçen kişiler hakkında Anadolu ve İstanbul Cumhuriyet Başsavcılıklarında sorgu yapıldığını ve ismi geçen şahıslar hakkında kargoda çalınan değişik çeklerle ilgili dolandırıcılık ve çekte sahtecilikten çok sayıda dosya bulunduğunu, Davalının bu şahıslarla örgüt olarak hareket etmesinin olası olduğunu, Müvekkili şirket tarafından icra tehdidi altında borçlu olmadığı halde ödemek zorunda kaldığı 34.701,85 TL'nin ve çekin istirdadı yönünde haklı davalarının kabulüne karar verilerek müvekkili şirkete yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilerek, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı tarafa dava dilekçesi ekli usulüne uygun davetiye tebliğ edilmiş, davalı yasal süresi içerisinde mahkememize cevap dilekçesi sunmamış ve duruşmalara katılmamıştır.
DELİLLER:
-Mali Müşavir ...tarafından sunulan 06/09/2024 tarihli bilirkişi kök raporu ve 24/02/2025 tarihli bilirkişi ek raporu,
-.... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı dosyasının UYAP kayıtları,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Yapılan yargılama, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava, davacı tarafından .... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyasına yapılan ödemenin ve çekin istirdatı talebine ilişkindir.
Yargıtay 11. HD'nin 2020/4198 Esas- 2021/5951 Karar sayılı ilamında: "..6102 sayılı TTK'nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." şeklinde bir düzenlemeye yer verildiği, bu düzenleme uyarınca rızası hilafına elden çıktığı ileri sürülen çekin istirdatına yahut menfi tespite karar verilebilmesi için davacının dava konusu yaptığı çekin yetkili hamili olduğunu kanıtlaması yanında, çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat etmesinin gerektiği, bu durum karşısında davada ispat yükünün çekin istirdatına karar verilmesini talep eden davacıya ait olup aksinin kabulünün kıymetli evrakın mücerretlik ilkesini ortadan kaldıracağı.." belirtilmiştir.
Ara karar uyarınca tarafların yanı sıra davaya konu çekte yer alan cirantaların BA/BS formları ilgili vergi dairelerinden getirtilerek, davacı ve davacıdan sonra gelen cirantalar ile davalı arasında ticari ilişki bulunup bulunmadığı hususunda mahkememizce re'sen görevlendirilen Mali Müşavir ... tarafından hazırlanan 07/12/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle;
Mahkememizce re'sen görevlendirilen Mali Müşavir Gülnur Türkiş tarafından hazırlanan 06/09/2024 tarihli bilirkişi kök raporu ve 24/02/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "...davacının icra tehdidi altında borçlu olmadığı halde ödemek zorunda kaldığı 34.701,85 TL'nin ve çekin istirdadı yönünde talebinin olduğu, davaya konu, düzenleyeninin ... Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti. Olan ... 'a ait 10.11.2022 keşide tarihli 22.000 TL tutarlı ... seri nolu çekin ciro silsilesinin aşağıdaki şekilde olduğu, ... Kır. Of. Ger. San ve Tic. A.Ş, ..., ... Tic.Ltd.Şti., ..., ... Tekstil Gıda Tic. Ltd.Şti, ..., ..., ..., davaya konu çeki düzenleyen ... Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti. İle ... Kır. Of. Ger. San ve Tic. A.Ş arasında ticari ilişki bulunduğu, davaya konu çekin de bu ticari ilişkiye istinaden düzenlendiği, davalı tarafından dava konusu çekin ne şekilde kendilerine geçtiği konusunda herhangi bir tespit yapılamadığı, ciro silsilesindeki diğer cirantalar arasındaki ticari ilişkiyi gösterir dosya kapsamında başkaca bir belge olmadığı,..." sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; işbu davanın menfi tespit ve istirdat davası olduğu, davacı keşideci tarafından davaya konu icra dosyasına kısmi ödeme yapıldığı, davalının çeki ne yolla iktisap ettiğinin ispatlanamadığı, ciro silsilesinde yer alan cirantalar arasında bir ticari ilişkinin mevcut olmadığı, BA/BS formlarından anlaşıldığı üzere dava dışı cirantalardan ...'ndan sonra herhangi bir ticari işleme rastlanılmadığı, bunun yanında yine dava dışı ciranta ...'ın hem Mahkememizde hem de savcılıkta birçok dosyasının mevcut olduğu, davalının bir ticari faaliyetinin bulunmadığı, yapılan ödeme ile çeki usulsüz olarak iktisap eden davalının ise sebepsiz zenginleştiği anlaşılmakla; alınan bilirkişi raporu dosya içeriğine toplanan delillere uygun ve karar vermeye elverişli bulunduğundan, mahkememizce verilen kararda dikkate alınmış ve davacının borçlu olmadığının tespitti ile yapmış olduğu ödemenin iadesi yönünde davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
a-)Davacının .... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... esas sayılı icra dosyasında davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
b-)Davacı tarafından icra dairesine yatırılan 34.701,85TL'nin ödeme tarihi olan 29/11/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-)Alınması gereken 2.370,48TL harçtan peşin alınan 592,63TL harcın mahsubu ile bakiye 1.777,85TL harcın davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
3-)Davacı tarafça yapılan 269,85TL başvurma harcı, 592,63TL peşin harç, 4.000,00TL bilirkişi ücreti, 85,00TL tebligat ve posta masrafından oluşan toplam 4.947,48TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-)Davacı yargılamada kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT'ne göre tespit olunan 30.000,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-)Kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesi halinde ödeyen tarafa iadesine,
6-)Arabuluculuk ücreti olan 3.120,00TL nin davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.15/09/2025
Katip ...
E-imzalıdır
Hakim ...
E-imzalıdır