T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/72 Esas
KARAR NO :2025/589
DAVA:İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:20/09/2019
KARAR TARİHİ:23/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Tarafların Talepleri
Davacı vekili 20.09.2019 tarihli dava dilekçesinde; davalı ile davacı arasında 04/01/2018 tarihinde üretim bandında kullanılmak üzere makine kiralanması için Leasing Sözleşmesi akdedilmiş, davalı ...aleyhine, 08/11/2018 tarihlerinde akdedilen sözleşmeye göre fazla ödenen bedellere ilişkin alacağa dayanan toplam 13.967.69 TL borç için ilamsız icra takibi başlattığını, ödeme planında belirlenen kira bedeli KDV dahil 13.275,81 Euro dur. 10. ve 11. taksitler dikkate alınarak fatura edilen kıra bedeli taksit başına 1.149,34 Euro fazla olduğunu, bu nedenle davacı kendisine gönderilen faturaları davalı şirkete noter aracılığı ile iade ettiğini, bunun karşılığında davalı noter aracılığı ile ihtarname çekerek fatura bedeli ödenmediği taktirde her türlü yasal yola başvurulacağının bildirildiğini, müvekkili şirket gerek kredibilitesine zarar gelmemesi, gerekse üretiminde aksama olmaması adına fazla olarak tanzim edildiği iddia edilen faturaların bedellerini ödediğini, akabinde fazla ödediği bedellerin iadesi amacıyla .... İcra Müdürlüğünün 201 8/... Esas sayılı dosyası üzerinden ilamsız icra takibi başlatığını, davalı ...28/12/201S tarihli dilekçesi ile takibe, borca ve fer'ilerine itiraz ettiğini, bu itiraz ile icra takibinin durdurulduğunu, davalı gerek ihtarnamede, gerekse icra dosyasına ibraz ettikleri itiraz dilekçesinde faturalara yansıtılan farkın sözleşme dayanaklı ve sözleşmeye konu malın satın alımında ortaya çıkan bir fark olduğunu belirtse de bu beyanlar gerçeği yansıtmadığını, davalının kendine nasıl maddi kaynak sağlayacağı, kendini nasıl finanse edeceği tamamen kendine kalmış bir durum olduğunu ekonomide meydana gelen dalgalanmalar nedeniyle faiz oranlarındaki artış davalı şirket ile bankalar arasındaki bir konu olup, malın satın alma işlemlerinde ortaya çıkan bir maliyet artışı olmadığını, Sözleşme ekinde kira bedeli ve kıra bedeli dışında kalan hangi kalem ödemelerden şirketin sorumlu alacağı belirtilmiş olup, sözleşme sonrası ortaya çıkan durumun firmaya sorumluluk yüklemediğini, davalının banka masrafı sayılamayacak kredi faizindeki değişimi davacı firmadan tahsil etmesi hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum olup, sözleşmede de konuya ait şirketi sorumlu tutan bir düzenleme olmadığını, bu nedenle .... İcra Müdürlüğünün 2018/... E. sayılı dosyasına davalının itirazı haksız olduğundan İİK. md. 67 gereği iş bu itirazın iptalini ve takibe devam olunmasını, davalının asıl alacağın % 20 den az olmamak üzere inkar tazminatı ödemesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi, duruşma gün ve saati tebliğ edilmiş, davalı vekili 31.10.2019 tarihinde vermiş olduğu cevap dilekçesinde; Finansal kiralama sözleşmeleri proje sözleşmeler olup, malın teslimi ve üretim-ithalatından önce düzenlenen ve imzalanan sözleşmeler olduğunu, sözleşmenin akdedildiği tarih, malın hazırlanarak kiracıya teslim edildiği tarihi fiili ödemenin yapıldığı tarih birbirinden farklı olabildiğini, taraflar arasında Finansal Kurumlar Birliğinin 08.01.2018 tarihli ve ... numara ile tescillenen, 04.01.2018 tarihli ...-R2 nolu Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedildiğini, zira henüz mal hazır olmadığını, finansal kiracı davacıya teslim edilmediğini, satıcıya mal fatura bedeli ödenmediğini, söz konusu ödeme planı tamamıyla tahmini değerler ile sözleşmenin akdedildiği tarihteki baz maliyet hesaplanarak hazırlanmış olup bu hususun davacı tarafından da bilinmediğini, sözleşmenin imza tarihinden malın satın alınmasına kadar geçen 8 aylık sürede ülkede döviz kurlarında meydana gelen yükselmeler nedeni ile sözleşme fon maliyetleri ve faiz oranlarının değiştiğini, bu değişikliklerin kiracıya yansıtılacağı ve noter marifetiyle nihai ödeme planı keşide edileceği sözleşme ile açıkça kararlaştırıldığını, davalı şirket bir finans kuruluşu olmasına karşın belli bir sermayesi olduğunu, finansal kiracılara sağladığı fınans desteğini kendisi de bir bankadan kredi kullanarak temin ettiğini, davacı ... kiracı tarafından açıkça imza altına alınan bu hususlar karşısında, davacının itirazlarının kötü niyetli olduğunu, davacı açıkça nakit çıkış tarihlerindeki kurların ve sair farkların, fon maliyetindeki değişikliklerin tarafına yansıtılacağını, sözleşme içerisindeki ödeme planının nihai ödeme planı olmadığını, nihai ödeme planının fonlama maliyetlerine göre tarafına ihtarname ile gönderileceğini ve bu ödeme planının hüküm ifade edeceğini açıkça kabul ettiğini, bu nedenle alacak iddiasında bulunan finansal kiracıdan alacağın % 20 sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
B.Uyuşmazlık, Deliller, Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe
Dava; finansal kiralama sözleşmesi kapsamında ödenen bedelin istirdadına ilişkin başlatılan takibe yapılan itirazın iptali davasıdır.
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiştir. Dava şartlarına ilişkin eksik ve incelenmesi gereken ilk itiraz bulunmadığı anlaşıldıktan sonra tarafların sulh olma imkanı bulunmadığından uyuşmazlık noktaları belirlenip tahkikat aşamasına geçilmiş, deliller toplanıp bilirkişi raporu alınmak suretiyle sonuca gidilmiştir.
Mahkememizce, 13/12/2019 tarihli celse ara kararı ile dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, Bankacı bilirkişi ... tarafından ibraz edilen 09/01/2020 tarihli raporda; Taraflar arasında Finansal Kurumlar Birliğinin 08,01.2018 tarihli ve ... no ile tescillenen 04.01.2018 tarihli ...-R2 no lu Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedildiği ve bu sözleşme kapsamında kiralanan malın davacıya teslim edildiği, davalı ... şirketinin tahsilatları yaparken taksit tarihindeki gösterge niteliğindeki TC Merkez Bankası A.Ş efektif satış kurlarını dikkate aldığı, hiçbir şekilde kur artışlarından etkilenmediği, Kur artışından dolayı meydana gelen maliyet artışına tamamen kiracı şirketin katlandığı, banka kredi kullandırım oranlarındaki artışların ise, tamamen davalı ... Şirketi ile kredi kullandığı Bankaların kendi aralarındaki ilişkilere dayandığı. Nitekim Finansal Kiralama Şirketinin kiralamaya konu malın satın alımında öz kaynak mı - kredi mi kullanacağı, kredi kullanacaksa hangi bankadan ve hangi koşullarda kullanacağının tamamen Kiracı'dan bağımsız olduğu, bu konuda Kiracı/Davacı'nın etkisinin, dolayısıyla sorumluluğunun bulunmadığı, aksi durumun hayatın olağan akışına ters düştüğü, kaldı ki TTK'nun 18. maddesine göre, Tacir sıfatına haiz Finansal Kiralama Şirketi'nin tüm ticari faaliyetlerinde Basiretli bir iş insanı gibi hareket etmek, sağduyu sahibi olarak ileriyi düşünmek, iş ve işlemlerini ona göre organize etmek zorunda olduğu, Finansal Kiralama Sözleşmesi kapsamında davacıdan 13.916,67 TL fazla tahsilat yapıldığı, Tarafların masraf, vekâlet ücreti, icra inkar tazminatı ve benzeri diğer taleplerinin, Sayın Mahkemenin takdirlerinde olduğu, görüş ve kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce seçilenn bankacı bilirkişi ... 23.10.2023 tarihli bilirkişi raporunda; "Kira taksitlerinde, taksit tarihinden bir gün önceki TCMB döviz alış kurunun dikkate alınması nedeniyle,her kira ödemesinde meydana gelen kur artışlarından Kiracının etkilendiği,Banka Kredi Kullandırım oranlarındaki artışların ise; Davalı ... Şirketi ile Kredi kullandığı Bankalar arasındaki ilişkilere dayandığı,Finansal Kiralama şirketinin, kiralamaya konu malın satın alımında; kredi mi - özkaynak mı-kullanılacağı, kredi kullanacak ise hangi koşullarda, hangi vadede kullanacağı, hangi faiz oranıçile kullanılacağının, kiracının sorumluluğunda olmadığı, Dava konusu 13.967,69 TL kira tutarının Davacıdan fazla tahsil edildiği" şeklinde mütalaada bulunmuştur.
Mahkememizce seçilenn bankacı bilirkişi Meltem Mülayim 29.08.2024 tarihli bilirkişi raporunda; "Davacı kiracı şirket ile davalı ... şirketi arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu 22.maddesi kapsamında; Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Birliği tarafından ... tescil numarası ve 08.01.2018 tarihli kayıt ile tescilli, 04.01.2018 sözleşme tarih ve ...-R2 sözleşme numaralı “Finansal Kiralama Sözleşmesi” akdedildiği, Davalı kiralayan finansal kiralama şirketi tarafından 03.01.2018 tarihinde Sözleşme öncesinde Sözleşmeyi incelemek ve menfaatine aykırı olabilecek maddeleri öğrenmek amacıyla davacı kiracı şirket ve müteselsil kefillere Finansal Kiralama Sözleşmesi Ön Bilgi Formu verildiği, Müşteri Kabul Beyanı ve Kefil Kabul Beyanı, Ce Deklarasyonu, Teknik Dosya ve Ce Plakası Teyit Yazısı vb. belgeler alındığı, Davacı kiracı şirketin yetkili imza ve kaşesine havi Müşteri Kabul Beyanı ile davalı kiralayan şirketin internet sahifesinde yer alan finansal kiralama sözleşmesi, ekleri ile Finansal Kiralama Sözleşmesi Ön Bilgi Formu ve genel işlem şartlarına, finansal kiralama işlemlerinin işleyişine, müteselsil kefalete ilişkin düzenlemelerine, kefilin sorumluluklarına ait hükümler ile açıklamaların okunduğuna ve anlaşıldığına, özellikle anılan sözleşmede yer alan genel işlem şartları hakkında bilgilendirdiğine, anlamlarını, aleyhlerinde doğabilecek sonuçlarını ayrıntıları ile incelendiğine, değerlendirdiklerine, bu hükümler çerçevesinde şirket ile anılan ... numaralı finansal kiralama sözleşmesini imzalamayı ve sözleşme hükümlerinin uygulanmasını kabul ettiklerine ilişkin kabul, taahhüt ve beyanlarının alındığı, Taraflar arasında 04.01.2018 tarihinde akdedilen ... numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi Geçici Kira Ödeme Planının KDV'li toplam 796.801,10-EUR bedelle sözleşmenin imzalandığı tarihteki fon maliyetleri dikkate alınarak, asgari maliyet tutarları ve maliyet kalemleri üzerinden hesaplandığı, 03.10.2018 tarihinde noter aracılığıyla davacı kiracı şirkete tebliğ edildiği anlaşılan Kesin Kira Ödeme Planının KDV'li toplam 856.953,02-EUR bedelle taraflar arasında akdedilen Finansal Kiralama Sözleşmesinin Kiralama Bedellerinin Ödenmesi İle İlgili Usul ve Esaslar/Kiracı'nın Kiralama Bedellerini Ödeme Yükümlülüğü Başlıklı 12.maddesi ile EK-2 Ödeme Planı Uygulama Esasları 1,2,3,4.madde hükümlerine, usule ve finansal kiralama mevzuatına uygun olarak banka, gümrükleme masrafları, vergi, satıcıya/imalatçıya yapılan ödeme/nakit çıkış tarihindeki kurlar gözetilerek oluşan fon maliyetleri de ilave edilmek suretiyle hazırlandığı, Dosyada davacı kiracı şirket tarafından Geçici Kira Ödeme Planı ile Kesin Kira Ödeme Planı arasındaki 4.Kira bedelinden başlamak üzere 60.Kira bedelini kapsayacak şekilde tüm ay kira bedellerine yansıtılan toplam 60.151,92-EUR kira fark bedelinin tamamına itiraz edildiğine ilişkin keşide edilmiş bir ihtarname bulunmadığı, Dosyada mübrez davacı kiracı şirket tarafından keşide edilen 12.10.2018 tarihli ihtarnamenin, davalı kiralayan tarafından düzenlenen 102.109,87-TL tutarlı fatura (10.no.lu 14.425,15-EUR kira bedeline) içeriğine yapılan itirazı içerdiği, Taraflar arasındaki uyuşmazlığa ve takibe konu 2.298,68-EUR fark tutarının taraflar arasında akdedilen Finansal Kiralama Sözleşmesinde yansıtılacağı açık ve net olarak belirtilen ve sözleşme imza tarihinden sonra malın ödeme tarihindeki kur farkından kaynaklı ağırlıklı fonlama maliyeti, banka, gümrükleme bedeli vb. masraf tutarlarından doğan 60 aylık döneme hesaplanarak yansıtılan toplam 60.151,92-EUR fark tutarının 10. ve 11. kiraya yansıtılmış kısmından kaynaklandığı, Davalı ... şirketinin davacı kiracı şirkete karşı finansal kiralama hizmetinden kaynaklı olarak ve sorumlu tutulmasını gerektirecek herhangi bir kusuru olmadığı ve yüklenmesi gereken zarar sorumluluğu bulunmadığı, haksızca tahsil edip davacı yana iade etmesi gereken veya ödemekle yükümlü olduğu bir bedelin bulunmadığı" şeklinde mütalaada bulunmuştur.
Mahkememizce seçilen leasing konusunda uzman bankacı bilirkişi heyeti 30.06.2025 tarihli raporunda;"davalı ... şirketi tarafından Sözleşme kapsamında oluşan maliyet artışlarından kiracının sorumlu olduğundan bahisle yeni ödeme planının noter marifeti ile davacıya gönderilerek, 03.10.2018 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, davacı tarafından, yeni ödeme planına itiraz edilmediği, buna karşılık, davalı tarafından yeni ödeme planına göre düzenlenen 08.10.2018 tarihli faturaya itiraz edildiği, Sözleşme hükümlerine göre, sözleşme imzalarken belirtilmeyen veya bilinmeyen nedenlerle doğabilecek maliyetler, kur ve fon maliyetlerinde meydana gelebilecek artışın kiracıya yansıtılabileceği, ancak, Finansal kiralama sözleşmesinin 28.12.2017 tarihli 700.000 EUR’luk Proforma faturaya istinaden 04.01.2018 tarihinde akdedildiği ve davalının tedarik süreci ve mal bedelinin ödeme vadesi konusunda bilgi sahibi olduğu ve buna göre faiz fiyatlandırması yaptığı, Finans Kuruluşları yöneticilerinin piyasalarda meydana gelebilecek dalgalanmalardan en az etkilenmek için pozisyonlarını hedge (riskten korunma) edebilecekleri, Mal bedelinin sözleşmeye göre geç ödenmesi gerekçesiyle, davalının Sözleşmede kabul edilen kira bedellerinde artış talep edemeyeceği, Açıklanan nedenlerle, Sayın Mahkeme tarafından Davacı tarafından davalıya fazla ödeme yapıldığı kanaatine varılması halinde, ....İcra Müdürlüğü 2018/... esas dosyasında talep ettiği 2.298,68 EURO Karşılığı 13.885,17 TL'nın davacıya ödenmesi gerektiği, Davacının takip tarihinden tahsil tarihine kadar 13.885,17 Alacak tutarına %19,50'u geçmemek üzere Ticari Avans faizi talep edebileceği" şeklinde mütalaada bulunmuştur.
Tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, mahkememizce alınan bilirkişi raporları, taraflar arasında akdedilen sözleşme ve ödeme planları ve Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; tarafların tacir oldukları, 04/01/2018 tarihinde makine kiralanması için Leasing Sözleşmesi akdetikler, sözleşmeye göre fon maliyetlerinin yeni ödeme planına yansıtılacağının kararlaştırıldığı, işbu uyuşmazlığın davalı yanın kira bedellerine yansıttığı fark tutardan kaynaklandığı, yansıtılan fark tutarın finansal kiralama sözleşmesinde yansıtılacağı açık ve net olarak belirtilen ve sözleşme imza tarihinden sonra malın ödeme tarihindeki kur farkından kaynaklı ağırlıklı fonlama maliyeti, banka, gümrükleme bedeli vb. masraf tutarlarından doğan 60 aylık döneme hesaplanarak yansıtılan toplam 60.151,92-euro fark tutarının 10. ve 11. kiraya yansıtılmış kısmından kaynaklandığı, davalının artan maliyetler sebebiyle yeni ödeme planı oluşturduğu ve davacıya tebliğ ettiği, davacı yanca yeni ödeme planına itiraz edilmemesine rağmen kira tutarlarına ilişkin faturalara itiraz edildiği, bu durumda ödeme planını kabul eden finansal kiralama yapan davacının faturalara itirazının haksız olduğu bu nedenle de davacının davalıdan herhangi bir alacağı bulunmadığı anlaşılmış olup davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli 615,40TL harçtan başlangıçta alınan 238,54TL nin mahsubu ile eksik 376,86TL nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00TL'nin davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,,
5-Kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesi halinde ödeyen tarafa iadesine,
6-Davalı lehine hüküm tarihindeki AAÜT uyarınca hesaplanan 13.967,69TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Dair; gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/09/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır